การแพทย์

(728) September 10, 2023 -คำว่า “ของแสลง” หรือ “อาหารแสลง” เชื่อว่าเราเคยได้ยินกันทุกคน แต่พอ ถามจริงๆ ว่า ของแสลง คือ อะไร เชื่อว่า คนส่วนใหญ่ ก็จะบอกได้ว่า ทำนองนั้น ทำนองนี้ จริงๆ แล้ว มันแสลงจริงไหม … เวลา กินของแสลงแล้ว มีอาการอย่างไร หลายๆ คน ก็จะบอกไม่ตรงกัน ใช่ไหมครับ -เรามักจะได้ยินคนบอกว่า ไม่ให้กินไข่ กินของหมักดอง กินเหล้า กินอาหารทะเล ว่าเป็นของแสลง … หากกินของแสลงแล้ว จะไม่สบายตัว ปวดท้อง บวม เห่อ แผลนูน ปวดเมื่อย เวียนศีรษะ ฯลฯ … แล้วบางคนกินแล้ว ก็ไม่เป็นไร ไม่เห็น “แสลง” เลย แต่บางคน บอกว่า […]

-ทำไม บางคน ทำบางเรื่อง ดูง่ายจัง….. เห็นบางคน ถอยรถคันใหญ่ เข้าที่จอดขนาดพอดีคัน ปรี๊ดเดียวก็ถอยได้ … เห็นว่ายน้ำ กลับตัวในน้ำ เหมือนเดินอยู่บนบก ง่ายดายเหลือเกิน … เคยเห็นคุณลุง ในคลิป ยิงหนังสติ๊ก แม่นอย่างกับจับวาง ขี่จักรยานไป ยิงไปยังถูก เหมือน ไม่ต้องเล็งอะไรเลย … เป็นเรือง ที่นาทึ่ง บางคนเรียกมันว่า ประสบการณ์ … แต่ ผมคิดว่า เป็นเรื่อง ของ ทักษะ หรือ SKILL ครับ -ในการออกหน่วยแพทย์เดินเท้า ไปในถิ่นที่การเดินทางไม่สะดวก ที่ หมู่บ้าน มอคี อ อมก๋อย จังหวัดเขียงใหม่ หลังจาก กลับจากเยี่ยมบ้าน ทีมได้พาเด็กนักเรียน มาให้ดู คิ่งเนื้อที่ใบหู ขนาดใหญ่ (เทียบปับใบหู) ซึ่งเป็น Keloid ที่เกิดจากการเจาะหู และ

-ช่วงที่ออกหน่วยแพทย์เคลื่อนที่เดินเท้าไปยังชนบทห่างไกลที่รถเข้าถึงลำบาก ในอำเภออมก๋อย มีชาวบ้านที่เจ็บป่วยและมารับบริการมากมาย นอกจากปัญหาสุขภาพฟัน และ อาการเป็นหวัดในเด็กแล้ว อีกหนึ่งปัญหาที่พบบ่อยคือ เรื่องของ อาการปวด เข่า ปวดเอว ปวดคอบ่าไหล่… ซึ่ง แต่ละคน ก็ได้ยาแก้ปวด ยานวดคลายเส้น แต่สิ่งหนึ่ง ที่ชาวบ้าน นิยมมาก คือ การฝังเข็ม… ในรอบการออกหน่วย 5 วันนี้ 6 หมู่บ้าน ใช้เข็มฝังไปทั้งหมด 800 เล่ม กับคนไข้ที่ได้รับการฝังเข็ม เกือบ 200 คน หรือ ประมาณ 1 ใน 5 ถึง 1 ใน หก ของผู้รับบริการ –กิจกรรมฝังเข็ม ได้รับการบอกต่อจากชาวบ้าน ว่าได้ผลดี ไม่ยุ่งยาก ทำเสร็จหายเลย เหมือนเวลาได้รับการฉีดยาแก้ปวด แต่ผล เฉพาะที่ดีกว่า จึงมีการบอกกัน ปากต่อปาก … หลายคน

-เราเคยได้ยินว่า “ผู้ให้” จะมี “ความสุข” มาดูว่า ความจริงทางวิทยาศาสตร์การแพทย์เป็นอย่างไรครับ ที่หลายคน ก็เป็นผู้ให้ได้เสมอ แบบเป็นธรรมชาติ ไม่ต้องฝืน และ เขาหล่านั้น ก็มีความสุข .. -มีการศึกษา โดย อาสาสมัคร จำนวน 50 คน สุ่ม ให้อยู่ในกลุ่ม “ผู้ให้” กับ กลุ่ม  “ให้ตัวเอง” โดยทุกคน จะได้รับแจก เงิน จำนวน 25 Swiss Franc หรือประมาณ 1,000 บาท ทุกสัปดาห์ เป็นเวลา 4 สัปดาห์ โดยมีเงื่อนไขว่า กลุ่ม “ผู้ให้” จะนำเงินจำนวนดังกล่าว ไปใช้จ่าย ไม่ว่า จะไปซื้อของ หรือ จัดหาอาหาร กิจกรรม ให้กับ คนอื่น ขณะที่กลุ่ม “ให้ตัวเอง” จะนำเงินจำนวนดังกล่าว

-เรามักจะได้ยินหมอบอกว่า เป็นโรคกระดูกทับเส้น … อาการที่พบบ่อย คือ ปวดร้าวลงขา ทั้งเอว ทั้งสะโพก บางคนถึงกับกล้ามเนื้ออ่อนแรง เดิน กะเพลก หรือ ชา และ อาการจะเป็นมากขึ้นในบางท่าทาง ส่วนใหญ่แล้ว มักจะเป็นที่ขา ทีละข้าง …. อาการกระดูกทับเส้น ก็จะได้ยินอีกครั้ง ที่บริเวณ คอ และ แขน คือ ปวดร้าว ชา ไปที่แขนทั้ง 2 ข้าง หรือ ข้างใดข้างหนึ่ง  (สังเกต ว่า ขาเป็นข้างเดียว แต่ แขนเป็น 2 ข้าง) … แต่ เราไม่ค่อยได้ยิน เรื่อง กระดูกทับเส้น ที่บริเวณ หน้าอก และ ก้นกบ  (เพราะบริเวณหน้าอก มีกระดูกซี่โครงค้ำไว้ ที่ก้นกบ ก็มีกระดูกเชิงกราน ค้ำไว้ครับ) จะเจอกระดูกทับเส้นก็แต่ที่

-จริงครับ ตลก เป็นเรื่องเบาสมอง … ไม่ต้องใช้สมองส่วนนึกคิดที่ต้องใช้ตรรกะ และ เหตุผล … ใช้การประมวลผล แค่ รู้สึกว่า สิ่งที่เกิดขึ้น ไม่มีความสัมพันธ์กัน ไม่เหมือนสิ่งที่เคยรู้ ก็จุดประกายแห่งความสุขแล้ว … ความตลก บางทีก็ดูเรียบง่าย  ตัวอย่างเช่น เวลาเราดูหนัง Charlie Chaplin หรือ การ์ตูน Tom & Jerry หรือแม้แต่ ฟังเพื่อนเล่าเรื่องตลก หรือดู คลิป ดู TikTok .. ดูโดยไม่ต้องใช้สมองคิด ก็รู้สึกตลก และ มีความสุข แล้ว -มีการศึกษา ในตลกมืออาชีพ ที่ทำอาชีพแสดงตลก (ทั้งที่เป็นระดับดาราตลก และ ตลก คาเฟ่) จำนวน 13 ราย และ ตลกมือใหม่ จำนวน 9 ราย และ

-ทฤษฎี เดิม เกี่ยวกับการปวดกล้ามเนื้อ เมื่อต้อง ใช้งานกล้ามเนื้อหนักๆ มักจะพูดถึงการที่มี กรด แลคติก คั่ง ในกล้ามเนื้อ และด้วยความเป็นกรด ทำให้เกิดการปวดกล้าเมเนื้อขึ้น … เวลา คลายปวด ด้วยการนวด จึงมักจะคิดว่า ต้อง นวดให้แรง เพื่อให้เลือดไหลเวียน ไปนำ กรดแลกติก ออกมา จะได้หายปวด … ในการศึกษา ใหม่ ๆ มี ทฤษฎี ที่เชื่อได้ว่า อาการปวดส่วนใหญ่ ไม่ได้อยู่ในกล้ามเนื้อ (Muscle) แต่ อยู่ในส่วนผิว ของ พังผืดที่หุ้มกล้ามเนื้อ (Fascia) -จริงอยู่ครับ เวลา กล้ามเนื้อ ต้องออกแรงมาก หรือ ออกแรงเกินกำลัง จะมีการใช้พลังงานแบบไม่ใช้ ออกซิเจน (anaerobic) ซึ่ง ผลลัพธ์ของการใช้ พลังงานแบบนี้ คือ เกิด กรด แลคติก

-คราบหินปูน เป็นสิ่งที่เกิดตามธรรมชาติ….. ในช่องปาก ของเรามี แบคทีเรียพื้นถิ่น (เจ้าถิ่น) ที่ไม่ก่อโรค ไม่เป็นอันตรายกับร่างกายเรา จะคอยช่วยย่อยสลาย เศษ อาหาร ที่หลงเหลืออยู่ ไม่ให้เน่าเปื่อย จนเป็นอันตรากับ เหงือกและฟันของเรา -สิ่งที่หลงเหลือ จากกิจกรรมของ แบคทีเรียเจ้าถิ่น เมื่อรวมตัวกับ เยื่อบุผิวในช่องปาก ที่หลุดลอกหลังจากเซลล์เยื่อบุผิวเหล่านั้นตายไป (เหมือน ขี้ไคล ที่ผิวหนังของเรา แต่อยู่ในช่องปาก) จะเกิดเป็น คราบผสม (bio film) เคลือบอยู่ที่ฟัน … คราบผสม biofilm เหล่านี้ หากเรา แปรงฟัน บ้วนปาก ได้สะอาด จะหลุดหายไป (เหมือนเราถูขี้ไคลเวลาอาบน้ำ) –แต่ถ้าคราบเหล่านี้ ไม่หลุดลอกไป เมื่อรวมตัวกับ เศษอาหาร จะจับเป็นคราบที่เหนียว และ ติดแน่นขึ้น ซึ่ง มักจะติดอยู่ที่ร่องเหงือก กลายเป็นสิ่งที่เราเรียกว่า คราบหินปูน (ที่จริง ในระยะแรก ยังไม่มีหินปูนเกาะ เป็นแค่

-เราพบเห็นคนสูงอายุเป็น อัลไซเมอร์กันมาก หูตึงเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ป้องกันได้ –เวลามีญาติผู้ใหญ่ เป็น โรคอัลไซเมอร์ คนรอบข้างก็ไม่มีความสุข ยิ่งเป็นมาก ยิ่งอาจจะเป็นภาระให้กับ ลูกหลาน ญาติพี่น้องมาก … มีความพยายามหาสาเหตุของโรคดังกล่าว แต่พบว่า เป็นโรคของความเสื่อม ซึ่ง พยากรณ์ ยาก ว่าเกิดจากอะไร -มีการศึกษาใน ประเทศ ไต้หวัน แบบ case control  โดยที่ระบบ สุขภาพของไต้หวัน มีการประกันสุขภาพ ซึ่งมีฐานข้อมูลสุขภาพ (ที่ครอบคลุม ถึง 99%  ของประชากร 23 ล้านคน ตั้งแต่ปี 1995) ได้รวบรวม ผู้ที่ป่วยเป็นโรคอัลไซเมอร์ ระหว่างปี 1998-2011 (14ปี) พบผู้ป่วยจำนวน 488 คน และ สุ่ม ข้อมูลผู้ป่วยที่ไม่ได้เป็นโรคอัลไซเมอร์(เพื่อเป็นกลุ่มเปรียบเทียบ) ที่เพศ และ อายุ ตรงกัน ไว้เปรียบเทียบ 3-4 คน

–หลายคนมักจะคิดว่า การที่หมอจะรู้ว่าเราเป็นโรคอะไร ต้องเจาะเลือดตรวจ ต้อง เอกซเรย์ CT MRI ก่อนเสมอ …ซึ่งไม่จริงครับ -คำถามนี้ คล้ายๆกับทางตำรวจครับ เวลาตำรวจบอกว่าใครเป็นผู้ร้าย ใครฆ่าคนตาย หรือ ทำร้ายคนอื่น ส่วนใหญ่ เราได้รู้อยู่แล้วว่าใครเป็นผู้ร้าย จาก พยานแวดล้อม มีคนนับสิบคน เห็นคนทะเลาะกัน และ ชกต่อย ทุบตีกัน หรือมีการยิงกัน และ มีคนบาดเจ็บ เสียชีวิต … ตำรวจ ส่วนใหญ่แล้ว สามารถบอกได้ตั้งแต่ต้นแล้วว่า มีใครเป็นผู้ร้าย ใครได้รับบาดเจ็บ .. แต่สิ่งที่ตำรวจใช้เป็นเครื่องมือ สำหรับนำไปดำเนินคดี คือ ลายนิ้วมื้อ คราบเขม่าดินปืน หัวกระสุน ภาพจากกล้องวงจรปิด และสุดท้ายต้องมี การทำภาพประกอบการรับสารภาพ เพื่อประกอบคดี -ทางการแพทย์ก็คล้ายๆกันครับ .. การเจ็บป่วยส่วนใหญ่ แพทย์สามารถ วินิจฉัยอาการ ได้จากการ ซักประวัติ และตรวจร่างกาย (คล้ายๆกับที่ตำรวจสอบถามจากพยานแวดล้อม) โรคที่ไม่ซับซ้อนและหายเองได้