การแพทย์

-ตอนที่แล้ว พูดถึง การฉีดสาร GLP-1 เข้าใต้ผิวหนัง ซึ่ง สารนี้ อยู่ในกลุ่มที่เรียกว่า incretins เป็นโปรตีน ที่สร้างจากทางเดินอาหาร เวลา ได้รับการกระตุ้นจากการกินอาหารพวกแป้งและ น้ำตาล ผ่านเข้าไปในทางเดินอาหาร … สาร GLP-1 นี้ กระตุ้น อินซูลิน ให้มาเก็บน้ำตาลออกจากกระแสเลือด ทำให้น้ำตาลในเลือดไม่สูง ยับยั้งกลูคากอน ไม่ให้มาเอาน้ำตาลไปใช้งาน แจ้งไปที่สมองให้รู้สึกอิ่ม (ไม่หิว) บอกให้ทางเดินอาหาร ขยับตัวช้าหน่อย จะได้อิ่มนาน…. ทั้งหมดนี้ ดีต่อ เบาหวาน และ ภาวะอ้วน จึงมีคนนำมาใช้เป็นยาคุมเบาหวาน และ ลดความอ้วน -นอกจากเรื่องค่าใช้จ่ายที่สูงแล้ว ยังมีสิ่งที่ต้องคำนึงถึง ในการใช้ยาดังกล่าวทางคลินิก คือ ยานี้ เป็นสารภายนอก ที่เข้าไปตัดวงจร ของ ภาวะดื้อต่ออินซูลิน  จึงมีผลขณะที่ใช้ แต่ เมื่อหยุดยา ผล จากยาก็หายไป ความผิดปกติ ก็จะกลับมาใหม่ ทั้งน้ำหนักตัว […]

-ทุกวันนี้ เราอาจจะเคยได้ยินคนพูดถึง “ปากกาลดน้ำหนัก” จึงมีคำถามกันว่า ลดได้จริงหรือ และ มันทำงานยังไง -การใช้ปากกาลดน้ำหนัก เป็นเหมือน การฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง คล้ายกับ เทคนิค การฉีดอินซูลินในผู้ป่วยเบาหวาน  โดยสารที่ฉีดเข้าไปเป็น โปรตีน ที่มีลักษณะคล้ายฮอร์โมน ชนิดหนึ่ง ที่เรียกว่า GLP-1 (Glucagon like protein – 1) ซึ่ง เป็นสารเคมีที่หลั่งออกมาจากทางเดินอาหาร เวลา ที่เรากินอาหารเข้าไป และผ่านเข้าไปในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น สารดังกล่าว เป็นสารที่ผลิตโดยเซลล์ในทางเดินอาหารของคนเราตามปกติ เมื่อเราได้รับอาหาร กลุ่ม แป้ง และ น้ำดาลเข้าไป เซลล์ในทางเดินอาหาร จะส่งสัญญาณ ให้อวัยวะต่างๆ รับรู้ โดยส่วนที่สำคัญที่สุดที่รับรู้สัญญาณจาก GLP-1 คือ ตับอ่อน โดยตับอ่อน จะปล่อยอินซูลินออกมา เพื่อควบคุมปริมาณน้ำตาลที่ถูกดูดซึมเข้าไป นำน้ำตาลไปเก็บ เพื่อให้ระดับน้ำตาลอยู่ในเกณฑ์ปกติ … สารนี้ นอกจาะ ส่งสัญญาณ ไปบอกให้ อินซูลินออกมาทำงานแล้ว

-เราทราบว่า การล้างคราบไขมันออกจากภาชนะ จะยากพอควร เพราะ ไขมันเป็นส่วนที่ไม่ชอบน้ำ และ จะยึดเกาะกับภาชนะ ได้มาก โดยเฉพาะภาชนะพลาสติก …. แต่ในไขมันด้วยกันเอง คุณสมบัติ ในการเกาะกับภาชนะ ก็มีความแตกต่างกันครับ –ไขมันจากพืช และ จากปลา มักจะเป็นไขมันไม่อิ่มตัว (คือ มีอณูไขมัน fatty acid เกาะไม่เต็มสายไขมัน ยังมีตำแหน่งว่าง ที่ไขมันไม่ได้ไปเกาะ) ขณะที่ไขมันจากสัตว์ หมู ไก่ เนื้อ จะเป็นไขมันอิ่มตัว (ไขมันเกาะในสายไขมัน ครบทุกตำแหน่ง) ซึ่ง ไขมันอิ่มตัวนี้ มักจะมีคุณสมบัติเป็นของแข็งที่อุณหภูมิห้อง แต่ ไขมันจากพืช และ ไขมันจากปลา ซึ่งเป็นไขมันไม่อิ่มตัว มักจะ มีสภาพเป็นของเหลว ที่อุณหภูมิห้อง ด้วยความเป็นของเหลว สารขจัดคราบหรือ สบู่ จึงเข้าไปเกาะห้อมล้อมไขมัน ให้มันหลุดแยกจากกันได้ง่ายกว่า ละลายไปกับน้ำได้ง่ายกว่า ทำให้เราพบว่า เราสามารถล้างคราบไขมันจากพืช หรือ จากปลา ออกจากภาชนะ ได้ง่ายกว่า

-หลายท่านคงเคยสังเกตว่า การล้างคราบมัน ออกจาก ภาชนะพลาสติก ดูจะยากเย็น ล้างไม่ค่อยสะอาด มักต้องล้างหลายๆ ครั้ง เทียบกับ ภาชนะที่เป็น กระเบื้อง เซรามิค หรือ โลหะ ซึ่งจะล้างได้ง่ายกว่า …. มาดูเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ ดูครับ –การล้าง คือ ให้คราบต่างๆ หลุดไปกับน้ำ …ธรรมชาติ ของสารต่างๆ จะมีคุณลักษณะ 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ ชอบน้ำ (hydrophilic) และ กลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ(hydrophobic) โดยกลุ่มที่ชอบน้ำ จะมีประจุ ทำให้ จับ หรือ ละลายในน้ำได้ ส่วน กลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ คือ เวลา เจอ น้ำ จะผลัก หนีออกจากกัน ซึ่ง ไขมัน เป็นกลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ และ พลาสติก ก็เช่นกัน ไม่ชอบน้ำ …

–บาดทะยัก เป็นโรคที่หากเป็นแล้วอันตรายถึงชีวิตได้ เพราะจะมีอาการเกร็งกระตุก ตลอดเวลาที่มีการกระตุ้นเกิดขึ้น จึงมีการฉีดวัคซีนบ้องกันบาดทะยักให้ตั้งแต่ทารกแรกเกิด และ คนที่มีบาดแผล… ข้อมูลจากการสำรวจในอเมริกา พบว่าในประชากรอายุมากขึ้นมีภูมิคุ้มกันบาดทะยัก ลดลง และ มีอัตราการป่วยด้วยบาดทะยัก และ อัตราการตายที่สูงกว่าคนอายุน้อย -เมื่อได้รับบาดแผล จึงควรได้รับการฉีดยาป้องกันบาดทะยัก หากไม่เคยมีการฉีดครบ 3 เข็ม มาเกิน 10 ปี ก็ควรเริ่มต้นฉีดใหม่ จำนวน 3 เข็ม โดยเข็มแรก ณ วันแรกที่พบแพทย์ หรือ เกิดบาดแผล จากนั้น เข็มที่ 2 ห่างจากเข็มแรก 1 เดือน หรือ 28 วัน และ เข็มที่ 3 ห่างจาก เข็มที่ 2 อีก 5 เดือน (หรือ 6 เดือน หลังเข็มที่ 1)…. มีบางกรณีที่

-หลายคนที่มีภาวะความดันโลหิตสูง แต่ไม่มีอาการ มักจะ นึกเข้าข้างตัวเองว่า คงไม่เป็นไร … แต่ การเปลี่ยนแปลงในร่างกายของเรา เกิดขึ้นเรื่อยๆ ครับ ตลอดเวลา… มาดูกันว่า ความดันโลหิตสูงทำอะไร กับร่างกายเราบ้าง -หัวใจ จะสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย ผ่านเส้นเลือดต่างๆทั่วร่างกาย ซึ่ง เส้นเลือดแดงมีคุณสมบัติพิเศษ คือ มีความยืดหยุ่นสูง เมื่อเลือดจำนวนมากถูกดันออกมาจากหัวใจ ผนังหลอดเลือดแดง จะยืด ขยายตัวออก เพื่อรับเลือด จากนั้น จะค่อยๆ หดตัวเข้ามาสู่ภาวะปกติ เกิดซ้ำๆ ตลอดเวลา นาทีละ 70 ครั้ง หรือประมาณ 37 ล้านครั้งต่อปี … เยอะไหมครับ … เส้นเลือดที่ถูกถ่างขยายออก ย่อมมีการเสื่อม หรือ แตก ปริ เล็กๆน้อยๆ ตลอดเวลา … หากความดันโลหิตไม่สูง เส้นเลือดจะสามารถซ่อมแซมตัวเอง ได้ตามปกติ คงรูปร่าง และ ความยืดหยุ่น ได้ดังเดิม

-เรามักจะได้ยินเรื่อง ไม่ให้กินเค็ม มีอันตราย ทำให้ความดันโลหิตสูง… ทางการแพทย์ มีคำอธิบาย ให้ทราบถึงอันตรายที่มากกว่านั้นครับ -เราทราบดีว่า ความดันโลหิตสูง มีผลต่อเส้นเลือดแดง และ ภาวะเส้นเลือดแดงที่รับผลจากความดันโลหิตสูงนานๆ อาจจะ ปริ หรือ แตก ได้ จุดที่แตกแล้วเป็นอันตราย คือ เลือดออกในสมอง และ เส้นเลือดแดงใหญ่ในท้อง (ซึ่งรับความดันโลหิตแรงดันสูงมากๆ) มักจะแตกได้ง่ายกว่าที่อื่น… ดันนั้น ความดันโลหิตสูง จึงเสี่ยงต่อ เส้นเลือดแตก -มีการศึกษาในหนูทดลอง ถึง ความสัมพันธ์ ของการกินเค็ม กับ อันตรายจากความดันโลหิตสูง โดยใช้หนูที่มี gene ผิดปกติ เสี่ยงต่อ ภาวะเส้นเลือดโป่งพอง โดยแบ่งหนูเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มหนึ่ง กินอาหารปกติ และ น้ำเปล่า อีกกลุ่มหนึ่ง กินอาหารแบบเดียวกัน และ ดื่มน้ำเกลือ 1% ทุกวัน เป็นเวลา 2 สัปดาห์

-เราคงเคยเห็นคนที่คอโต เป็น คอพอก หรือ คอหอยพอก ซึ่ง สาเหตุ ส่วนหนึ่ง เกิดจากการขาดสาร ไอโอดีน ซึ่งมีอยู่ในเกลือทะเล เมื่อร่างกายขาด ฮอร์โมนไทรอยด์ หรือ ขาด ไอโอดีน สมองจะปล่อยฮอร์โมน TSH ออกมากระตุ้น ให้ต่อมไทรอยด์ทำงานหนัก และ มีขนาดใหญ่ขึ้น และบ่อยครั้ง จะโตจนเป็นก้อนให้เรามองเห็นได้ ซึ่ง สิ่งต่างๆเหล่านี้ เกิดในผู้ใหญ่ หรือ เด็กที่ต่อมไทรอยด์พัฒนาเต็มที่แล้ว มาเกิดเหตุภายหลัง -ยังมีอีกภาวะหนึ่ง ซึ่ง เกิดการขาดฮอร์โมนไทรอยด์ ตั้งแต่ยังเป็นเด็กเล็กมาก ทั้งอาจจะเกิดจาก ต่อมไทรอยด์ไม่เจริญเติบโต เท่าที่ควร ทำให้ ผลิตฮฮร์โมนไทรอย์ไม่ได้ หรือ ไม่พอ ซึ่ง ในเด็กเล็ก ฮอร์โมนไทรอยด์ มีความสำคัญมาก ในพัฒนาการของเด็ก ทั้งร่างกยและ สมอง เด็กที่ขาดฮอร์โมนไทรอยด์ตั้งแต่เด็ก จะเป็นเหมือนเด็กเลี้ยงง่าย นอนบ่อย โตข้า หากเป็นมากจะมี ลิ้นจุกปาก ตัวเล็ก

-ในระหว่างไปปฏิบัติงานดูแลพระภิกษุ นวกะ ที่ประเทศอินเดีย เมื่อกลางเดือน ธันวาคมที่ผ่านมา .. มีอุบัติเหตุกับ พระภิกษุรูปหนึ่ง ก้าวพลาดบนพื้นที่ไม่เรียบ เกิดอาการปวดที่ข้อเท้า ปวดมาก จนเดินไม่ได้ –ข้อเท้าแพลง เป็นอุบัติเหตุที่พบได้บ่อย  เมื่อเท้าพลิก น้ำหนักตัวกดลงไปที่ข้อเท้า ทำให้ เอ็นยึดข้อเท้าฉีกขาด เกิดการบวม และ ปวดมาก จน ไม่สามารถ เดินลงน้ำหนักได้ ซึ่ง มักจะเป็นบ่อย ตรงตำแหน่ง ใต้ตาตุ่มด้านนอก -ปกติ ในบ้านเรา ก็สามารถไปพบแพทย์ที่ รพ ได้ และ ใส่เฝือก หรือ เฝือกอ่อน หรือ ใส่เครื่องมือช่วยพยุงข้อเท้า ซึ่ง ไม่น่าจะยุ่งยาก หรือ ลำบากมาก … แต่ เหตุการณ์ที่พบนี้ อยู่ในต่างแดน ต่างถิ่น ซึ่ง ควรได้รับการรักษาในทันที ในวันนั้น จึงตัดสินใช้ ใช้วิธีการที่เรียนมา ตั้งแต่ สมัยเป็นนักเรียนแพทย์

-เวลาแพทย์สั่งให้มีการตรวจพิเศษ ด้วยการเอกซเรย์ บางครั้ง จะถามประวัติโรคไต หรือ ขอให้มีการตรวจเลือดการทำงานของไต ก่อน จะสั่งการตรวจด้วยการเอกซเรย์ ร่วมกับการฉีดสี ไม่ว่า จะเป็นการทำ CT scan , หรือ MRI…. มาดูเหตุผลกันครับ ว่า ทำไมเวลาฉีดสี ต้องตรวจการทำงานของไตด้วย -ในการให้การวินิจฉัยโรค ด้วยการ เอกซเรย์ แสงเอกซเรย์ จะไม่สามารถวิ่งผ่าน โลหะหนัก หรือ สารที่มีเลขอะตอมสูงๆ High Atomic Number (Z) เพราะว่า สารเหล่านั้น สามารถ หยุดแสงเอกซเรย์ ไม่ให้ผ่านไปได้ ซึ่ง สารที่ใช้ในการฉีดสี หรือ เรียกกันว่า สารทึบรังสี ที่นิยม ใช้กัน ได้แก่ Iodine, barium, gadolinium -วิธีการใช้สารทึบรังสี ช่วยในการวินิจฉัย มีการทำหลายแบบ เช่น 1) สวนเข้าไปในลำไส้ เพื่อดูว่า