มะเร็งที่ได้รับคีโมหรือยามุ่งเป้า จนก้อนยุบหายหมด ยังต้องผ่าตัดไหม

-ในปัจจุบัน ยาเคมีบำบัด ยามุ่งเป้า และ ยาภูมิคุ้มกันบำบัด ได้ผลดีมาก สามารถทำให้ เซลล์มะเร็งตาย เป็นจำนวนมาก และ มีสัดส่วน หรือ เปอร์เซ็นต์ ที่หลังจากให้ยาแล้ว พบว่า ก้อนมะเร็งที่เคยตรวจพบ ยุบหายจนไม่เห็นก้อน (clinical complete response : cCR) และ ผู้ป่วยหลายราย เมื่อตัดเนื้อเยื่อบริเวณที่เคยมีก้อนมะเร็งอยู่มาตรวจ ก็ไม่พบเซลล์มจึะเร็งเหลือ (pathological complete response : pCR) พบแต่ร่องรอยการอักเสบหลังเซลล์ตายแล้วเท่านั้น ซึ่งเป็นเรื่องที่น่ายินดีอย่างยิ่ง ในการรักษาโรคมะเร็ง นอกจากนี้ ในคนไข้กลุ่มนี้ พบว่า อัตราการหายจากโรคสูงกว่าคนที่เป็นมะเร็งทั่วไป

-จึงเกิดคำถามว่า ในเมื่อก้อนมะเร็งยุบจนหมดแล้ว ให้ยาอย่างเดียว โดยไม่ต้องผ่าตัดได้ไหม นับเป็นความท้าทายทางการแพทย์ในยุคนี้ เพราะอย่างไรก็ดี การผ่าตัต ก็ทำให้เกิดความสูญเสียเนื้อเยื่อบางส่วน เป็นลักษณะ ความพิการแบบหนึ่ง

-จากการรวบรวมผลการศึกษา พบว่า หลายมะเร็งก็ไม่สามารถประเมินความแตกต่างได้ เช่น มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ ทั้งนี้ เพราะ ผลการรักษาด้วยยา มีคนที่ก้อนยุบหมดไม่มากพอ  ที่มีการศึกษากันค่อนข้างมาก คือ มะเร็งเต้านม และ มะเร็งลำไส้ส่วนปลาย (ไส้ตรง rectum) ทำให้เห็นความแตกต่างของ การที่ก้อนหายไป กับ ไม่มีเซลล์มะเร็งเหลือ ข้อมูลย้อนหลัง ในมะเร็งเต้านม พบว่า การให้ยาก่อน สามารถ ทำให้ก้อนมะเร็ง ยุบหายไปจนหมด ตรวจไม่พบด้วยการคลำ และ เอกซเรย์ สูงประมาณ 20-40% ในภาพรวม แต่ เมื่อทำการตัดชิ้นเนื้อบริเวณที่เป็นมะเร็งมาตรวจ พบว่า มีเพียง 15-25% ที่ไม่พบเซลล์มะเร็งเหลืออยู่ นั่นคือ เซลล์มะเร็งยังหายไปไม่หมดจากร่างกายอีก 5-15% ส่วนในมะเร็งลำไส้ส่วนปลาย มีก้อนมะเร็งยุบไปจากการให้ยา สูงถึง 15-25%  และ ไม่พบเซลล์มะเร็งเหลืออยู่ 15-20% ในบางการศึกษา พบว่าเซลล์มะเร็งหายไป สูงถึง 28% แต่ก็มีผู้ป่วยที่ก้อนมะเร็งหายไปที่ไม่ได้รับการผ่าตัด และ มีมะเร็งเกิดขึ้นในภายหลัง

-โดยรวมแล้ว ถึงแม้ก้อนมะเร็งจะหายไปจากการให้ยา แพทย์ก็ยังไม่มั่นใจอยู่ดีว่ามะเร็งหายไปทั้งหมด จึงยังคงมีการผ่าตัดนำชิ้นเนื้อบริเวณที่เคยมีก้อนอยู่มาตรวจพิสูจน์ อีกครั้ง เพื่อความมั่นใจ แต่ในอนาคต เมื่อการรักษาก้าวหน้ามากขึ้น อาจจะมีแนวทางที่เปลี่ยนแปลงไปจากปัจจุบันครับ