สังคม

-ต่อเนื่องจากนิทาน ยายกะตา ปลูกถั่วปลูกงาให้หลานเฝ้า ที่เล่าไป ว่า เป็นการสอนเรื่อง อิทัปปัจจยตา ซึ่งเป็นธรรมะพื้นฐาน ที่อธิบายเรื่อง ความเชื่อมโยงของเหตุการณ์ต่างๆได้เป็นอย่างดี เพราะสิ่งนี้มี สิ่งนั้นจึงมี เพราะไม่มีสิ่งนี้ สิ่งนั้นจึงไม่มี -แต่ในนิทานเรื่องนี้ หากมองในมุมการบริหารงาน จะพบว่า มีหลักการบริหาร แทรกอยู่เต็มไปหมด โดยที่ผู้บริหารทั้งหลาย ต้องใช้เงิน ใช้เวลา ในการไปเรียน กันมากมาย… มาลองดูกันครับ ว่ามีมุมไหนบ้างครับ -เริ่มจาก ยายกะตา ปลูกถั่วปลูกงา เป็นสิ่งที่ ตายายอยากได้ ซึ่งจำเป็นต้องมีกิจกรรมการดูแล แต่ในความเป็นจริง จำเป็นต้องมีคนช่วย เพราะว่า ยายกะตา ไม่สามารถอยู่เฝ้าถั่วเฝ้างา ได้ตลอดเวลา … จึงมองหา ผู้ช่วย โดยใช้ resource หรือ ทรัพยากร ที่มีอยู่ใกล้ตัว ซึ่งก็คือ หลาน … แต่บังเอิญ เลือกใช้คนไม่ถูกกับงาน ตามหลัก HR เพราะ นิสัยของเด็ก […]

-ได้มีโอกาสฟังท่านพุทธทาส บรรยายธรรม และ ยกเรื่อง “ยายกะตา” ซึ่งเป็นนิทานพื้นบ้านสำหรับเด็ก มาเล่าให้ฟัง.. ท่านเทียบเรื่องนี้ กับ ธรรมะสำคัญคือ อิทัปปัจจยตา : หัวใจปฏิจจสมุปบาท เป็นธรรมะ ที่อธิบายเรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นมาในโลกใบนี้ ทำให้เข้าใจธรรมะ ได้อย่างง่ายดีครับ -กาลครั้งหนึ่ง ยังมียายกับตาปลูกถั่วปลูกงาไว้ในไร่ ยายกับตากลัวอีกาจะมากินถั่วกินงา จึงสั่งให้หลานชายคอยเฝ้า อยู่มาวันหนึ่ง หลานออกไปเดินเล่นนอกไร่ ทิ้งไร่ถั่วไร่งาไว้ –อีกาที่แอบอยู่บนต้นโพธิ์ ก็ลงมากินเมล็ดถั่วเมล็ดงา ไปเจ็ดเมล็ด เจ็ดทะนาน -เมื่อยายรู้เรื่อง ยายก็ด่า เมื่อตามา ตาก็ตี -หลานชายร้องไห้ไปหานายพราน หนูโดนยายด่าโดนตาตี เพราะปล่อยให้อีกามาลักถั่วลักงา นายพรานช่วยไปยิงอีกา เอาถั่วเอางามาคืนให้หนูหน่อยซี! -วิงวอนจนอ่อนใจ นายพรานก็ไม่ยอมไปยิงอีกา หลานชาย จึงไปหาหนู ขอร้องให้หนูไปกัดธนูของนายพราน หนูบอกว่าธุระไม่ใช่ -หลานชายไปหาแมว อ้อนวอนให้ไปกัดหนู แมวสั่นหน้าบอกว่าเบื่อกัดหนู หลานชายไปหาหมา ขอร้องให้ไปกัดแมว หมาบอกว่าไม่ใช่ธุระอะไรของตัวเอง -ไม่มีใครสนใจไยดี หลานชายโมโห ไปหาค้อนขอร้องค้อนให้ไปแยงหูหมา ค้อนไม่ยอมไป หลานชายผิดหวังจากค้อน

-เวลาขึ้นเครื่องบิน แล้ว เครื่อง Delay ต้อง รอ ต้องเปลี่ยน flight … เดินทาง ไปไม่ทันประชุม ไม่ทันต่อเครื่อง ต้อง hang out โดยไม่ได้เตรียมตัว … เราหงุดหงิด ไหมครับ นอกจากหงุดหงิด ยังเป็นปัญหาความสูญเสีย อีกมาก … แต่บ่อยครั้ง ที่ คนดูแล สายการบิน ไม่ค่อยสนใจ คิดว่า ฉันจัดให้เธอ ได้เดินทาง ก็ดีแล้ว … การบริหารการศึกษา ก็เหมือนกันครับ –การบริหารการศึกษา มีความสำคัญ ไม่แพ้ การบริหารเรื่อง อื่นๆ และ มีทั้งประเด็น ต้นทุน และ ผลลัพธ์ และ ผลกระทบ มากมายหมาศาล เพียงแต่ว่าสิ่งที่เกิดขึ้น ในเชิง ผลลัพธ์ และ ผลกระทบ ไม่ได้ เกิดขึ้นทันที

-เรารู้ว่า ครูดี สร้างคนดี ครูที่สามารถ ชี้แนะ, กลั่นกรองความรู้ที่ถูก, ใช้งานได้ Feedback ให้รู้ว่า วิธีการที่ลูกศิษย์ใช้อยู่ในการหาความรู้หรือทำงาน เหมาะสมกับ สถานการณ์ใดบ้าง และ ไม่เหมาะสม หรือควรปรับปรุงอย่างไร, มีเมตตา และ กรุณาอยากให้ศิษย์ได้ดี ได้พัฒนา ได้มีความสุข … ครูดี แบบนี้ เราจะมีให้มากพอไหม และ คนที่จะ ชี้แนะ กลั่นกรองความรู้ ความรู้ ก็มีความลึก และ ละเอียด ในแต่ละสาขา ไม่เท่ากัน อย่างเช่น นักบิน จะรู้ลึกเรื่องแพทย์ได้ไหม หรือ แพทย์จะคุมงานก่อสร้าง หรือ ไฟฟ้า ได้เหมือนวิศวกรไหม … ครูที่จะสอน ก็คงไม่สามารถสอนลึก ข้ามสาขาได้ -นี่เอง คงเป็น เหตุผล ที่ต้องมีครูมากมาย … แต่ในความจริง ถึงมีคุณครูมากมาย ไม่สามารถ สอนความรู้ได้ละเอียดลึกซึ้งในทุกสาขา

-ปัญหาของประเทศ ที่น่าเป็นห่วง ไม่ใช่แค่ ค่าวัดความสามารถในการเรียนเปรียบเทียบระดับโลก ที่เรียกว่า PISA ของเด็กไทยต่ำมาก เพราะ นั่น เป็นเพียงมุมมองด้านหนึ่งเท่านั้น … แต่ สะท้อน ถึง ปัญหาอื่นๆ ด้วย … คุณภาพ การศึกษา เป็นเพียง ด้านเดียวของ คุณภาพคน  … ปัญหาของเรา เป็นปัญหาเรื่องคุณภาพของคน -แล้วเราจะพัฒนาคน ได้อย่างไร … คุณภาพคน มีทั้ง ส่วนที่ฟ้าประทาน และ ส่วนที่สร้างขึ้น … ด้าน ฟ้าประทาน หรือ พรสวรรค์ เป็นเรื่องของ ชาติพันธุ์ DNA ซึ่งเชื่อว่าคนไทย ไม่แพ้ชาติใดในโลก เพราะ เรามีคน ที่ เก่ง และ เป็นสุดยอดในเกือบทุกด้าน เทียบกับนานาชาติได้ แต่ ส่วนที่ทำให้แตกต่างกัน คือ พรแสวง หรือ

-ในยุคหนึ่ง เราคิดว่า คุณครูต้องมีความรู้ ถึงจะถ่ายทอดความรู้ต่อได้ … ซึ่ง ยังคงเป็นจริงเสมอนะครับ อย่างน้อย ต้องรู้ว่า สิ่งที่จะสอน เป็นอย่างไร เหมือน เราจะสอนคนให้ทำแกงส้ม แต่ ตัวเองไม่เคยกินแกงส้มจริงๆ จะสอนคนอื่นได้อย่างไร -แต่ การมีความรู้  ไม่ใช่ทั้งหมด ของการสามารถเป็นครูที่ดีได้ .. โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกยุคปัจจุบัน ที่ เทคโนโลยี ทางสื่อสังคม มีการพัฒนาขึ้นอย่างมากมาย การหาความรู้ แต่ละเรื่องไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป แค่ ลัดนิ้วมื้อเดียว ก็ได้ความรู้แล้ว เราสามารถ หาความรู้ เรื่องการทำแกงส้ม ได้ง่ายดาย ทั้งในรูปแบบตัวอักษร รูปภาพ (ส่วนประกอบ การเตรียม การปรุง ฯลฯ) หรือ เป็น คลิป สอนแสดงที่เป็นภาพ เหมือนกับที่สมัยก่อน เราต้อง เดินทางเสาะหา ไปยังภัตตาคาร หรือ โรงเรียนสอนทำอาหาร ไปเข้าครัวจริง ไปมุงดูครูสอนทำแกงส้ม (ซึ่งบางที อยู่ข้างหลัง

-อีกเดือนกว่าๆ กว่าจะถึงวันครู … แต่ได้ดู concerts เฉลียง Rare items Re-Stage  ฟังเพลง อื่นๆ อีกมากมาย  แล้ว ทำให้คิดถึงข่าวเรื่อง โรงเรียน ขนาดเล็กอยู่ไม่ได้ อาจจะต้องถูกยุบ ทำให้คิดถึงระบบการศึกษา ซึ่งมีปัจจัย ที่ให้ชวนคิด อีกมากมาย -ในประดา เรื่องมากมายด้านการศึกษา มีทั้งส่วนที่เป็น เหตุปัจจัย และ ส่วนที่เป็นผล และ ผลของเรื่องหนึ่ง ก็เป็นเหตุปัจจัยของอีกเรื่อง หนึ่ง วนเวียนกันไป .. และ ผล จากการศึกษา ก็ไม่ได้จบแค่ในห้องเรียน หรือมหาวิทยาลัย แต่ ก็เป็น เหตุปัจจัย ส่งผลไปถึง ความเป็นอยู่ การต้องกู้หนี้ยืมสิน เป็นหนี้นอกระบบ การยิงกัน ฆ่ากัน การหาทางออกด้วยการมั่วสุม ยาเสพติด ฉ้อโกง ลักทรัพย์ การถูกหลอกลวงจากแก็งค์คอลเซนเตร์ ในระดับประเทศ มีความสามารถในการแข่งขันลดลง การมองว่า

-บางคนถามว่า ทางสายกลางอยู่ตรงจุดไหน คล้ายกับว่า ถ้า ออกไปจากจุดนี้หรือเส้นนี้แล้ว ก็ไม่ใช่ทางสายกลาง … ลองมาทำความเข้าใจกันดูครับ -จุดตรงกลาง ในทางสถิติ มีค่าเฉลี่ย Means ค่ามัธยฐาน Median และค่าฐานนิยม Mode ซึ่งมีลักษณะเป็นจุด แต่ จุดเหล่านี้ บอกเราว่า จุดอื่นๆ ที่อยู่ข้างๆ ยัง เป็นจุดที่มีลักษณะคล้ายกัน ไปด้วยกัน ไม่แตกต่างกันมาก ทั้ง 2 ข้าง … ดังนั้น การจะบอกว่า อะไรเป็นแบบนั้นแบบนี้ นั้น คือ บอกว่า สิ่งที่พบ สิ่งที่เห็น ยังมีลักษณะความเป็นแบบนั้นอยู่ เช่น สีเหลือง จะมีสีเหลือง หลากหลาย แต่ บางอย่าง ก็ปนน้ำเงินมาเล็กน้อย แต่ยังเป็นสีเหลืองอยู่ แต่ถ้าเมื่อไหร่ ปนสีน้ำเงินมากๆๆๆ จนไม่เห็นความเห็นสีเหลืองอยู่ ก็จะกลายเป็นสีเขียว และ ถ้าความเป็นสีเหลืองน้อยลงไปอีก ก็จะเหลือแต่สีน้ำเงิน -ดังนั้น

-เราได้ยินเรื่อง “ทางสายกลาง” ฟังดูแล้ว ก็ OK น่าจะใช่ แต่ ก็ยังไม่เห็นว่ามันสำคัญมากขนาดไหน ลองมาดูกันครับ -แค่ อากาศ รอบๆ ตัวเรา หนาวไป ก็ไม่ดี ทำอะไรก็ไม่สะดวก ปวดเนื้อปวดตัว สั่นไปหมด … ร้อนไปก็ไม่ดี เหงื่อแตก เหนียวเหนอะหนะ เนื่อยง่าย จะเป็นลม –ขับรถ เร็วไปก็ไม่ดี โอกาสเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย บางครั้งอันตรายถึงชีวิตตัวเราหรือผู้อื่น … ช้าไปก็ไม่ดี นอกจากไปถึงช้า อาจจะไม่ทันเวลา แล้วยังอาจจะไปกีดขวาง คนอื่นอีก -มาดูในร่างกายเราบ้าง หิวไปก็ไม่ดี ไม่มีแรง ใจสั่น คิดอะไรไม่ออก … อิ่มไปก็ไม่ดี จุก แน่น อึดอัด ทำอะไรไม่สะดวก ง่วงนอน และ ก็อ้วน -อุณหภูมิร่างกาย สูงไป เป็นไข้ ก็ไม่ดี ปวดหัว ไม่สบายตัว กระสับกระส่าย

-ปลายตุลาคม ผมได้รับคำปรึกษาจากคุณครู ว่ามีผู้ป่วยสงสัยมะเร็งเต้านม อยากให้มาตรวจ… และในวันรุ่งขึ้น ผมมีโอกาสได้พบผู้ป่วยที่คลินิกเต้านม ในสภาพที่นอนเปลมา และหน้าตา ดูเครียด และ เหมือนคนที่หมดอาลัย ไม่รู้อนาคตของตนเอง  -เมื่อขอตรวจร่างกายดู ก็พบว่า ลักษณะอาการน่าจะเป็นมะเร็งเต้านม เพราะ ก้อนมะเร็ง โตจน ดันทะลุผิวหนังออกมาเกือบเต็มเต้านม ทำให้เต้านมผิดรูป และ แผลอักเสบ (ขออนุญาตไม่บรรยายมากไปกว่านี้) แต่จากลักษณะที่พบเห็นน่าจะเป็นมะเร็งเต้านมค่อนข้างแน่นอน มีผลตรวจจาก รพ ที่ผู้ป่วยเคยไปหา ว่า มีจุดของมะเร็งแพร่กระจายไปยังที่ปอดแล้ว … ผม จึงถามผู้ป่วย แค่ว่า มีก้อนมาก่อนหน้านี้แล้วใช่ไหม และ เคยตรวจแล้วหมอบอกว่าเป็นมะเร็งหรือเปล่า ได้รับคำตอบว่า เป็นมา 2 ปี หมอเคยเจอเนื้อและบอกว่าเป็นมะเร็ง แต่ ไปหายากินเอง ไม่ได้รักษาที่โรงพยาบาล -ตามธรรมชาติของหมอ ที่คงแก่เรียน ก็อาจจะพยายามซักไซ้ว่า ไปรักษาอะไรมา ทำไมไม่รักษาที่โรงพยาบาล ไปรักษาอย่างอื่น มีแต่เสียโอกาส นะ โรคถึงได้ลุกลามจนเป็นเช่นนี้ .. หรือ