การแพทย์

-เวลาเรากินอาหารเยอะขึ้น พลังงานเหลือใช้ จะถูกเก็บไว้ที่ในเซลล์ไขมัน … ขณะ เดียวกัน เซลล์ไขมัน ก็จะสร้างโปรตีนออกมา หนึ่ง ในนั้นคือ Leptin ซึ่งเมื่อเข้าสู่ กระแสเลือด จะไหลเวียนไปทั่วร่างกาย และออกฤทธิ์ หลักที่สมอง ส่วน Hypothalamus ซึ่งเป็นศูนย์ควบคุมระบบอัตโนมัติต่างๆ ของร่างกาย และมีศูนย์ความหิวความอิ่มอยู่ในนั้น… Leptin จะกระตุ้น Hypothalamus ให้รู้สึกอิ่ม และหยุดกินอาหาร เป็นการควบคุม อัตโนมัติของร่างกาย (ไขมันเยอะขึ้นก็ให้หยุดกิน) – ในคนหรือ สัตว์ ที่ขาด Leptin หรือเกิดภาวะดื้อต่อ Leptin ก็จะกินไม่หยุด และอ้วนขึ้นเรื่อยๆ เกิดภาวะโรคอ้วน … การขาด Leptin นี้อาจเป็นกรรมพันธุ์ หรือเป็นภายหลังก็ได้ แต่ถ้าหากมีการให้ Leptin เพิ่มเติม เข้าไป ก็จะกลับมาสู่ภาวะปกติได้ครับ -Leptin นอกจากจะควบคุมเรื่อง ทำให้รู้สึกอิ่มแล้ว ยังพบว่า หากขาด Leptin […]

–Adiponectin เป็นโปรตีนที่ถูกสร้างขึ้นโดยเซลล์ไขมัน ซึ่งพบว่า เป็นตัวช่วย ลดความเสี่ยงจากโรคทางหลอดเลือด ไม่ว่าจะเป็นโรคหัวใจ หรือ โรคอัลไซเมอร์ รวมถึง ลดภาวะ ดื้อต่ออินซูลิน (ซึ่งเป็นจุดตั้งต้นของเบาหวาน) – โดยทั่วไป เราคิดว่า เซลล์ไขมัน ทำหน้าที่แค่เก็บสะสมไขมัน ไว้ใช้เป็นพลังงานสำรองเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง เซลล์ไขมัน ยังผลิตสารหลายอย่าง ที่ช่วย กำกับและควบคุมการใช้พลังงาน เช่น Leptin และ Adiponectin โดยสารต่างๆเหล่านี้ที่ผลิตโดย เซลล์ไขมัน จะถูก หลั่งเข้าสู่กระแสเลือด แล้วไป ออกฤทธิ์ที่อวัยวะต่างๆ เช่น ที่ สมอง ตับ ตับอ่อน ผนังของหลอดเลือด หัวใจ และยังช่วยให้การใช้พลังงาน ในกล้ามเนื้อ ดีขึ้น … ถึงแม้เราจะยังไม่รู้จัก Adiponectin ดีเต็มที่ ไม่รู้กลไกการออกฤทธิ์ที่แน่นอนร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ อย่างน้อยๆ เราก็รู้ว่า หากปริมาณ โปรตีนที่ผลิตขึ้น จากเซลล์ไขมัน Adiponectin

-เคยเล่าให้ฟังแล้วว่า เวลาลดน้ำหนักตัว จำนวนเซลล์ไขมัน ไม่ได้ลดลง เพียงแต่ ขนาดเล็กลง เมื่อไหร่ก็ตาม ที่ เรากลับมากินเพิ่มขึ้น เซลล์ไขมันเหล่านั้น ก็จะกลับมาตัวโตขึ้น และกลับอ้วนขึ้นได้อย่างรวดเร็ว เพราะว่า ในคนอ้วน มี จำนวนเซลล์ไขมัน มากกว่าคนทั่วไป…. มีการศึกษา เรื่องนี้ พิสูจน์ให้เห็นชัดเจน โดย คนที่ลดความอ้วน โดยการผ่าตัดกระเพาะอาหาร ให้มีขนาดเล็กลง พบว่า ก่อนและหลังผ่าตัด น้ำหนักที่ลดลง คือ ปริมาตรของ เซลล์ไขมัน ที่ขนาดตัวเล็กลง ขณะที่ จำนวนเซลล์ไขมันยังคงเท่าเดิม -ขณะ เดียวกัน ยังพบว่า คนที่อ้วน มีจำนวนเซลล์ไขมัน มากกว่าคนปกติ ดังเห็นได้จาก ภาพ บนซ้าย เส้นสีชมพู คือจำนวน เซลล์ไขมันในคนอ้วน เส้นสีน้ำเงิน คือจำนวนเซลล์ไขมันในคนปกติ ทั้ง 2 กลุ่ม จะมีจำนวนเซลล์ไขมันเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากวัยเด็ก จนถึงอายุ 20 และความแตกต่างนี้ จะยังคงอยู่ไปเรื่อยๆ

-มีการรณรงค์ ไม่ให้เด็กอ้วน … เราอาจจะมองไม่เห็นความสำคัญ คิดว่า โตขึ้นก็ผอมเอง ไม่ต้องไปกังวล เด็กอ้วน น่ารักดี … ลองมาดูว่า อ้วนตั้งแต่เด็ก มีผลเสีย และ สำคัญแค่ไหน ที่ไม่ควรให้ เด็ก อ้วน -ตอนที่แล้ว เราแสดงให้เห็นว่า เวลา อ้วนขึ้น และ พอลดน้ำหนักลง จำนวนเซลล์ไขมัน ในร่างกายไม่ได้ลดลง เพียงแต่ ลดขนาดลงเท่านั้น ซึ่งหมายความว่า กินเพิ่มเมื่อไหร่ จะกลับไปอ้วนเหมือนเดิม … ดังนั้น หากจำนวนเซลล์ไขมันในร่างกายมีมากตั้งแต่เด็ก ก็จะมีความเสี่ยงที่จะอ้วน(มากๆ) กว่าคนทั่วไป ได้มากน้อยแค่ไหน มาดูกันครับ -เซลล์ไขมันเพิ่มขึ้นเยอะๆ ตอนไหนละครับ … กลไกทางสรีรวิทยา พบว่า หากร่างกายมีการใช้พลังงาน น้อยกว่าที่กินเข้าไป สารอาหารกลุ่มแป้งและน้ำตาล จะถูกแปลงเป็น ไขมัน ไตรกลีเซอไรด์ และ จับรวมตัวกัน เก็บไว้ในเซลล์ไขมัน … เมื่อมีการเก็บไตรกลีเซอไรด์ไว้ในเซลล์ไขมัน จน

-เราคงเคยได้ยินเรื่อง “โยโย่” เอ็ฟเฟกต์  คือ คนที่ลดน้ำหนักตัว แต่พอหยุดการควบคุมน้ำหนัก ก็จะกลับไปอ้วนเหมือนเดิม หรือ มากกว่าเดิม เหมือนตุ้มนาฬิกา หรือ เหมือนเล่น โยโย่ …. เหตุผลที่อยู่เบื้องหลังของเรื่องนี้ คือ เวลาลดน้ำหนักตัว ส่วนที่เล็กลง คือ ขนาดของเซลล์ไขมัน ที่เคยตัวโต จะเล็กลง แต่ จำนวนเซลล์ไขมันในร่างกาย ไม่ได้ลดน้อยลงตามไปด้วย มีจำนวนเท่าเดิม ดังนั้น หากมีการกินอาหาร และ มีการสะสมไขมัน เซลล์ไขมันเหล่านั้นที่มีอยู่ในร่างกายของเรา จะกลับมาโตขึ้นได้ดังเดิม จึงกลับไปอ้วนเหมือนเดิม … มาดูการศึกษาเรื่องนี้ ว่ามีความจริงอย่างไรครับ -การศึกษา นี้ ทำขึ้นในประมาณปี 1970 หรือประมาณ 55 ปี ที่แล้ว โดยใช้ อาสาสมัคร ของคนที่ติดคุก อายุระหว่าง 20-30 ปี จำนวน 7 คน โดย 5

-ลองกินXXX ดูสิ แข็งแรงขึ้น อายุยืน ต้านมะเร็งด้วยนะ … เรามักจะได้ยิน หรือ มีคนชวนให้ซื้อ หรือ กิน ยา หรือ อาหารเสริมบางอย่าง กันบ่อยๆ ในยุคนี้ -ก่อนจะซื้อ หรือจะกิน ก็อยากให้ลองคิด ให้รอบคอบนิดหน่อยครับ เพราะว่า ของที่กินเข้าไปแล้ว เอาออกไม่ได้ กินแล้วถ้ามีอันตรายอาจจะถึงชีวิต (เช่น ไซยาไนด์) หรือ อาจจะทำให้อวัยวะภายในเสียหาย ตับหรือไตพัง ตาปอด ปอดอักเสบ ฯลฯ  และ บางครั้ง กินไป ก็ไม่ได้ประโยชน์ เสียเงินฟรี -ปัจจุบัน ทางการแพทย์ มียา ที่วิจัย ค้นคว้า และ ได้รับการรับรองตามมาตรฐาน ด้านยา ของ อย. (อย. หมวดยา ไม่ใช่หมวดอาหารหรือเครื่องสำอางค์) ให้เราสามารถใช้กิน หรือ ฉีด หรือ นำเข้าสู่ร่างกาย

-หมอมักจะได้รับคำบอกจากผู้ป่วยที่ตรวจพบซีสหรือถุงน้ำที่เต้านม ว่าให้ตัดออกได้ไหม ไม่อยากเก็บไว้ -ในกรณีที่แพทย์วินิจฉัยว่า เป็น ซีส หรือ ถุงน้ำในเต้านม แสดงว่า แพทย์มั่นใจว่า เป็นภาวะที่เราพบได้ในการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ ที่ฮอร์โมนเพศหญิง ขึ้นๆ ลง และทำให้มีน้ำเข้าไปขังอยู่ในเนื้อเต้านม ปกติ ซีสจะ โตได้ ยุบได้ หายเองได้ แพทย์จึงไม่ได้กังวลกับ ซีสที่ตรวจพบ และ ไม่เกิดประโยชน์ ในการตัดซีส เหล่านั้นออก -การที่คุณหมอ ตรวจติดตามทำ อัลตราซาวด์น เพื่อดูว่า ก้อนทั้งหลายที่ตรวจพบในเต้านม เป็นซีส หรือ เป็นเนื้องอก หรือ สงสัยมะเร็ง การติดตามช่วยให้เราทราบถึงการเปลี่ยนแปลงของ ก้อนที่ตรวจพบ ซึ่ง ธรรมชาติ หรือ นิสัยของโรคแต่ละโรคไม่เหมือนกัน … ซีส จะโตๆ ยุบๆ โดยโตขึ้นเวลาฮฮร์โมนเพิ่มขึ้น (ครึ่งหลังของรอบเดือน) และ ยุบลงหลัง รอบเดือนผ่านไปแล้ว เพราะ ฮอร์โมนลดลง … ส่วนเนื้องอกเต้านม

-เรารู้กันว่า การทำ IF (intermittent fasting) ดีต่อสุขภาพ คือ ให้มีช่วงเวลาท้องว่างนานๆ ดีต่อสุขภาพ … ด้วยวีธีการนี้ บางคนงดอาหารเย็น บางคนเลือกที่จะงดอาหารเช้า… มาดูกันครับ ว่า การเริ่มกินมื้อแรกของวัน ตอนสายๆ มีผลต่อสุขภาพไหมครับ -มีการศึกษา ในประชากร กลุ่มใหญ่ เกี่ยวกับอาหาร ที่เรียกว่า the National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) study โดยให้ อาสาสมัคร จดรายการอาหารที่กิน และ เวลาที่กินอาหารแต่ละครั้ง นำมาวิเคราะห์  เทียบกับการตรวจเลือดเพื่อหาระดับน้ำตาลในเลือดตอนเช้า และ ดัชนีการดื้อต่ออินซูลิน HOMA-IR (คำนวณจากระดับน้ำตาลในเลือดเทียบกับระดับอินซูลินในเลือด) โดยศึกษาเทียบกับ ปัจจัยหลัก 2 อย่าง คือ เวลาเริ่มกินอาหารมื้อแรกของวัน และ ระยะเวลากินอาหารตลอดทั้งวัน (เวลากินมื้อสุดท้าย ลบด้วยเวลาเริ่มกินมื้อแรก) ซึ่ง ตัวเลขนี้

-เรารู้กันดีว่า ถ้าอ้วน ไขมันเยอะ โรคต่างๆจะตามมา รวมถึงความรู้สึกไม่คล่องแคล่ว ไม่ขบายตัว .. ทางการแพทย์ มีวิธีการวัดดูว่า ใครอ้วนหรือยัง หรือ กำลังเริ่มอ้วน หรือ น้ำหนักตัวกำลังพอดี หรือ ผอมเกินไปครับ –ในการวัด จะใช้ น้ำหนัก กับ ส่วนสูง เป็นตัวคำนวณ เรียกว่า ดัชนีมวลกาย หรือ Body Mass Index (BMI) สูตรการคำนวณ คือ เอาน้ำหนัก เป็น กก หารด้วย ส่วนสูง เป็น เมตร ยกกำลัง สอง  –BMI หาก ไม่เกิน 25 ถือว่าปกติ เมื่อไหร่ เกิน 25 ถือว่าเริ่มอ้วน (overweight) และเมื่อไหร่เกิน 30 ถือว่าเป็นโรคอ้วน  ถ้าหากค่า BMI

-บางครั้ง ก็มีความจำเป็นต้องกลั้นปัสสาวะ เพราะรู้สึกว่า ที่ทาง ห้องน้ำที่จะถ่ายปัสสาวะ ไม่สะดวก ไม่สะอาด เลยกลั้นไว้ก่อน โดยเฉพาะคุณ สุภาพสตรี มักจะกลั้นปัสสาวะบ่อย -สิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อกลั้นปัสสาวะ คือ สมองแค่ระงับความรู้สึกปวดปัสสาวะชั่วคราว แต่ปริมาณน้ำในกระเพาะปัสสาวะยังคงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะเป็นกลไกธรรมชาติ ที่จะมีการขับปัสสาวะเพื่อนำของเสียออกจากร่างกาย ปริมาณน้ำปัสสาวะจะเพิ่มมากหรือน้อย มีเหตุหลายปัจจัย ดื่มน้ำมาก ก็ขับมาก อากาศหนาว(เหงื่อน้อย)ก็ปัสสาวะมาก ฯลฯ แต่ น้ำปัสสาวะ เพิ่มขึ้นตลอดเวลา ไม่เคยหยุดครับ และน้ำปัสสาวะที่เพิ่มขึ้นนี้ ก็ทำให้กระเพาะปัสสาวะ ต้องพลอยยืดขยายใหญ่ขึ้นตามไปด้วย …และด้วยความที่กระเพาะปัสสาวะเป็นเหมือนถุงเหมือนลูกโป่ง แรงดัน ในกระเพาะปัสสาวะ ก็เพิ่มขึ้นตามปริมาณน้ำที่เพิ่มขึ้นด้วยครับ -คนจะเริ่มรู้สึกปวดปัสสาวะเมื่อมีปริมาณน้ำในกระเพาะปัสสาวะประมาณหนึ่ง โดยทั่วไปอยู่ที่ 300 ซีซี  หากเราเริ่มรู้สึกปวดปัสสาวะแล้วกลั้นไว้ ระบบ ประสาทก็จะระงับสัญญาณความรู้สึกปวดปัสสาวะไว้ชั่วคราว แต่ ปริมาณปัสสาวะยังคงทยอยเพิ่มขึ้นตลอดเวลา หากยังมีการกลั้นปัสสาวะต่อไปอีก น้ำในกระเพาะปัสสาวะก็เพิ่มขึ้นอีก แรงดันในกระเพาะปัสสาวะก็เพิ่มขึ้นอีก แรงดันที่เพิ่มขึ้นนี้ เมื่อสูงถึงขนาดหนึ่ง จะดันปัสสาวะในกระเพาะปัสสาวะให้ไหลย้อนกลับขึ้นไปที่ไตได้ครับ -ปกติ ในกระเพาะปัสสาวะ อาจจะมีเชื้อโรคปนเปื้อนอยู่จำนวนไม่มาก และ เรามีการถ่ายปัสสาวะอยู่เป็นประจำ เชื้อโรคจึงเหลือไม่มาก