การแพทย์

–เวลา หน้าแข็งกระแทกโต๊ะ หรือ หกล้ม เรามักจะเห็นวิธีการ เอามือ มาลูบคลำ ถูไปถูมาเบาๆ บริเวณที่ถูกกระแทก พร้อมกับ พูดว่า “โอ๋ๆๆ” แล้วเราก็จะรู้สึกว่าเจ็บปวดน้อยลง -มีการทดลองศึกษาทางวิทยาศาสตร์ เกี่ยวกับเรื่องนี้ โดยใช้ แสงเลเซอร์ กระตุ้นให้เกิดความเจ็บปวดที่บริเวณท้องแขน 4 บริเวณ  ด้วย ความเข้มของแสงเลเซอร์ 2 ระดับ  ระดับที่ปานกลาง และ เจ็บปวดมาก เป็นช่วงเวลาสั้นๆ 4 มิลลิวินาที เทียบกับ การกระตุ้นให้เกิดความเจ็บปวดด้วยแสงเลเซอร์ และ เสริมด้วย การสัมผัสเบาๆ (ขนแปรงไนล่อนขนาดเล็ก และ แปรงด้วยหุ่นยนต์ บริเวณรอบๆ จุดที่ยิงเลเซอร์  ห่างจากจุดที่ยิงแสงเลเซอร์ 1 ซม) โดยทดลองใน อาสาสมัคร 8 คน หญิง 5 ชาย 3 ได้รับการกระตุ้น และ สลับ ชนิดของการยิงเลเซอร์ […]

–ปกติ เราไม่สามารถเห็นหน้าตนเองได้ ในยุคโบราณ คงได้เห็นเงาตัวเองในน้ำ ต่อมาสามารถดูในกระจก และ ภาพถ่าย ปัจจุบัน เราเห็นหน้าตนเองบ่อยขึ้น ยิ่งเวลาทำ selfie ฯลฯ แล้วสมองเราตอบสนองต่อการเห็นหน้าตัวเราเองอย่างไรบ้างครับ รู้สึกดี หรือ รู้สึกไม่ดี -มีการศึกษา อาสาสมัคร ผู้หญิง จำนวน 22 ราย โดยทำการถ่ายภาพ ของอาสาสมัคร คนละ 10 รูป ในมุมต่างๆ และ ถ่ายภาพ บุคคลอื่น อีก จำนวน 13 ราย ไว้เปรียบเทียบ คนละ 10 รูป เหมือนกัน … จากนั้น ทำการแต่งรูปให้ดูสวยขึ้น โดยใช้โปรแกรม ทำให้ตาโต หน้าตอบแคบลง และ คางเรียวขึ้น โดยแต่งรูป 2 ระดับ แต่งเล็กน้อย (mild) และ แต่งให้แตกต่างมากขึ้น

-เวลาเห็นใครเอานิ้วจิ้มมาหาเรา หรือเห็นสิ่งของเล็กๆอะไรที่ปลิวมาทางเรา สิ่งแรกๆที่ร่างกายเราตอบสนองนอกจากการหลบหลีกหรือเบือนหน้าหนี คือ การหลับตา … อันนี้ไม่ใช่สัญชาตญาณ นะครับ แต่เป็นระบบอัตโนมัติในร่างกาย ที่เรียกว่า reflex … หรือเมื่อมีฝุ่นมาสัมผัสลูกตา ตาก็จะปิดลงทันที -reflex เป็น ระบบอัตโนมัติของร่างกาย มีอยู่มากมายหลายระบบทั้ง ระบบรับสัมผัส ให้กล้ามเนื้อตอบสนอง จนถึง reflex ทีเกี่ยวกับระบบประสาทอัตโนมัติ เช่นเวลาตื่นเต้นท้องไส้ปั่นป่วน ฯลน .. ในวงจร reflex จะมี ขาเข้า และ ขาออก และ หนึ่งในการตอบสนองที่ไวมากของ ขาออก คือ การกระพริบตา วงจรในสมองที่ตอบสนองต่อเรื่องนี้ ถูก โปรแกรมไว้ ด้วยระยะทางที่สั้นมาก ส่งต่อกัน 1-2 ทอด ก็สั่งการให้กล้ามเนื้อหนังตา (orbicularis oculi m.)  หดตัว ภายในเวลา ไม่ถึง 1/50 วินาที หรือพูดง่ายๆว่า 1

-เรารู้อยู่แล้วว่า สิ่งมีชีวิตที่อยู่รอบตัวเรามีทั้งที่เรามองเห็น และ จุลินทรีย์ขนาดเล็กที่เรามองไม่เห็น ทั้งแบคทีเรีย ไวรัส และ เห็ดรา ในบรรดาจุลินทรีย์ ก็มีทั้งที่ก่อโรค หรือเป็นอันตรายกับร่างกายเรา เช่นทำให้เป็นหวัด เป็นฝี ท้องเสีย ฯลฯ และ จุลินทรีย์ชนิดที่ไม่ก่อโรค ซึ่ง อยู่ร่วมกับเราได้ … หากนำสารต่างๆในร่างกายเราไปเพาะเชื้อ ก็จะเจอเชื้อจุลินทรีย์มากมาก ทั้งในช่องปาก จมูก ปอด ลำไส้ ทวาร ช่องคลอด ฯลฯ มีอยู่บริเวณเดียวที่ร่างกาย ไม่ค่อยยอมให้มีเชื้อจุลินทรีย์อยู่ คือ ในกระแสเลือด เพราะว่า ไม่ว่า จะเป็นช่องปาก จมูก ปอด ลำไส้ ต้องถือว่า เป็นส่วนที่อยู่ภายนอกระบบปิดของร่างกาย เนื่องจากว่า ทุกส่วนมีช่องทางที่ไว้ติดต่อกับภายนอก เช่นเดียวกับ ผิวหนังของเรา จึงมี เยื่อบุผิว และ เซลล์คอยป้องกันอยู่แล้ว เราจึงสามารถอยู่ด้วยกับ กับจุลินทรีย์บางชนิดที่ไม่เป็นอันตรายกับร่างกายของเรา -ร่างกายเรา โดยเฉพาะในลำไส้ใหญ่เป็นแหล่งรวมของเชื้อจุลินทรีย์จำนวนมากที่ไม่ก่อโรค เป็นเชื้อที่อาศัยอยู่กับ คนเราแบบพึ่งพาอาศัยกัน

-ตอนเด็กๆ เคยสงสัยว่า ทำไม กินโต๊ะจีนทีไร จะเรียงลำดับ แบบ ออเดิร์ฟ กระเพาะปลา สลัด ปลา ผัดผัก แล้วค่อย ข้าว + น้ำซุป แล้วจึงตบท้ายด้วยของหวาน ทุกที .. ทำไม ไม่สลับ กินข้าวก่อน …หรือ เพราะกลัวเรากินอิ่มเร็วเกินไป …ลองมาดู การศึกษาทางวิทยาศาตร์กันครับ -มีคำถามสงสัยว่า การกินอาหาร เรียงลำดับก่อน-หลัง มีผลแตกต่างกันไหม … มีการศึกษาในคนไข้เบาหวานในผู้ใหญ่ (ประเภทที่ 2) ซึ่ง ควบคุมเบาหวานได้ดี จำนวน 11 คน (ชาย 5 หญิง 6) โดยทุกคนจะงดอาหารมา 12 ชั่วโมง และกินอาหาร แบบเดียวกัน ซึ่งประกอบด้วย โปรตีน 55 กรัม, คาร์โบไฮเดรท 68 กรัม ไขมัน

-เรามักจะได้ยินแต่คำว่า “ข้าวสวยร้อนๆจ้า… “ หรือ “ข้าวต้มร้อนๆ จ้า” … ซึ่งมองว่า ข้าวหุงสุกใหม่ๆ หอม น่ารับประทาน อร่อย … แต่ มีการศึกษาว่า สำหรับ คนเป็นเบาหวาน หรือ กำลังลดน้ำหนักแล้ว กินข้าวที่แช่เย็น จะได้ประโยชน์มากกว่า -มีการศึกษา ในอาสาสมัคร ผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 1 ซึ่ง คุมน้ำตาลได้ดีด้วยอินซูลิน จำนวน 32 คน โดยทุกคน จะกิน ข้าวหุงสุกใหม่ๆ เทียบกับ การกินข้าวที่นำไปแช่ตู้เย็น ที่ 4 องศาเซลเซียส นาน 24 ชั่วโมง แล้วนำกลับมาอุ่นใหม่ โดยกินข้าว เวลาเดียวกัน คือ เวลา บ่าย 2 โมง และ เจาะหาการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำตาลในกระแสเลือด และคำนวณดัชนี การให้น้ำตาล จากข้าวที่กิน  (นำมาจุดเป็น

-หัวใจถูกสร้างมาให้อดทนตั้งแต่เกิด เพราะมันต้องทำงานกับเราตลอดชั่วอายุของเรา … เราจะมีอายุอยู่นานแค่ไหน มันก็อยู่กับเรานานแค่นั้น…. เราอยู่ หัวใจอยู่ , หัวใจอยู่ เราอยู่ -ด้วยเหตุที่หัวใจต้องรับภาระอันหนักอึ้ง นำเลือด นำออกซิเจน ไปให้เนื้อเยื่อทั่วร่างกายได้ใช้ และนำเลือดดำส่งไปฟอกให้แดง ที่ปอด ในยามที่เรานอนพัก หัวใจไม่ได้พัก กล้ามเนื้อพัก สมองพัก แต่หัวใจ แค่ทำงานเบาลง แต่ไม่เคยหยุด ธรรมชาติจึงสร้างให้หัวใจแกร่งและอดทน ดังนี้ 1) กล้ามเนื้อหัวใจ เป็นกล้ามเนื้อพิเศษ ที่สามารถใช้ ออกซิเจนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ใช้ออกซิเจนน้อยแต่ทำงานได้เยอะ อึด และ ไม่เหนื่อยล้า ไม่ต้องใหญ่ หรือ เพิ่มจำนวนมากมายแบบเดียวกับ กล้ามเนื้อแขนขา ก็ทำงานได้ และประสานกันอย่างยืดหยุ่น 2) กล้ามเนื้อหัวใจไม่ต้องไปเกาะกับกระดูกชิ้นไหน แค่ เกาะกันเอง บีบกันเอง ไม่ต้องออกแรงไปสู้กับ แรงต้านภายนอกร่างกาย 3) หัวใจมีผู้กำกับการให้สัญญาณ อยู่ที่หัวใจห้องบน และ ผนังกั้นกลางหัวใจ ที่อยู่ใกล้ชิดกับกล้ามเนื้อ พูดคุยส่งสัญญาณถึงกันได้อย่างรวดเร็วทันที ตลอดเวลา

-เวลาเราออกกำลังกาย บางทีก็ได้รับคำบอกเล่าว่า ให้ ว่า ต้องออกแรงเยอะๆ ยกน้ำหนักมากๆ 10-15 กก… แต่บางที กลับได้รับคำบอกเล่า ว่า ให้ ออกกำลังกายให้บ่อยๆ ให้ นานๆ ไม่ต้อง ใช้แรงมาก หรือ หนักมากก็ได้ … แล้ว อะไรเป็นสิ่งที่ถูกครับ -การทำความเข้าใจเรื่องนี้ ควรมาดู พื้นฐานของการออกกำลังกาย โดยดูที่ชนิดของกล้ามเนื้อในร่างกายของเรา … ถึงแม้ว่า ร่างกายเราจะมีกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย ที่ต่างกัน มีทั้งกล้ามเนื้อลาย (ไว้ออกแรง) กล้ามเนื้อเรียบ (ของอวัยวะภายใน) และ กล้ามเนื้อหัวใจ (ซึ่งอึดเป็นพิเศษ ทำงานได้ตลอดชีวิต) … ในที่นี้ เราจะสนใจกล้ามเนื้อลาย ที่ได้ประโยชน์ และ ได้รับการพัฒนา เวลาเราออกกำลังกาย ซึ่ง เกี่ยวข้องกับการออกแรง  ที่เราจะพูดถึง เกี่ยวกับ การฝึกยกให้หนัก กับยกให้ถี่ๆ เข้าไว้ครับ –ยกกล้าม ยกถี่ๆ ยกทำจำนวนครั้งเยอะๆ

เวลาไปเที่ยว และ ดูภาพถ่ายทะเลหมอก ที่ค่อยๆลอยขึ้นมา และ มียอดเขาโผล่พ้นทะเลหมอก เป็นภาพที่สวยงามที่ ทุกคนดูแล้วมีความสุขอย่างยิ่ง … เราจะเห็นทะเลหมอกจากที่สูง เกิดเฉพาะเวลามี 1) อากาศเย็น  2) เกิดตอนกลางคืน หรือเช้ามืด และ 3) ไม่มีลม … หากเรามองจากที่สูง การเกิดภาวะฝุ่น PM 2.5 ก็เป็นแบบเดียวกันเลยครับ… ลองมาดูคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์กันครับ -ปกติ อากาศ จะเคลื่อนที่จากที่ที่เป็นอากาศร้อน ไปที่ๆเย็นกว่า เกิดเป็นลม ขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ลมบก ลมทะเล ที่เกิดทุกวัน หรือ ลมมมรสุม ที่เกิดตามฤดู ก็แบบเดียวกัน เป็นธรรมชาติ เป็นการเปลี่ยนแปลงตามกฎทางฟิสิกส์  … ถ้าความแตกต่างของ อุณหภูมิ มีเพียงพอ จะเกิดลมขึ้น … ในชั้นบรรยากาศโลก ส่วนที่อยู่ใกล้ผิวโลก จะร้อน เพราะได้รับความร้อนจากดวงอาทิตย์ และ สะท้อนกลับออกมา ส่วนที่อยู่สูงขึ้นไป

-เราอาจเคยได้ยินหมอบอกว่า “น้ำท่วมปอด” คนไข้ หอบเหนื่อย  บางคน อาการหนักถึงกับต้อง ใส่ท่อช่วยหายใจ … แล้วทำไม ไม่ไปท่วมที่อื่น… มาดูกันหน่อยครับ ว่า อะไร คือ น้ำท่วมปอด -ปอดเป็นอวัยวะสำคัญที่รับเลือดดำ มาฟอก ให้กลายเป็นเลือดแดง โดยการเติมออกซิเจนเข้าไปในเม็ดเลือดแดง และ ดึงเอา คาร์บอนไดออกไซด์ ออกจากเม็ดเลือด เพื่อที่หัวใจ จะได้ส่งเลือดที่มี ออกซิเจนไปให้ทั่วร่างกายได้ใช้งาน …จะเห็นว่า ปอด กับหัวใจ จะทำงานคู่กัน อย่างใกล้ชิด และ อยู่ติดกัน … ปอด เอง ทำหน้าที่แค่ เติม ออกซิเจน แต่ ไม่สามารถบังคับให้เลือดไปทางไหนได้ อวัยวะที่คอยช่วยในการกำหนดให้เลือดไหลไปที่ไหนบ้างคือ หัวใจ … หัวใจจะทำหน้าที่เหมือน ปั๊มน้ำ รับเลือดดำจากทั่วร่างกาย และ ส่งออกไปให้ปอด และ รับเลือดแดงที่เติมออกซิเจนแล้วจากปอด ส่งไปทั่วร่างกาย -เลือด จะเข้าหัวใจทางห้องด้านบน และ