การแพทย์

-ตั้งแต่มีการพัฒนาทางการแพทย์มา 100 กว่าปี ได้มีความพยายามหายาลดความอ้วนมาใช้ เพราะ การใช้ยากิน หรือ ฉีด เพื่อลดความอ้วน เป็นอะไรที่ง่าย ไม่ต้องเข้มงวดกับตัวองในการกินอาหารหรือปฏิบัติตัว หรือ ไม่ต้องเจ็บตัวจากการผ่าตัด หรือ ทำหัตถการ แค่กินยา หรือ ฉีดยา ถ้าได้ผลดีในการลดความอ้วน ก็เป็นวิธีการที่สุดยอด และ เชื่อว่า มีคนอยากใช้มากมาย … คงเป็นตลาดทางการแพทย์ที่ขายได้ จนร่ำรวยเป็นแน่ -แต่ว่า ตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบัน ทางการแพทย์ยังไม่มียาลดความอ้วน ที่ได้ผลดี และ ปลอดภัย … ยาหลายตัวอาจจะทำให้ไม่อยากอาหาร หรือ บางตัว กินแล้ว ไม่อ้วน แต่ เกือบทุกตัวมีผลข้างเคียง หรือ ภาวะแทรกซ้อน ที่รับไม่ไหว มักจะถูกถอนใบอนุญาต กัน ไปเรื่อยๆ เมื่อมีรายงานความผิดปกติ กับผู้ใช้ยา -ในยุคแรกๆของการหายาลดความอ้วน มีการใช้ยากลุ่มที่เป็น ฮอร์โมนไทรอยด์ เพราะ คนที่มีฮอร์โมนไทรอยด์มากกว่าปกติ เป็นโรคไทรอยด์เป็นพิษ […]

(886) March 13, 2025 –การผ่าตัดกระเพาะให้มีขนาดเล็กลงเพื่อลดความอ้วน อาจจะเยอะเกินไป ถึงแม้จะช่วยให้ลดน้ำหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงมาก และ มีประโยชน์ ในคนที่น้ำหนักเกิน หรือ อ้วนมากๆ BMI มากกว่า 40 ซึ่งจัดเป็นภาวะอ้วนที่มีอันตราย หรือ morbid obesity … แต่การผ่าตัดลดขนาดกระเพาะ เป็นการผ่าตัดใหญ่ ที่ต้องวางยาสลบ มีความเสี่ยง และ เมื่อตัดกระเพาะไปแล้ว ตัดแล้วตัดเลย เนื้อกระเพาะไม่สามารถเพิ่มกลับมาได้ ดังนั้น หากตัดเยอะเกินไป ก็แก้ไขไม่ได้แล้ว -แพทย์จึงมีแนวคิด ที่จะทำการลดน้ำหนักด้วยหลักการเดียวกับการตัดกระเพาะอาหาร คือ ทำให้ มีเนื้อที่ในกระเพาะอาหารน้อยลง กินแล้ว อิ่มเร็วขึ้น โดยการ ส่องกล้อง และ ใส่ลูกโป่ง(เป็น ซิลิโคน คล้ายที่ใช้เสริมเต้านม) เข้าไปในกระเพาะอาหาร … ตอนใส่เข้าไป เป็นลูกโป่ง แฟบๆ จากนั้น เติมน้ำ เข้าไป และ ปล่อยลูกโป่งทิ้งไว้  เมื่อลดน้ำหนักได้จนเป็นที่พอใจ

–การลดน้ำหนัก หรือ ลดความอ้วน ดีต่อสุขภาพ แน่นอนครับ เพราะ จะช่วยให้ความเสี่ยงเรื่อง เบาหวาน และ โรคไม่ติดต่อ (NCD) ลดลง อีกทั้งยังช่วยลดปัญหาการ ดื้อต่อ leptin (สารรู้สึกอิ่ม) ได้อีกด้วย … คนที่อ้วนมากๆ บางครั้ง ก็เคลื่อนไหวลำบาก และทำให้ไม่สามารถใช้ชีวิตได้เป็นปกติ -การลดความอ้วน โดยปกติ มักจะเริ่มด้วยการคุมอาหาร และ การออกกำลังกาย แต่ในผู้ป่วยรายที่อ้วนมากๆ มักจะใช้วิธีการปกติ ไม่สำเร็จ ในการระบุระดับความรุนแรงของความอ้วน ใช้การดูที่ BMI ซึ่งคำนวณ จาก น้ำหนัก หารด้วย ส่วนสูงเป็น เมตรยกกำลังสอง…  ค่า BMI ปกติ ไม่ควรเกิน 25  และความอ้วนที่รุนแรง มาก จนอาจจะต้องรักษาด้วยแนวทางพิเศษ เช่นการผ่าตัด  คือ คนที่ BMI เกิน 40 ยกตัวอย่างเช่น คนที่สูง

–ไขมันในเลือดสูง กับไขมันในร่างสูง(อ้วน) ไม่เหมือนกัน แต่ เกี่ยวเนื่องกันครับ คนอ้วน ประมาณ 50-70% มีไขมันในเลือดสูง และ คนที่ไขมันในเลือดสูง 60-80% จะอ้วน นั่นคือ คนไขมันสูงบางคนไม่อ้วน และ คนอ้วนบางคน ไขมันไม่สูง -แต่ถ้าทั้งไขมันในเลือดสูง และ อ้วน จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคสูงขึ้นมาก ทั้ง เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ปัญหาโรคหัวใจ และ โรคหลอดเลือดสมอง -ทั้งนี้ หากมีไขมันในเลือดสูง เพราะกินมากไป หรือ มีความผิดปกติทางกรรมพันธุ์เกี่ยวกับการใช้ใขมัน เมื่อไขมันในเลือดสูง ร่างกายก็พยายามนำไขมันไปเก็บ ทั้งที่ตำแหน่งใต้ผิวหนัง และ ในช่องท้อง เมื่อเก็บมากเข้าและไม่ได้ใช้ก็ก่อเกิดภาวะ “อ้วน” และต่อมา ภาวะอ้วน มักจะทำให้เกิดภาวะดื้อต่อ leptin(สารรู้สึกอิ่ม) ซึ่ง ทำให้กินไม่หยุด เมื่อไม่หยุดกิน นอกจากไขมันในเลือดสูง น้ำตาลในเลือด ก็จะสูงอยู่เรื่อยๆ เพราะ กินอยู่เรื่อยๆ ทำให้ อินซูลินต้องทำงานหนัก และ

-มี ผู้สูงอายุ 60 – 70ปี ที่มาตรวจเต้านม ถามว่า จะต้องตรวจภายใน หรือไม่… ผมตอบไปว่า “หากไม่มีเพศสัมพันธ์เกิน 10 ปี ก็ไม่ต้องตรวจครับ” -ที่เป็นเช่นนี้เพราะ การตรวจภายใน ส่วนใหญ่แล้ว เป็นการตรวจหามะเร็งปากมดลูก ซึ่งจำเป็น จะต้องตรวจร่างกาย และป้าย บริเวณปากมดลูก นำเซลล์ไปตรวจ จำเป็นต้องตรวจทุกปี ในช่วง วัยเจริญพันธุ์ แต่หากไม่มีเพศสัมพันธ์แล้ว เกิน 10 ปี ก็ไม่ต้องตรวจ ทั้งนี้สาเหตุเพราะ มะเร็ง ปากมดลูก เกิดจาก การติดเชื้อ ไวรัส HPV ซึ่งติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เชื้อไวรัสเหล่านี้ เมื่อเข้าสู่บริเวณปากมดลูก จะใช้เวลาก่อตัว  เริ่มผิดปกติหลัง 5 ปี และเป็นมะเร็งปากมดลูก ที่ช่วงเวลาประมาณ 10 ปี ดังนั้น หากเคยตรวจแล้วปกติ แล้ว ไม่มีความเสี่ยงเพิ่มเติม(เพราะเชื้อไวรัสติดต่อทางเพศสัมพันธ์) นานเกิน 10

-เรารู้สึกไหมว่า “คนอ้วนกินจุ” ซึ่งความจริงก็เป็นเช่นนั้น -มีการศึกษาในหนูทดลอง ที่เป็นหนูปกติ แบ่งกลุ่มให้กินอาหารควบคุมตามปกติ และ กลุ่มที่ให้กินอาหารไขมันสูง (สูงถึง 40% ของอาหารที่กิน) นาน 10 สัปดาห์ ในการควบคุมสิ่งแวดล้อมที่เหมือนกัน พบว่า นน ของหนูกลุ่มที่กินอาหารปกติ เฉลี่ย 440 กรัม ขณะที่กลุ่มกินให้อ้วน น้ำหนักขึ้นไปที่ 547 กรัม (เพิ่มขึ้น 20-25%) จากนั้น ฉีดสารรู้สึกอิ่ม (Leptin) เข้าไป และ ทำการวัดระดับสาร Leptin ในเลือด ในน้ำหล่อเลี้ยงสมอง และ เนื้อเยื่อสมองส่วนต่างๆ โดยเฉพาะ ส่วน Hypothalamus ซึ่งเป็นสมองส่วนควบคุมความหิว-อิ่ม (เป็นจุดออกฤทธิ์หลักของ Leptin) -พบว่า ในหนูที่กินจนอ้วน มีระดับ Leptin ในเลือดสูงกว่า (เพราะ Leptin ผลิต โดยเซลล์ไขมัน เมื่อมีเซลล์ไขมันมาก จะมีการผลิต

-เวลาเรากินอาหารเยอะขึ้น พลังงานเหลือใช้ จะถูกเก็บไว้ที่ในเซลล์ไขมัน … ขณะ เดียวกัน เซลล์ไขมัน ก็จะสร้างโปรตีนออกมา หนึ่ง ในนั้นคือ Leptin ซึ่งเมื่อเข้าสู่ กระแสเลือด จะไหลเวียนไปทั่วร่างกาย และออกฤทธิ์ หลักที่สมอง ส่วน Hypothalamus ซึ่งเป็นศูนย์ควบคุมระบบอัตโนมัติต่างๆ ของร่างกาย และมีศูนย์ความหิวความอิ่มอยู่ในนั้น… Leptin จะกระตุ้น Hypothalamus ให้รู้สึกอิ่ม และหยุดกินอาหาร เป็นการควบคุม อัตโนมัติของร่างกาย (ไขมันเยอะขึ้นก็ให้หยุดกิน) – ในคนหรือ สัตว์ ที่ขาด Leptin หรือเกิดภาวะดื้อต่อ Leptin ก็จะกินไม่หยุด และอ้วนขึ้นเรื่อยๆ เกิดภาวะโรคอ้วน … การขาด Leptin นี้อาจเป็นกรรมพันธุ์ หรือเป็นภายหลังก็ได้ แต่ถ้าหากมีการให้ Leptin เพิ่มเติม เข้าไป ก็จะกลับมาสู่ภาวะปกติได้ครับ -Leptin นอกจากจะควบคุมเรื่อง ทำให้รู้สึกอิ่มแล้ว ยังพบว่า หากขาด Leptin

–Adiponectin เป็นโปรตีนที่ถูกสร้างขึ้นโดยเซลล์ไขมัน ซึ่งพบว่า เป็นตัวช่วย ลดความเสี่ยงจากโรคทางหลอดเลือด ไม่ว่าจะเป็นโรคหัวใจ หรือ โรคอัลไซเมอร์ รวมถึง ลดภาวะ ดื้อต่ออินซูลิน (ซึ่งเป็นจุดตั้งต้นของเบาหวาน) – โดยทั่วไป เราคิดว่า เซลล์ไขมัน ทำหน้าที่แค่เก็บสะสมไขมัน ไว้ใช้เป็นพลังงานสำรองเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง เซลล์ไขมัน ยังผลิตสารหลายอย่าง ที่ช่วย กำกับและควบคุมการใช้พลังงาน เช่น Leptin และ Adiponectin โดยสารต่างๆเหล่านี้ที่ผลิตโดย เซลล์ไขมัน จะถูก หลั่งเข้าสู่กระแสเลือด แล้วไป ออกฤทธิ์ที่อวัยวะต่างๆ เช่น ที่ สมอง ตับ ตับอ่อน ผนังของหลอดเลือด หัวใจ และยังช่วยให้การใช้พลังงาน ในกล้ามเนื้อ ดีขึ้น … ถึงแม้เราจะยังไม่รู้จัก Adiponectin ดีเต็มที่ ไม่รู้กลไกการออกฤทธิ์ที่แน่นอนร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ อย่างน้อยๆ เราก็รู้ว่า หากปริมาณ โปรตีนที่ผลิตขึ้น จากเซลล์ไขมัน Adiponectin

-เคยเล่าให้ฟังแล้วว่า เวลาลดน้ำหนักตัว จำนวนเซลล์ไขมัน ไม่ได้ลดลง เพียงแต่ ขนาดเล็กลง เมื่อไหร่ก็ตาม ที่ เรากลับมากินเพิ่มขึ้น เซลล์ไขมันเหล่านั้น ก็จะกลับมาตัวโตขึ้น และกลับอ้วนขึ้นได้อย่างรวดเร็ว เพราะว่า ในคนอ้วน มี จำนวนเซลล์ไขมัน มากกว่าคนทั่วไป…. มีการศึกษา เรื่องนี้ พิสูจน์ให้เห็นชัดเจน โดย คนที่ลดความอ้วน โดยการผ่าตัดกระเพาะอาหาร ให้มีขนาดเล็กลง พบว่า ก่อนและหลังผ่าตัด น้ำหนักที่ลดลง คือ ปริมาตรของ เซลล์ไขมัน ที่ขนาดตัวเล็กลง ขณะที่ จำนวนเซลล์ไขมันยังคงเท่าเดิม -ขณะ เดียวกัน ยังพบว่า คนที่อ้วน มีจำนวนเซลล์ไขมัน มากกว่าคนปกติ ดังเห็นได้จาก ภาพ บนซ้าย เส้นสีชมพู คือจำนวน เซลล์ไขมันในคนอ้วน เส้นสีน้ำเงิน คือจำนวนเซลล์ไขมันในคนปกติ ทั้ง 2 กลุ่ม จะมีจำนวนเซลล์ไขมันเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากวัยเด็ก จนถึงอายุ 20 และความแตกต่างนี้ จะยังคงอยู่ไปเรื่อยๆ

-มีการรณรงค์ ไม่ให้เด็กอ้วน … เราอาจจะมองไม่เห็นความสำคัญ คิดว่า โตขึ้นก็ผอมเอง ไม่ต้องไปกังวล เด็กอ้วน น่ารักดี … ลองมาดูว่า อ้วนตั้งแต่เด็ก มีผลเสีย และ สำคัญแค่ไหน ที่ไม่ควรให้ เด็ก อ้วน -ตอนที่แล้ว เราแสดงให้เห็นว่า เวลา อ้วนขึ้น และ พอลดน้ำหนักลง จำนวนเซลล์ไขมัน ในร่างกายไม่ได้ลดลง เพียงแต่ ลดขนาดลงเท่านั้น ซึ่งหมายความว่า กินเพิ่มเมื่อไหร่ จะกลับไปอ้วนเหมือนเดิม … ดังนั้น หากจำนวนเซลล์ไขมันในร่างกายมีมากตั้งแต่เด็ก ก็จะมีความเสี่ยงที่จะอ้วน(มากๆ) กว่าคนทั่วไป ได้มากน้อยแค่ไหน มาดูกันครับ -เซลล์ไขมันเพิ่มขึ้นเยอะๆ ตอนไหนละครับ … กลไกทางสรีรวิทยา พบว่า หากร่างกายมีการใช้พลังงาน น้อยกว่าที่กินเข้าไป สารอาหารกลุ่มแป้งและน้ำตาล จะถูกแปลงเป็น ไขมัน ไตรกลีเซอไรด์ และ จับรวมตัวกัน เก็บไว้ในเซลล์ไขมัน … เมื่อมีการเก็บไตรกลีเซอไรด์ไว้ในเซลล์ไขมัน จน