การแพทย์

-ปกติ เวลาตรวจเบาหวาน จะต้อง งดน้ำงดอาหาร และ คนไข้บางคน ก่อน ตรวจ 2-3 วัน ก็ตั้งใจงดของหวาน เป็นอย่างดี เพื่อให้ผลการตรวจเลือด ออกมาดี แต่แพทย์ ก็ยังสามารถทราบได้ว่า การคุมน้ำตาล ในกรณีที่เป็นเบาหวานคุมได้ไม่ดี ด้วยการ “ตรวจค่าน้ำตาลในเลือด 3 เดือน ย้อนหลัง”…. มาดูกันครับว่า เขารู้ได้ยังไงว่า น้ำตาลในเลือด 3 เดือนที่ผ่านมา ปกติ หรือ ไม่ปกติ ด้วยการตรวจ HbA1C (ฮีโมโกลบิน เอ วัน ซี) ซึ่งเป็นการตรวจ ปริมาณสารในเม็ดเลือดแดง -ด้วยธรรมชาติ ของ เม็ดเลือดแดง เป็น เซลล์ ที่ไม่มี นิวเคลียส จึงไม่มี ตัวสร้างพลังงาน ด้วยไมโตคอนเดรีย อย่างในเซลล์อื่นๆของร่างกาย การใช้พลังงานของเม็ดเลือดแดง จึงมากจาการใช้น้ำตาล แบบไม่ใช้ ออกซิเจน (glycolytic)

-ปัญหานิ้วล็อค มักจะจบด้วยการผ่าตัด … ถ้าไม่ต้องผ่าตัด เป็นไปได้ไหม –นิ้วล็อค (trigger finger) คือ อาการที่มี การบวมของเส้นเอ็นนิ้วมือ จะเป็นกับนิ้วไหนก็ได้ ที่เป็นบ่อย คือ นิ้วชี้ นิ้วกลาง และ นิ้วหัวแม่มือ จุดที่บวมของ เส้นเอ็นมักจะเป็น ที่ข้อแรกของนิ้วมือ เมื่อ บวมเป็นตุ่มแล้ว จะทำให้ เวลา งอนิ้ว แล้ว เหยียดออกยาก ต้อง ออกแรง เหมือนดึงปม ผ่านสายที่รัดไว้ หรือ เวลา งอ ก็งอยาก เหมือน ดึงปมผ่านสายรัด เช่นกัน เวลางอ หรือ เหยียดนิ้ว จะต้องออกแรก และ มีลักษณะ สะดุด พอผ่านได้ ก็คล้ายมีเสียง ตึ๊ก ๆ -ต้นเหตุของ นิ้วล็อค คือ เส้นเอ็น ที่ดึงให้เกิดการงอนิ้วมือ

-เราอาจจะเคยเห็นคนที่อยู่เฉยๆ ก็มี การหมุนคอไปมา ต่อเนื่องตลอดเวลา หรือ หมุนคอ เป็นพักๆ … บางคนอาจจะเป็นน้อยๆ เหมือนแค่ คอสั่นๆ หรือ หน้าสั่น โดยที่เจ้าตัว ก็อาจจะไม่รู้ตัว หรือ ไม่สังเกต หรือ อาจจะสังเกตรู้ รำคาญ แต่ แก้ไม่ได้ มันเป็นของมันเอง -ทางการแพทย์ มีการระบุกลุ่มอาการนี้ว่า Dystonia หรือ การทำงานของกล้ามเนื้อที่ไม่ปกติ ซึ่ง มีลักษณะ ที่คล้ายๆกัน แต่ไม่เหมือนกันซะเลยทีเดียว ในทางการแพทย์ ปัจจุบัน ยังหาสาเหตุไม่ได้ แต่ตรวจพบว่า มีการสู้กัน ระหว่าง กลุ่มของกล้ามเนื้อที่เงยหน้า กับ กล้ามเนื้อที่ใช้ก้มหน้า ซึ่ง เป็น กล้ามเนื้อคนละกลุ่มกัน อยู่ที่ด้านหน้า และ ด้านหลังของลำคอ และ ศีรษะ .… พบว่า เมื่อกล้ามเนื้อกลุ่มหนึ่ง มีการเกร็ง ตะคริว หรือ

–โรคหลอดเลือดสมอง (stroke) และ โรคหัวใจ เป็นโรคที่น่ากลัว ป่วยเป็นโรคนี้ แล้ว จะมีความเสียหาย หรือยุ่งยากในชีวิตมากมาย … ทั้ง 2 โรคนี้ มีสาเหตุ จาก เส้นเลือดแดง ที่ผิดปกติ … มาดูกันว่า เกี่ยวกับ ความดันโลหิตสูง  เบาหวาน และไขมันในเลือดสูง 3 เกลอ รวมพลังกันอย่างไร –เส้นเลือดแดงทั่วร่างกาย จะมีการยืด และ หด ตลอดเวลา ตาม การสูบฉีดเลือดจากหัวใจ เพื่อ บีบ และ นำเลือด ออกซิเจน อาหาร พลังงาน ไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย…. ทุกๆ การยืด-หด จะทำให้ เส้นเลือด เกิดรอยปริเล็กๆ ซึ่ง ร่างกายสามารถซ่อมแซมได้เอง จนกลับมาเหมือนปกติ แต่ในกรณีที่ ความดันโลหิตสูง เส้นเลือด จะถูก ถ่าง ขยาย

–กินเพื่อสุขภาพ มีวิธีการที่ไม่ยุ่งยาก ตรัสไว้ในพระสูตรสมัยพุทธกาล ทรงให้แก่ พระเจ้าปเสนทิโกศล กษัตริย์ แก่งกรุงสาวัตถี ซึ่ง กินจนอุ้ยอ้ายอึดอัด -การมีสติ พิจารณา “โภชนะ” (สิ่งที่จะกิน) จะทำให้ เวทนา หรือ ความรู้สึกดี หรือ ไม่ดี กับสิ่งที่จะกิน เบาบาง ลง (ไม่ได้กินเพราะอร่อย เลยอยากกินมากๆ) ย่อมทำให้กินแต่พอดี และมีสุขภาพดี อายุยืนยาว “มนุษย์ผู้มีสติอยู่ทุกเมื่อรู้จักประมาณในโภชนะที่ได้มาย่อมมีเวทนาเบาบางเขาย่อมแก่ช้า ครองอายุได้ยืนนาน ฯ” -เรียกว่า ไม่กินแบบ ตามใจปาก  

-ตอนที่แล้ว พูดถึง การฉีดสาร GLP-1 เข้าใต้ผิวหนัง ซึ่ง สารนี้ อยู่ในกลุ่มที่เรียกว่า incretins เป็นโปรตีน ที่สร้างจากทางเดินอาหาร เวลา ได้รับการกระตุ้นจากการกินอาหารพวกแป้งและ น้ำตาล ผ่านเข้าไปในทางเดินอาหาร … สาร GLP-1 นี้ กระตุ้น อินซูลิน ให้มาเก็บน้ำตาลออกจากกระแสเลือด ทำให้น้ำตาลในเลือดไม่สูง ยับยั้งกลูคากอน ไม่ให้มาเอาน้ำตาลไปใช้งาน แจ้งไปที่สมองให้รู้สึกอิ่ม (ไม่หิว) บอกให้ทางเดินอาหาร ขยับตัวช้าหน่อย จะได้อิ่มนาน…. ทั้งหมดนี้ ดีต่อ เบาหวาน และ ภาวะอ้วน จึงมีคนนำมาใช้เป็นยาคุมเบาหวาน และ ลดความอ้วน -นอกจากเรื่องค่าใช้จ่ายที่สูงแล้ว ยังมีสิ่งที่ต้องคำนึงถึง ในการใช้ยาดังกล่าวทางคลินิก คือ ยานี้ เป็นสารภายนอก ที่เข้าไปตัดวงจร ของ ภาวะดื้อต่ออินซูลิน  จึงมีผลขณะที่ใช้ แต่ เมื่อหยุดยา ผล จากยาก็หายไป ความผิดปกติ ก็จะกลับมาใหม่ ทั้งน้ำหนักตัว

-ทุกวันนี้ เราอาจจะเคยได้ยินคนพูดถึง “ปากกาลดน้ำหนัก” จึงมีคำถามกันว่า ลดได้จริงหรือ และ มันทำงานยังไง -การใช้ปากกาลดน้ำหนัก เป็นเหมือน การฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง คล้ายกับ เทคนิค การฉีดอินซูลินในผู้ป่วยเบาหวาน  โดยสารที่ฉีดเข้าไปเป็น โปรตีน ที่มีลักษณะคล้ายฮอร์โมน ชนิดหนึ่ง ที่เรียกว่า GLP-1 (Glucagon like protein – 1) ซึ่ง เป็นสารเคมีที่หลั่งออกมาจากทางเดินอาหาร เวลา ที่เรากินอาหารเข้าไป และผ่านเข้าไปในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น สารดังกล่าว เป็นสารที่ผลิตโดยเซลล์ในทางเดินอาหารของคนเราตามปกติ เมื่อเราได้รับอาหาร กลุ่ม แป้ง และ น้ำดาลเข้าไป เซลล์ในทางเดินอาหาร จะส่งสัญญาณ ให้อวัยวะต่างๆ รับรู้ โดยส่วนที่สำคัญที่สุดที่รับรู้สัญญาณจาก GLP-1 คือ ตับอ่อน โดยตับอ่อน จะปล่อยอินซูลินออกมา เพื่อควบคุมปริมาณน้ำตาลที่ถูกดูดซึมเข้าไป นำน้ำตาลไปเก็บ เพื่อให้ระดับน้ำตาลอยู่ในเกณฑ์ปกติ … สารนี้ นอกจาะ ส่งสัญญาณ ไปบอกให้ อินซูลินออกมาทำงานแล้ว

-เราทราบว่า การล้างคราบไขมันออกจากภาชนะ จะยากพอควร เพราะ ไขมันเป็นส่วนที่ไม่ชอบน้ำ และ จะยึดเกาะกับภาชนะ ได้มาก โดยเฉพาะภาชนะพลาสติก …. แต่ในไขมันด้วยกันเอง คุณสมบัติ ในการเกาะกับภาชนะ ก็มีความแตกต่างกันครับ –ไขมันจากพืช และ จากปลา มักจะเป็นไขมันไม่อิ่มตัว (คือ มีอณูไขมัน fatty acid เกาะไม่เต็มสายไขมัน ยังมีตำแหน่งว่าง ที่ไขมันไม่ได้ไปเกาะ) ขณะที่ไขมันจากสัตว์ หมู ไก่ เนื้อ จะเป็นไขมันอิ่มตัว (ไขมันเกาะในสายไขมัน ครบทุกตำแหน่ง) ซึ่ง ไขมันอิ่มตัวนี้ มักจะมีคุณสมบัติเป็นของแข็งที่อุณหภูมิห้อง แต่ ไขมันจากพืช และ ไขมันจากปลา ซึ่งเป็นไขมันไม่อิ่มตัว มักจะ มีสภาพเป็นของเหลว ที่อุณหภูมิห้อง ด้วยความเป็นของเหลว สารขจัดคราบหรือ สบู่ จึงเข้าไปเกาะห้อมล้อมไขมัน ให้มันหลุดแยกจากกันได้ง่ายกว่า ละลายไปกับน้ำได้ง่ายกว่า ทำให้เราพบว่า เราสามารถล้างคราบไขมันจากพืช หรือ จากปลา ออกจากภาชนะ ได้ง่ายกว่า

-หลายท่านคงเคยสังเกตว่า การล้างคราบมัน ออกจาก ภาชนะพลาสติก ดูจะยากเย็น ล้างไม่ค่อยสะอาด มักต้องล้างหลายๆ ครั้ง เทียบกับ ภาชนะที่เป็น กระเบื้อง เซรามิค หรือ โลหะ ซึ่งจะล้างได้ง่ายกว่า …. มาดูเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ ดูครับ –การล้าง คือ ให้คราบต่างๆ หลุดไปกับน้ำ …ธรรมชาติ ของสารต่างๆ จะมีคุณลักษณะ 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ ชอบน้ำ (hydrophilic) และ กลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ(hydrophobic) โดยกลุ่มที่ชอบน้ำ จะมีประจุ ทำให้ จับ หรือ ละลายในน้ำได้ ส่วน กลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ คือ เวลา เจอ น้ำ จะผลัก หนีออกจากกัน ซึ่ง ไขมัน เป็นกลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ และ พลาสติก ก็เช่นกัน ไม่ชอบน้ำ …

–บาดทะยัก เป็นโรคที่หากเป็นแล้วอันตรายถึงชีวิตได้ เพราะจะมีอาการเกร็งกระตุก ตลอดเวลาที่มีการกระตุ้นเกิดขึ้น จึงมีการฉีดวัคซีนบ้องกันบาดทะยักให้ตั้งแต่ทารกแรกเกิด และ คนที่มีบาดแผล… ข้อมูลจากการสำรวจในอเมริกา พบว่าในประชากรอายุมากขึ้นมีภูมิคุ้มกันบาดทะยัก ลดลง และ มีอัตราการป่วยด้วยบาดทะยัก และ อัตราการตายที่สูงกว่าคนอายุน้อย -เมื่อได้รับบาดแผล จึงควรได้รับการฉีดยาป้องกันบาดทะยัก หากไม่เคยมีการฉีดครบ 3 เข็ม มาเกิน 10 ปี ก็ควรเริ่มต้นฉีดใหม่ จำนวน 3 เข็ม โดยเข็มแรก ณ วันแรกที่พบแพทย์ หรือ เกิดบาดแผล จากนั้น เข็มที่ 2 ห่างจากเข็มแรก 1 เดือน หรือ 28 วัน และ เข็มที่ 3 ห่างจาก เข็มที่ 2 อีก 5 เดือน (หรือ 6 เดือน หลังเข็มที่ 1)…. มีบางกรณีที่