-หลายท่านคงเคยสังเกตว่า การล้างคราบมัน ออกจาก ภาชนะพลาสติก ดูจะยากเย็น ล้างไม่ค่อยสะอาด มักต้องล้างหลายๆ ครั้ง เทียบกับ ภาชนะที่เป็น กระเบื้อง เซรามิค หรือ โลหะ ซึ่งจะล้างได้ง่ายกว่า …. มาดูเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ ดูครับ
–การล้าง คือ ให้คราบต่างๆ หลุดไปกับน้ำ …ธรรมชาติ ของสารต่างๆ จะมีคุณลักษณะ 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ ชอบน้ำ (hydrophilic) และ กลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ(hydrophobic) โดยกลุ่มที่ชอบน้ำ จะมีประจุ ทำให้ จับ หรือ ละลายในน้ำได้ ส่วน กลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ คือ เวลา เจอ น้ำ จะผลัก หนีออกจากกัน ซึ่ง ไขมัน เป็นกลุ่มที่ไม่ชอบน้ำ และ พลาสติก ก็เช่นกัน ไม่ชอบน้ำ … นอกจากสารที่ชอบน้ำจะจับกับน้ำได้ง่าย สารที่ไม่ชอบน้ำ ก็จะจับกันเองได้ง่าย และ ได้แน่นหนากว่า การจับกับน้ำ ดังนั้น ไขมัน หรือ น้ำมัน เวลา เจอกัน จะจับรวมตัวกันง่ายครับ
-ในการทำความสะอาด คราบมัน หรือ ไขมัน จะต้องใช้ สบู่ หรือ สารที่มีคุณสมบัติแบบเดียวกับ สบู่ คือ มี ส่วนประกอบ ของส่วนที่ ชอบน้ำ และ ไม่ชอบน้ำอยู่ในตัวเดียวกัน… สบู่ จะมีส่วนหัว ที่ขอบน้ำ ขณะที่มีส่วนหาง ที่ไม่ชอบน้ำ และ เป็นอณูเล็กๆ เมื่อสบู่ เจอกับ ไขมัน ก็จะเอาส่วนหาง จับกับไขมัน และ เมื่อจับกันแล้ว ส่วนหัวที่ขอบน้ำ จะคอยดึงตัวเอง เข้าไปในน้ำ เมื่อ มีพื้นที่ที่ถูกดึงออกจากภาชนะ เพิ่มขึ้น สมู่ก็จะใช้ส่วนหางไปจับกับไขมันเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งจับได้รอบ ก็จะกลายเป็น ฟองไขมัน ลอยอยู่ในน้ำ และ สามารถให้น้ำ ชะออกไปได้… เป็นกลไก ของ การล้างทำความสะอาดครับ
-แต่ พลาสติก ซึ่งไม่ขอบน้ำ ซึงนอกจากจะชอบที่จะเป็นที่จับ หรือ ที่เกาะของไขมันแล้ว ยังมีคุณสมบัติอีกอย่างคือ ผิวไม่เรียบ เป็นหลุม เป็นรู เป็นร่อง ทำให้ เวลาที่ อณูของไขมันเข้าไปจับแล้ว สบู่ จะแทรกตัวเข้าไปได้ยากขึ้น เนื่องจาก ไขมัน ไปติดอยู่ในร่อง กว่าจะใช้ สบู่ มาจับให้หลุดออกมา จึงยากเพิ่มขึ้น … ตรงนี้ คุณสมบัติจะต่างจาก ภาชนะที่เป็น เซรามิค หรือ กระเบื้อง หรือ โลหะ ซึ่ง มีผิวที่เรียบกว่า ไม่เป็นหลุม เป็นร่องอย่างพลาสติก ทำให้ สบู่ สามารถจับกับไขมันได้ง่ายกว่า… ยิ่งพลาสติกที่คุณภาพไม่ดี หลุมและร่องจะยิ่งมาก หรือ พลาสติก ที่ใช้หลายๆครั้ง ก็จะมี หลุม และ ร่องมากขึ้นด้วยเช่นกัน เป็นเหตุให้การล้างไขมันออกจาก พลาสติก เป็นไปได้ยาก
-วิธีการที่จะทำให้ล้างง่ายขึ้น เวลา มีคราบมันมากๆ ก็คือ ใช้กระดาษเช็ดคราบมันออกให้มากเสียก่อน และ การล้างด้วยน้ำอุ่น หรือ การใช้สบู่ หรือ น้ำยาล้างจาน ล้าง โดยยังไม่ผสมน้ำ ก็จะช่วยให้ สบู่ หรือ น้ำยาล้างจาน สามารถจับกับไขมันได้ง่ายขึ้น จับได้มากขึ้น พอล้างน้ำ ก็จะไม่ยากมากครับ
-บางคนแก้ปัญหาด้วยการทิ้ง ภาชนะพลาสติกที่ใช้แล้ว แต่ นั่น ก็หมายถึงมีขยะพลาสติกในสิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้น ซึ่งย่อยสลายยาก และ อาจจะกลายเป็น ไมโครพลาสติก กลับเข้าสู่ร่างกายเราได้นะครับ… ถ้าเป็นไปได้ ชวนให้มาใช้ภาชนะ กระเบื้อง หรือ เซรามิค หรือ โลหะ กันนะครับ