การแพทย์

-คำว่า “อ่านระหว่างบรรทัด” หรือ ‘Read between the line’ ในภาษาอังกฤษ เป็น ความสามารถยอย่างหนึ่ง ที่สามารถ ประมวล สิ่งต่างๆ ทีเกิดขึ้น และ อนุมาน (inference)  ว่า เงื่อนไข หรือ สภาพแวดล้อม จะเป็นอย่างๆนั้น อย่างนี้ เหมือน กับ การอ่านใจ ว่า นอกจาก คำพูด หรือ ข้อความ ที่เราได้ยิน หรือ ได้เห็น มีความหมายอะไรซ่อนอยู่เบื้องหลัง -ความสามารถนี้ เป็นความสามารถพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต โดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่ใช้สำหรับ การเรียนรู้สิ่งแวดล้อม และ ดำเนินชีวิต ให้มีความปลอดภัย มีอาหาร และ สืบพันธุ์ได้ ความสามารถนี้ ยังไม่ต้องอาศัย “ภาษา” แต่อาจจะเป็นการแสดงออก หรือ ภาษากาย ซึ่งไม่ต้องใช้ คำพูด หรือตัวอักษร […]

(728) September 10, 2023 -คำว่า “ของแสลง” หรือ “อาหารแสลง” เชื่อว่าเราเคยได้ยินกันทุกคน แต่พอ ถามจริงๆ ว่า ของแสลง คือ อะไร เชื่อว่า คนส่วนใหญ่ ก็จะบอกได้ว่า ทำนองนั้น ทำนองนี้ จริงๆ แล้ว มันแสลงจริงไหม … เวลา กินของแสลงแล้ว มีอาการอย่างไร หลายๆ คน ก็จะบอกไม่ตรงกัน ใช่ไหมครับ -เรามักจะได้ยินคนบอกว่า ไม่ให้กินไข่ กินของหมักดอง กินเหล้า กินอาหารทะเล ว่าเป็นของแสลง … หากกินของแสลงแล้ว จะไม่สบายตัว ปวดท้อง บวม เห่อ แผลนูน ปวดเมื่อย เวียนศีรษะ ฯลฯ … แล้วบางคนกินแล้ว ก็ไม่เป็นไร ไม่เห็น “แสลง” เลย แต่บางคน บอกว่า

-ทำไม บางคน ทำบางเรื่อง ดูง่ายจัง….. เห็นบางคน ถอยรถคันใหญ่ เข้าที่จอดขนาดพอดีคัน ปรี๊ดเดียวก็ถอยได้ … เห็นว่ายน้ำ กลับตัวในน้ำ เหมือนเดินอยู่บนบก ง่ายดายเหลือเกิน … เคยเห็นคุณลุง ในคลิป ยิงหนังสติ๊ก แม่นอย่างกับจับวาง ขี่จักรยานไป ยิงไปยังถูก เหมือน ไม่ต้องเล็งอะไรเลย … เป็นเรือง ที่นาทึ่ง บางคนเรียกมันว่า ประสบการณ์ … แต่ ผมคิดว่า เป็นเรื่อง ของ ทักษะ หรือ SKILL ครับ -ในการออกหน่วยแพทย์เดินเท้า ไปในถิ่นที่การเดินทางไม่สะดวก ที่ หมู่บ้าน มอคี อ อมก๋อย จังหวัดเขียงใหม่ หลังจาก กลับจากเยี่ยมบ้าน ทีมได้พาเด็กนักเรียน มาให้ดู คิ่งเนื้อที่ใบหู ขนาดใหญ่ (เทียบปับใบหู) ซึ่งเป็น Keloid ที่เกิดจากการเจาะหู และ

-ช่วงที่ออกหน่วยแพทย์เคลื่อนที่เดินเท้าไปยังชนบทห่างไกลที่รถเข้าถึงลำบาก ในอำเภออมก๋อย มีชาวบ้านที่เจ็บป่วยและมารับบริการมากมาย นอกจากปัญหาสุขภาพฟัน และ อาการเป็นหวัดในเด็กแล้ว อีกหนึ่งปัญหาที่พบบ่อยคือ เรื่องของ อาการปวด เข่า ปวดเอว ปวดคอบ่าไหล่… ซึ่ง แต่ละคน ก็ได้ยาแก้ปวด ยานวดคลายเส้น แต่สิ่งหนึ่ง ที่ชาวบ้าน นิยมมาก คือ การฝังเข็ม… ในรอบการออกหน่วย 5 วันนี้ 6 หมู่บ้าน ใช้เข็มฝังไปทั้งหมด 800 เล่ม กับคนไข้ที่ได้รับการฝังเข็ม เกือบ 200 คน หรือ ประมาณ 1 ใน 5 ถึง 1 ใน หก ของผู้รับบริการ –กิจกรรมฝังเข็ม ได้รับการบอกต่อจากชาวบ้าน ว่าได้ผลดี ไม่ยุ่งยาก ทำเสร็จหายเลย เหมือนเวลาได้รับการฉีดยาแก้ปวด แต่ผล เฉพาะที่ดีกว่า จึงมีการบอกกัน ปากต่อปาก … หลายคน

-เราเคยได้ยินว่า “ผู้ให้” จะมี “ความสุข” มาดูว่า ความจริงทางวิทยาศาสตร์การแพทย์เป็นอย่างไรครับ ที่หลายคน ก็เป็นผู้ให้ได้เสมอ แบบเป็นธรรมชาติ ไม่ต้องฝืน และ เขาหล่านั้น ก็มีความสุข .. -มีการศึกษา โดย อาสาสมัคร จำนวน 50 คน สุ่ม ให้อยู่ในกลุ่ม “ผู้ให้” กับ กลุ่ม  “ให้ตัวเอง” โดยทุกคน จะได้รับแจก เงิน จำนวน 25 Swiss Franc หรือประมาณ 1,000 บาท ทุกสัปดาห์ เป็นเวลา 4 สัปดาห์ โดยมีเงื่อนไขว่า กลุ่ม “ผู้ให้” จะนำเงินจำนวนดังกล่าว ไปใช้จ่าย ไม่ว่า จะไปซื้อของ หรือ จัดหาอาหาร กิจกรรม ให้กับ คนอื่น ขณะที่กลุ่ม “ให้ตัวเอง” จะนำเงินจำนวนดังกล่าว

-เรามักจะได้ยินหมอบอกว่า เป็นโรคกระดูกทับเส้น … อาการที่พบบ่อย คือ ปวดร้าวลงขา ทั้งเอว ทั้งสะโพก บางคนถึงกับกล้ามเนื้ออ่อนแรง เดิน กะเพลก หรือ ชา และ อาการจะเป็นมากขึ้นในบางท่าทาง ส่วนใหญ่แล้ว มักจะเป็นที่ขา ทีละข้าง …. อาการกระดูกทับเส้น ก็จะได้ยินอีกครั้ง ที่บริเวณ คอ และ แขน คือ ปวดร้าว ชา ไปที่แขนทั้ง 2 ข้าง หรือ ข้างใดข้างหนึ่ง  (สังเกต ว่า ขาเป็นข้างเดียว แต่ แขนเป็น 2 ข้าง) … แต่ เราไม่ค่อยได้ยิน เรื่อง กระดูกทับเส้น ที่บริเวณ หน้าอก และ ก้นกบ  (เพราะบริเวณหน้าอก มีกระดูกซี่โครงค้ำไว้ ที่ก้นกบ ก็มีกระดูกเชิงกราน ค้ำไว้ครับ) จะเจอกระดูกทับเส้นก็แต่ที่

-จริงครับ ตลก เป็นเรื่องเบาสมอง … ไม่ต้องใช้สมองส่วนนึกคิดที่ต้องใช้ตรรกะ และ เหตุผล … ใช้การประมวลผล แค่ รู้สึกว่า สิ่งที่เกิดขึ้น ไม่มีความสัมพันธ์กัน ไม่เหมือนสิ่งที่เคยรู้ ก็จุดประกายแห่งความสุขแล้ว … ความตลก บางทีก็ดูเรียบง่าย  ตัวอย่างเช่น เวลาเราดูหนัง Charlie Chaplin หรือ การ์ตูน Tom & Jerry หรือแม้แต่ ฟังเพื่อนเล่าเรื่องตลก หรือดู คลิป ดู TikTok .. ดูโดยไม่ต้องใช้สมองคิด ก็รู้สึกตลก และ มีความสุข แล้ว -มีการศึกษา ในตลกมืออาชีพ ที่ทำอาชีพแสดงตลก (ทั้งที่เป็นระดับดาราตลก และ ตลก คาเฟ่) จำนวน 13 ราย และ ตลกมือใหม่ จำนวน 9 ราย และ

-ทฤษฎี เดิม เกี่ยวกับการปวดกล้ามเนื้อ เมื่อต้อง ใช้งานกล้ามเนื้อหนักๆ มักจะพูดถึงการที่มี กรด แลคติก คั่ง ในกล้ามเนื้อ และด้วยความเป็นกรด ทำให้เกิดการปวดกล้าเมเนื้อขึ้น … เวลา คลายปวด ด้วยการนวด จึงมักจะคิดว่า ต้อง นวดให้แรง เพื่อให้เลือดไหลเวียน ไปนำ กรดแลกติก ออกมา จะได้หายปวด … ในการศึกษา ใหม่ ๆ มี ทฤษฎี ที่เชื่อได้ว่า อาการปวดส่วนใหญ่ ไม่ได้อยู่ในกล้ามเนื้อ (Muscle) แต่ อยู่ในส่วนผิว ของ พังผืดที่หุ้มกล้ามเนื้อ (Fascia) -จริงอยู่ครับ เวลา กล้ามเนื้อ ต้องออกแรงมาก หรือ ออกแรงเกินกำลัง จะมีการใช้พลังงานแบบไม่ใช้ ออกซิเจน (anaerobic) ซึ่ง ผลลัพธ์ของการใช้ พลังงานแบบนี้ คือ เกิด กรด แลคติก

-คราบหินปูน เป็นสิ่งที่เกิดตามธรรมชาติ….. ในช่องปาก ของเรามี แบคทีเรียพื้นถิ่น (เจ้าถิ่น) ที่ไม่ก่อโรค ไม่เป็นอันตรายกับร่างกายเรา จะคอยช่วยย่อยสลาย เศษ อาหาร ที่หลงเหลืออยู่ ไม่ให้เน่าเปื่อย จนเป็นอันตรากับ เหงือกและฟันของเรา -สิ่งที่หลงเหลือ จากกิจกรรมของ แบคทีเรียเจ้าถิ่น เมื่อรวมตัวกับ เยื่อบุผิวในช่องปาก ที่หลุดลอกหลังจากเซลล์เยื่อบุผิวเหล่านั้นตายไป (เหมือน ขี้ไคล ที่ผิวหนังของเรา แต่อยู่ในช่องปาก) จะเกิดเป็น คราบผสม (bio film) เคลือบอยู่ที่ฟัน … คราบผสม biofilm เหล่านี้ หากเรา แปรงฟัน บ้วนปาก ได้สะอาด จะหลุดหายไป (เหมือนเราถูขี้ไคลเวลาอาบน้ำ) –แต่ถ้าคราบเหล่านี้ ไม่หลุดลอกไป เมื่อรวมตัวกับ เศษอาหาร จะจับเป็นคราบที่เหนียว และ ติดแน่นขึ้น ซึ่ง มักจะติดอยู่ที่ร่องเหงือก กลายเป็นสิ่งที่เราเรียกว่า คราบหินปูน (ที่จริง ในระยะแรก ยังไม่มีหินปูนเกาะ เป็นแค่

-เราพบเห็นคนสูงอายุเป็น อัลไซเมอร์กันมาก หูตึงเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ป้องกันได้ –เวลามีญาติผู้ใหญ่ เป็น โรคอัลไซเมอร์ คนรอบข้างก็ไม่มีความสุข ยิ่งเป็นมาก ยิ่งอาจจะเป็นภาระให้กับ ลูกหลาน ญาติพี่น้องมาก … มีความพยายามหาสาเหตุของโรคดังกล่าว แต่พบว่า เป็นโรคของความเสื่อม ซึ่ง พยากรณ์ ยาก ว่าเกิดจากอะไร -มีการศึกษาใน ประเทศ ไต้หวัน แบบ case control  โดยที่ระบบ สุขภาพของไต้หวัน มีการประกันสุขภาพ ซึ่งมีฐานข้อมูลสุขภาพ (ที่ครอบคลุม ถึง 99%  ของประชากร 23 ล้านคน ตั้งแต่ปี 1995) ได้รวบรวม ผู้ที่ป่วยเป็นโรคอัลไซเมอร์ ระหว่างปี 1998-2011 (14ปี) พบผู้ป่วยจำนวน 488 คน และ สุ่ม ข้อมูลผู้ป่วยที่ไม่ได้เป็นโรคอัลไซเมอร์(เพื่อเป็นกลุ่มเปรียบเทียบ) ที่เพศ และ อายุ ตรงกัน ไว้เปรียบเทียบ 3-4 คน