การแพทย์

-มีคนถามว่า เบาหวานรักษาหายไหม ถ้าไม่หาย ต้องกินยาไปเรื่อยๆ ก็ไม่อยากรักษา … และ มีความรู้สึก เหมือน การรักษาโรคทั่วไปว่า รักษาแล้ว ควรจะหาย ควรจะจบ ไม่ใช่ต้องกินยาไปเรื่อยๆ … มาทำความเข้าใจกันหน่อยครับ -ภาวะเบาหวาน หรือ ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง เป็นการบอกเราว่า ระบบต่างๆ ที่เป็นอัตโนมัติภายในร่างกายเรา ทำงานได้ไม่สมบูรณ์ ทำให้ น้ำตาลที่เรากินเข้าไป เพื่อนำไปใช้เป็นพลังงาน ไม่สามารถ เก็บเข้าที่เก็บได้ เหลือ น้ำตาลอยู่ในกระแสเลือดมากกว่าปกติ และ เหลือจนอาจจะเป็นอันตราย ผม จะขออนุญาต ยกตัวอย่างเปรียบเทียบดู ดังนี้ครับ -ถ้าหาก น้ำตาลที่เรากินเข้าไป อยู่ในกระแสเลือด เหมือน ฝนตก และ เราก็มีวิธีป้องกันตัวเราไม่ให้เปียกฝน ด้วยการกางร่ม เหมือนร่างกายเราก็มี อินซูลิน ไว้คอยดูแลไม่ให้น้ำตาลในเลือดสูง … ทุกมื้อที่กินอาหาร หรือ ทุกครั้งที่กินอาหาร จะมีน้ำตาลเพิ่มขึ้นในเลือด และ อินซูลิน ต้องมาดูแล […]

-คนเราอยากอายุยืน และ ในประวัติศาสตร์ ก็มีเรื่องมากมายในการสืบหายาอายุวัฒนะ … ใน ช่วง 10-20 ปีที่ผ่านมา มีการศึกษา หลายแหล่งที่ได้ข้อมูลตรงกันถึงประสิทธิภาพของยา Metformin ซึ่งเป็นยาเบาหวาน ยุคแรกๆ ว่ามีประสิทธิภาพในการทำให้อายุยืนขึ้น -การศึกษาในหนู ที่ให้ยา Metformin ขนาด 0.1%ของอาหารที่ใช้เลี้ยงหนู ทำให้ หนูมีอายุยืนขึ้น ถึงประมาณ 10% ของ ปกติ หนูจะอายุราว 2 ปี หนูจะมีอายุยืนขึ้นอีก 2 เดือนกว่าๆ … มีการศึกษาในการนำไข่ปลาหางนกยูงไปแช่ในส่วนผสมที่มี ยา Metformin 3% พบว่า ไข่ฟักเป็นตัวได้มากกว่า และ เมื่อเป็นตัวแล้ว อายุยืนกว่า ออกไข่ได้มากกว่า -นอกจากเรื่องของอายุที่ยืนขึ้นนี้ ยังมีการศึกษา พบว่า ในหนูที่มีมะเร็งอยู่ มะเร็งโตช้าลง และ เกิดมะเร็งยากขึ้นด้วย -เพื่ออธิบายหากลไกการออกฤทธิ์ เพื่อให้มั่นใจว่า ยารักษาเบาหวานดังกล่าว ทำให้เกิดผลกับร่างกายจริง มีการศึกษาทางโมเลกุลพื้นฐาน

-เมื่อเราได้ยินคนพูดว่า เป็นโรคไทรอยด์ มักจะมีคำถามจากเพื่อนๆต่อว่า เป็นพิษ หรือเปล่า … มันต่างกันยังไงครับ และ รักษาต่างกันไหม -ทั้งไทรอยด์เป็นพิษ และ ไม่เป็นพิษ ล้วนเป็นโรคของต่อมไทรอยด์ทั้งคู่ครับ เป็นความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ที่อยู่บริเวณด้านหน้าลำคอ ซึ่ง เมื่อผิดปกติ ต่อมไทรอยด์มักจะโตขึ้น ซึ่ง อาจจะโตทั่วๆทั้งต่อม หรือ โตเป็นก้อน เป็นหย่อม หรือหลายก้อนหย่อม …ส่วนเรื่องไทรอยด์เป็นพิษหรือไม่ ไม่เกี่ยวข้องกับลักษณะของไทรอยด์ที่โต ว่าโตแบบไหน แต่ เกี่ยวกับการทำงานของต่อมไทรอยด์ ว่า มีฮอร์โมนไทรอยด์มากกว่าปกติหรือไม่ … ถ้ามีระดับฮอร์โมนไทรอยด์ออกมาในกระแสเลือดมากกว่าปกติ เรียกว่า ไทรอยด์เป็นพิษครับ -ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ ที่เราตรวจในเลือด จะถูกควบคุมแบบอัตโนมัติ ให้พอดีๆ ไม่มาก หรือ น้อยเกินไป  กลไกการควบคุมอยู่ที่ต่อมใต้สมอง หากพบว่า ฮอร์โมนมากไป จะกระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนเพิ่มขึ้นจนปกติ แต่ถ้าฮอร์โมนเพียงพอ หรือ เริ่มมากเกินไปแล้ว จะหยุดกระตุ้น ต่อมไทรอยด์ ก็จะหยุดทำงาน (ใช้แต่ฮอร์โมนเดิมที่ยังคงมีอยู่ในกระแสเลือด (ปกติ ฮอร์โมนที่ผลิตแล้ว เมื่อถูกใช้ไป

-ผู้ป่วยที่เป็นคอพอกถามว่า ทำไม เห็นคอโตก้อนเดียว แต่พอไปตรวจอัลตราซาวด์หมอบอกว่ามีหลายก้อน –คอพอกเป็นโรคอย่างหนึ่ง ของต่อมไทรอยด์ที่อยู่บริเวณด้านหน้าลำคอ … ตรวจรู้ได้โดยพบว่าก้อนที่โต เคลื่อนขึ้น – ลงตามการกลืน … ซึ่งต่อมไทรอยด์ มีโรคได้หลายอย่าง ทั้งเนื้องอก มะเร็ง และ คอพอก รวมทั้งโรคไทรอยด์เป็นพิษ … แต่โรคที่พบบ่อยที่สุดของต่อมไทรอยด์ คือ โรค คอพอก หรือ คอหอยพอก -คอพอก อาจจะมีไทรอยด์โดยข้างเดียว (ดูเหมือน ก้อนเดียว) หรือ โตทั้ง 2 ข้าง (เห็นไทรอยด์โตหลายก้อน) ก็ได้ … แต่ในความจริงแล้ว โรคคอพอก มีการโต ของ กลุ่มเซลล์ไทรอยด์หลายๆกลุ่มครับ เพราะสาเหตุของโรคคอพอก คือ ร่างกายรับรู้(โดยต่อมใต้สมอง) ว่า มีปริมาณฮอร์โมนไทรอยด์ ไม่พอใช้ จึงปล่อยสาร TSH มากระตุ้นต่อมไทรอยด์ให้ทำงานหนักขึ้น กลุ่ม เซลล์ในต่อมไทรอยด์ จึงเร่งทำงานหนัก และ

-ทุกวันนี้คนใส่นาฬิกาข้อมือสุขภาพ smart watch กันมากมาย หลายยี่ห้อ และใช้วัดได้สารพัด ทั้ง จำนวนก้าวที่เดิน ระยะทาง ความเร็วในการเดิน อัตราการเต้นของหัวใจ(ชีพจร) ความดันโลหิต การหายใจของปอด ออกซิเจนในเลือด หรือ แม้แต่วัดระดับน้ำตาลในเลือด … มันทำได้จริงๆหรือครับ และ เชื่อถือได้ไหม -ค่าที่วัดทั้งหลายในปัจจุบัน เกิดจากการใช้เครื่องวัด เพียง 2-3 ชนิด คือ gyro meter , Accelerometerและ photoplethysmography…. จะขอเล่าตัววัดที่ใช้วัด อัตราการเต้นของหัวใจ คือ  photoplethysmography ซึ่งก่อนที่จะมาใช้กับนาฬิกาข้อมือสุขภาพ มีใช้ในวงการแพทย์มาเกิน 10 ปี ตั้งต้นจาก การวัดค่า ออกซิเจนในเลือด ที่จับที่ปลายนิ้ว (pulse oximeter) แบบที่เราเห็นใช้ในห้องผ่าตัด ICU หรือ ที่เรามาใช้กันแพร่หลายในช่วง Covid19 ….ซึ่งใช้หลักการยิงแสงไปที่ผิวหนัง และ วัดความเข้มของแสงที่สะท้อนกลับออกมา ผิวหนังของเราจะดูดแสงไปบางส่วน แสงที่สะท้อนออกมาจึงน้อยลงกว่าเดิม

-เมื่อเดือนที่ผ่านมา มีผู้ป่วยมะเร็งเต้านม หลังผ่าตัดเต้านมออกทั้งหมด และ เคมีบำบัดเรียบร้อยไปแล้วเดือนกว่าๆ (ประมาณ 5 เดือนหลังผ่าตัด) มาโรงพยาบาลด้วยอาการ ปวด บวม บริเวณแผลผ่าตัด มีไข้สูงเป็นพักๆ มา 3-4 วัน ตรวจร่างกาย พบว่า บริเวณแผลผ่าตัด บวม แดง ตึง เหมือนมีน้ำอยู่ใต้แผลผ่าตัด (ซึ่งปกติ จะพบน้ำใต้แผลผ่าตัดได้ในช่วงแรกหลังการผ่าตัดเต้านม) …จากการวินิจฉัย คิดว่ามีการอักเสบของน้ำที่คั่งอยู่ใต้แผลผ่าตัด ซึ่งการรักษาโดยทั่วไป ก็แค่ดูดน้ำเหลืองที่คั่งอยู่ออกและ หากน้ำเหลืองขุ่นหรือติดเชื้อ ก็ให้ยาปฏิชีวนะ เท่านั้น ก็เพียงพอ … แต่ปรากฏว่า ผู้ป่วยรายนี้ ดูดออกมาได้เป็นหนองข้นๆ (ปกติ จะไม่พบสภาพแบบนี้ที่อักเสบจนเป็หนอง) จึงจำเป็นต้องนำผู้ป่วยไปทำการผ่าตัดระบายหนองออกด้วยการวางยาสลบ ซึ่ง ก็ได้หนอง ประมาณ 500 cc.  … ผู้ปวยต้องให้ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด ร่วมกับการทำแผล อยู่ เป็นสัปดาห์ จึงกลับบ้านได้ -ด้วยเหตุที่ สถานการณ์อย่างนี้ ไม่ค่อยได้เจอ และ

-หลัง Covid19 เราเริ่มเดินทางกันมากขึ้น จะพบกับ คำขอของพนักงานขณะขึ้นเครื่องบิน ให้ปิดโทรศัพท์มือถือ … เหตุผลที่เราอ่านกันใน net มีต่างๆ นาๆ ตามความเข้าใจของแต่ละคน .. แล้วที่จริง จำเป็นไหมที่ต้องปิดโทรศัพท์มือถือ -อุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกส์ ทุกชนิด ทำงานโดยอาศัยการไหล ของกระแสไฟฟ้า และ ทำให้เกิดสนามแม่เหล็ก(หลักการพื้นฐานของการทำงานของมอเตอร์) ขณะเดียวกัน สนามแม่เหล็ก ก็ทำให้เกิดกระแสไฟฟ้า (หลักการพื้นฐานของการทำงานของไดนาโม) ด้วยเหตุนี้ อุปกรณ์ ไฟฟ้าและ อิเล็กทรอนิกส์ เวลาทำงาน จะมีสนามแม่เหล็กเกิดขึ้นเสมอ นอกจากนี้ อุปกรณ์หลายอย่าง ยังสามารถสร้างคลื่นแม่เหล็ก ให้ส่งออกและ เคลื่อนที่ไปได้ไกลๆ ซึ่ง เป็นหลักการพื้นฐานของ วิทยุ และ โทรศัพท์มือถือ ในคลื่น 2G 3G 4G 5G และ อื่นๆ รวมถึงการสร้างคลื่นของ WiFi หรือ LAN  หรือ Bluetooth

–หินปูนเข้าไปอยู่ในเส้นเลือดได้อย่างไร … แล้วถ้าหินปูนเกาะมากๆ เส้นเลือดตัน เลือดก็ไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆไม่ได้ ถ้าเส้นเลือดหัวใจตีบ หรือ ตัน ก็เป็นหัวใจขาดเลือดหรือโรคหัวใจ ตายได้เลย …ถ้าเส้นเลือดแดงใหญ่ ในท้องตัน หรือ แตก หรือ เส้นเลือดต้นขาตัน ก็จะไม่มีเลือดไปเลี้ยงขา ปวดขา ขาไม่มีแรง หรือ ปลายเท้าเน่าตายครับ -มาดูกันว่า หินปูนเกาะเส้นเลือดได้อย่างไรครับ –เส้นเลือดแดงของเรา ยืดหดตลอดเวลา เพราะ เวลาหัวใจบีบเลือด ไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย ตอนบีบ จะมีแรงดันสูง และ ตอนคลายตัว แรงดันจะอ่อนลง (ค่าความดันโลหิต ตัวบน systolic เป็นแรงดันตอนบีบ ตัวล่าง diastolic เป็นแรงดันตอนผ่อนลง) เส้นเลือด จึงต้อง รองรับแรงดันเลือดจากหัวใจให้ได้ เพื่อลำเลียงเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย … ด้วยคุณสมบัติ ที่ยืดหดได้ และ ต้องทำงานยืดหดตลอดเวลา เส้นเลือด จึงอาจจะเกิดอันตราย หรือ บาดเจ็บได้ … ซึ่งคนที่มีความดันโลหิตสูง

-เซลล์สมองคุยกัน และ ทำงานผ่าน Synapse … ถ้าเซลล์สมองคุยกันรู้เรื่องดี ก็ สบายสมอง -Synapse คือ การเชื่อม สัญญาณ ระหว่างเซลล์สมอง โดยที่ เซลล์สมอง แต่ละเซลล์ เมื่อมีการรรับสัญญาณ จาก เซลล์สมองอื่นๆ ผ่าน ปลายประสาทขารับ (Dendrite) จะมีการประมวลผลในเซลล์ และ ส่งสัญญาณ ไปยังปลายประสาทขาออก (Axon)  โดยทั่วไป ฝั่งขารับ จะมี Dendrite จำนวนมาก คือ รับสัญญาณ จาก axon ของเซลล์หลายๆ เซลล์ ส่วนปลายประสาท ขาออก Axon จะเป็น เส้นประสาทยาวๆ เส้นเดียว และ ตรงปลาย สามารถ เชื่อมกับ Dendrite ของเซลล์ประสาทหลายๆ ตัวได้ … สมองเรารับรู้เรื่องราวอะไรๆ จากหลายแหล่ง แต่จะส่งสัญญาณ

-เมื่อวาน อยู่อยู่ ปวดหัวมาก ทำงานไป กุมขมับไป นึกไม่ออกว่าเกิดจากอะไร … ยังทำงานได้ครับ กิน ยาแก้ปวด ก็ไม่หาย นอนก็ไม่หาย กลัวเป็น Covid19 ไม่ไอ ไม่ไข้ ATK ขีดเดียว สุดท้าย นึกได้ว่า ขาดกาแฟ พอดื่มกาแฟไป ครึ่งชั่วโมงก็เริ่มดีขึ้น  1 ชม อาการปวดหัว หายเลยครับ … เลยมาทบทวนกันว่า เวลา กาแฟ อยู่ในตัวเรา มันเกิดอะไรขึ้นบ้างครับ –กาแฟ ดูดซึม เร็ว ไม่ต้องผ่านตับ กินเท่าไหร่ใช้ได้หมด เวลาดูดซึม 15-120 นาที จะดูดซึมได้หมด … ดื่มทางปาก กับฉีดเข้าเส้นเลือด ได้คาเฟอีน ไวพอกัน …. ดื่มแล้ว คาเฟอีน เข้าสู่กระแสเลือด และ ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทได้เลย ซึมผ่าน เยื่อหุ้มสมองได้ด้วย