การแพทย์

-วันนี้พบคนไข้ใหม่  มาตรวจพร้อมลูกสาว แจ้งว่ามีก้อนที่เต้านม … พอตรวจร่างกาย ก็พบ ก้อนที่เต้านมขนาดใหญ่ เต็มเกือบทั้งเต้า และมีแผลซึ่งมีเลือดออก ได้มีการทำแผลมาเองแล้ว แผลเต็มรอบหัวนม และ ขยายออกไปข้างๆ … บอกว่า เป็นมาเป็นปีแล้ว ตอนแรกแข็งๆ ต่อมามีแผล และ มีเลือดออก แต่ที่มาหา เพราะ แผลเริ่มมีกลิ่น … บอกหมอว่า ตนเองไม่เคยไปพบหมอ แต่ก็ซื้อยา … (กลุ่มคล้ายยาบำรุง) กิน -เมื่อตรวจร่างกายโดยละเอียด ผม ก็ได้อธิบาย ข้อสงสัย การวินิจฉัย และ กระบวนการรักษาให้ผู้ป่วยทราบ ว่าคงต้องให้ยาเคมีบำบัดก่อน แล้วค่อยมาผ่าตัด ขณะที่ผู้ป่วย อยากให้ผ่าตัดเลย (ซึ่งในรายนี้ หากจะผ่าตัดเลย ก็เป็นไปได้ แต่หากให้ยาเคมีบำบัดก่อน จะดีกว่ามาก) … เมื่ออธิบาย วางแผน การรักษา และ นัดหมายการดูแล ทั้ง การเจาะชิ้นเนื้อตรวจ และ […]

-พออายุเยอะขึ้น ทุกอย่างเริ่มถดถอย และ หนึ่งในความเสื่อมที่เป็นปัญหามากๆ ในการดำเนินชีวิต และกระทบคนรอบข้าง คือ “ความจำเสื่อม” ถ้าเป็นมากๆ ก็เป็นที่เรารู้จักกันว่า เป็น อัลไซเมอร์ (Alzheimer’s) -มีคำถามว่า เราจะ ชะลอ ปัญหา ความจำเสื่อมได้ไหม และ ทำอย่างไร -สิ่งหนึ่ง ที่เราพบเห็นในคนที่เป็น อัลไซเมอร์ นอกจากการเดิน การพูดแล้ว ระยะเริ่มต้น พบว่ามีลักษณะของ ลายมือเปลี่ยนไป จึงมีแนวคิดว่า หากเราทำการฝึกซ้อม ด้วยการฝึกคัดลายมือ(calligraphy)  จะสามารถช่วยให้การทำงานประสานงานของสมองดีขึ้นไหม -ศึกษา อาสาสมัคร ที่เริ่มมีปัญหาเรื่องความจำถดถอย จำนวน 99 คน สุ่มเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกให้หัดคัดลายมือทุกวัน(51 คน)  กลุ่มที่ 2 ฝึกการใช้งาน tablet ทุกวัน ต่อเนื่อง นาน 8 สัปดาห์  … ทั้ง 2

-ความรู้สึกมีความสุข คือ ภาวะที่มี Dopamine หลั่งออกมาในสมอง … Dopamine เป็นสารที่เมื่อกระจายไปสัมผัสเซลล์ประสาทสมองแล้ว เซลล์จะมีสภาพแวดล้อมที่พร้อมทำงาน ทุกอย่างไหลรื่น กระฉับกระเฉง และ มีความสุข  … สมอง จึงมักจะอยากได้ Dopamine -Dopamine หลั่งออกมาจากส่วนแกนกลางสมอง ที่เรียกว่า VTA (ventral tegmental area) ซึ่งสมองส่วนนี้ รับสัญญาณจากทั่วร่างกาย ทั้งจาก ประสาทสัมผัสต่างๆ ศูนย์ความเจ็บปวด การมองเห็น การได้ยิน การได้กลิ่น และ จาก ส่วนที่สมองจดจำความรู้สึกต่างๆ (ไม่ว่าจะชอบ หรือ ไม่ชอบ) ที่เรียกว่า NAc (nucleus accumbens) ซึ่ง จะรับคำสั่งจากสมองส่วนหน้า ที่เป็นส่วนความรู้สึกนึกคิด เมื่อเจอะเจอ อะไรมา ก็จะรู้สึกชอบหรือไม่ชอบ และ ให้มาจดจำไว้ที่ NAc เมื่อเจออะไรมาอีก ก็เอามาให้ NAc เทียบว่า

-ทุกวันนี้เรารู้สึกไม่สบายตัวเวลาฝุ่น PM2.5 เยอะๆ แต่รู้ไหมครับว่า มันทำอันตรายยังไงกับปอดของเรา … ที่สำคัญ คือ มันทำให้ ปอด ซ่อมแซมตัวเองได้น้อยลง น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง ในเด็ก และ วัยรุ่น เพราะ เป็นช่วงที่มีการเจริญของปอด และ ต้องใช้ปอดนี้ไปอีกนาน –เยื่อบุผิวของปอด ก็เป็นเยื่อบุอย่างหนึ่งของร่างกาย เหมือนผิวหนังของเราครับ ผิวหนังเรา เห็นได้จากข้างนอก ป้องกันสิ่งแปลกปลอมเข้าในในร่างกายเรา และ ป้องกัน ของในร่างกายเราไม่ให้หลุดออกมาด้านนอก … เยื่อบุในปอดก็เหมือนกันครับ เป็นผิว เหมือนผิวหนังของเรา แต่ว่า บุย้อนเข้าไปในปอดของเรา จากใหญ่ไปหาเล็ก คือ จาก จมูก ลำคอ กล่องเสียง หลอดลม(bronchus) หลอดลมฝอย(bronchiole) และ ถุงลม(alveoli) ซึ่งเป็นจุดที่แลกเปลี่ยน ก๊าซ ออกซิเจน และ คาร์บอนไดออกไซด์ … ธรรมดา ผิวหนังของเรา มีการหลุดลอก จากการต้อง ปะทะกับสิ่งแวดล้อม

-มีการศึกษา เกี่ยวกับอากาศเย็น กับ อาการไอ ว่าสัมพันธ์กันไหม ในหนูทดลอง guinea pigs -เลี้ยงหนูทดลอง ในสิ่งแวดล้อมที่ควบคุม จนอายุ 13 วัน จากนั้น ทำการศึกษา โดยให้หนูทดลอง สูดดมละอองสารกระตุ้นการไอ (Citric acid) เทียบกับ สูดดมละอองน้ำเกลือ (0.9% NaCl) วันละ 8 นาที 3 วัน  คือ วันที่ 13- 15 และจับหนู หุ้มด้วย ถุงลมที่สามารถปล่อยอากาศเย็น หรือ อากาศอุณหภูมิปกติเข้าไป ถุงลมนี้แยกส่วนให้ความเย็น เป็นแต่ละบริเวณ ศีรษะ, ลำตัว และ ขาทั้ง 4 โดยที่หนูยังคง ทำกิจกรรม และ กิน ได้ตามปกติ… ในการทดลอง จะปล่อยอากาศ ในอุณหภูมิที่ควบคุม เข้าไปในแต่ละส่วนของถุงลม… สำหรับสิ่งแวดล้อมอุณหภูมิปกติ จะปล่อยอากาศ

-เรามักจะได้ยินบอกต่อๆ กันมาว่า เป็นหวัด หรือ ไอ ให้จิบน้ำอุ่น ไม่ให้กินน้ำเย็น มาดูข้อมูลทางการแพทย์ดูครับ -มีการศึกษา โดยให้อาสาสมัคร 15 คน (ชาย 6 หญิง 9) ทำการวัด ปริมาณ สารคัดหลั่ง จากจมูก และ วัดแรงต้านการไหลของอากาศผ่านโพรงจมูก  เปรียบเทียบ ณ ก่อนเริ่มทดลอง 5 นาที และ 30 นาที หลังจาก ดื่มน้ำชนิดต่างๆ ปริมาณ 200 ซีซี  ในแต่ละวัน 6 วันติดต่อกัน โดยแบ่งเป็น น้ำอุ่น (65 องศาเซลเซียส) โดยการจิบ และ โดยใช้หลอดดูด น้ำซุปไก่อุ่นๆ (65 องศาเซลเซียส) โดยการจิบ และ โดยใช้หลอดดูด และน้ำเย็น (4 องศาเซลเซียส) โดยการจิบ

-หลายท่านคงเคยได้ยินว่า พอตื่นนอนเช้าขึ้นมา ก่อนทำอะไรอย่างอื่น ให้ดื่มน้ำ 4 แก้ว รวดเดียวเลย จะได้สุขภาพดี … มีเหตุผลทางการแพทย์ไหมครับ -ในช่วงเวลาที่เรานอนหลับ จะเป็นช่วงที่เราไม่ได้กิน หรือ ไม่ได้ดื่มน้ำเลย เป็นเวลายาวนาน 6-8 ชั่วโมง ซึ่ง โดยทั่วไป ร่างกาย จะเสียน้ำออกทางเหงื่อ และ ปัสสาวะ … กลางคืนไม่ค่อยมีเหงื่อ แต่ ปัสสาวะจะเกิดตลอดเวลา อย่างน้อย ประมาณ 1 ซีซี ต่อ น้ำหนักตัว ต่อชั่วโมง นั่นคือ ประมาณ 500 ซีซี ตลอดการนอนหลับ ซึ่งหมายความว่า ปริมาณน้ำในกระแสเลือดของเรา ก็ลดลงตามไปด้วย แต่ปริมาณเท่านี้ เป็นปริมาณ ที่ร่างกายเรารับได้ ไม่ถึงกับทำให้ มีอาการอ่อนเพลีย หรือ หน้ามืดเป็นลม จึงไม่มีอันตรายใดๆ -แต่สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นกับร่างกายของเรา คือ เมื่อร่างกายไม่ได้รับน้ำเข้าไปในร่างกาย และ ต้องเสียน้ำออก

-เวลา วิ่ง หรือ เดิน มากๆ จนล้า บ่อยครั้งที่จะเป็นตะคริวที่น่อง ซึ่ง เป็นตะคริวที่พบได้บ่อยมาก เชื่อว่า หลายๆคน คงเคยมีประสบการณ์ตรงกับเรื่องนี้ … เวลาเป็นตะคริวที่น่อง ซึ่งปวดมากจนไม่สามารถเดินต่อได้ และ เรามักจะเคยได้รับคำบอกเล่าว่า ให้เหยียดเท้า และ ให้คน ดันปลายเท้าเข้าหาตัวเรา … ซึ่งก็ได้ผล จริงๆ และ เราก็ใช้วิธีนี้กันอย่างแพร่หลาย .. มาดูว่า กลไก ทาง สรีรวิทยา ของร่างกายเรา ว่า ทำไม การดันปลายเท้าเข้าหาตัว จึงรักษาตะคริวได้ครับ -ปกติ การเป็นตะคริว เกิดจาก กล้ามเนื้ออ่อนล้า เพราะ เมื่อกล้ามเนื้อทำงาน จะมีของเสียเกิดขึ้น (จากการใช้พลังงานแบบไม่ใช้ออกซิเจน) เป็น lactic acid หรือ กรด แลคติก ร่างกายจำเป็นต้องนำออกซิเจน เข้าไปเลี้ยงในกล้ามเนื้อ เพื่อลดปริมาณ กรดแลคติก …

-ทุกวันนี้ด้วย เหตุผล ด้าน สิ่งแวดล้อม(มลพิษ ฝุ่น PM 2.5) และ ด้านเศรษฐกิจ(ค่าใช้จ่ายน้ำมันรถยนต์) คนเริ่มสนใจการใช้ รถยนต์พลังงานไฟฟ้ากันมากขึ้น แต่ ก็ยังติดปัญหาหลากหลาย เช่น ใช้เวลาชาร์ตนาน หาที่ชาร์ต ได้ยาก  และ การเปลี่ยนแบตเป็นเรื่องใหญ่ -อยากชวนให้มองวิวัฒนาการ และ อนาคต ของการใช้ รถยนต์พลังงานไฟฟ้า โดยย้อนกับประสบการณ์ การใช้งานโทรศัพท์มือถือ ซึ่ง มีวิวัฒนาการอย่างรวดเร็วในช่วง 20-30 ปีที่ผ่านมา -เราไม่ค่อยกังวล หรือ ติดปัญหากับ สมรรถนะการขับขี่ และ สิ่งอำนวยความสะดวกของ รถยนต์ขับเคลื่อนไฟฟ้า เหมือนเราไม่ค่อยมีปัญหากับโทรศัพท์มือถือ ในการโทร ส่งข้อความ หรือใช้งานแบบ smart phone .. แต่ อุปสรรคที่สำคัญมากของ โทรศัพท์มือถือในอดีต คือ แหล่งพลังงาน .. -ในยุคแรกๆ แบตฯ เก็บประจุได้น้อย น้ำหนักมาก ใช้ครึ่งวันก็หมด

-บ่อยครั้งที่คนไข้มาหาหมอตรวจเต้านม บอกว่าคลำได้ก้อนที่ร่องอก ตำแหน่งตรงขอบเสื้อชั้นใน จุดที่ติดกินหน้าท้อง เป็นก้อนแข็งๆ กลัวว่าจะเป็นมะเร็ง … ซึ่งเชื่อว่า พอพบหมอ และ ตรวจร่างกายคลำดู หมอก็จะบอกว่า ไม่เป็นอะไร เป็นปกติ ธรรมชาติของร่างกาย ตรงตำแหน่งนี้ มีกระดูกอ่อนเรียกว่า ลิ้นปี่ (Xiphoid) เป็นกระดูกอ่อนส่วนปลายของกระดูกอกไก่ (Sternum) ซึ่งมีทุกคน เป็นส่วนที่ร่างกายไม่ได้ใช้อะไร เหมือน ไส้ติ่ง ที่ในวิวัฒนาการ ยังคงเหลืออยู่ แต่ไม่ได้ถูกใช้งาน -คำถามที่ตามมาคือ ทำไม คลำของเพื่อน ไม่เห็นมีก้อนแบบนี้ …. ครับ เนื่องจากเป็นกระดูกอ่อนขนาดเล็ก บางคนก็คลำได้ชัด บางคนก็พบว่า การเจริญของกระดูก xiphoid นี้ ยื่นกลับเข้าไปข้างในจึงคลำไม่พบ บางคนยื่นออกมาข้างหน้า และแข็งหรือ กระแทกถูก อักเสบ เราจึงสังเกต ได้ ..รวมความแล้ว ไม่มีอันตราย และ เป็นเรื่องปกติธรรมชาติ มีกระดูกลิ้นปี่ กันทุกคนครับ -นอกจากคลำได้ก้อน บางที