admin

-เรามักจะเคยเห็นคน surprise วันเกิด หรือทำ surprise เวลาให้ของขวัญ และ รอให้แกะกล่อง .. moment เหล่านั้น เรามักจะจดจำได้ดีกว่า เรื่องอื่นๆ … ในอีกทางหนึ่ง เวลา ต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ไม่รู้จะออกหัวออกก้อย เช่น ต้องลุ้นกับการประกาศผลสอบหรือ สมัครงาน หรือแม้แต่ลุ้นเวลาดูการแข่งขันกีฬา เราก็จะจำ ความรู้สึก หรือ สภาพแวดล้อมในขณะนั้นได้ดีกว่าปกติ และ ไม่ค่อยลืม ..ทั้งนี้เป็นเพราะ สมองเรา มีการตอบสนองต่อ ความรู้สึแปลกใจหรือประหลาดใจ อย่างเป็นระบบ เพื่อเรียนรู้ และ  ไว้เป็นบทเรียนสำหรับการเอาชีวิตรอด -มีการศึกษาในหนู และ พบกลไกการทำงานของ สมองที่ทำหน้าที่นี้ คือ สมองตำแหน่ง locus coeruleus ซึ่งอยู่ตรงแกนกลางของสมอง จะปล่อย สาร norepinephrine จำนวนมากออกมา (เหมือนในรูป) กระจายตัวไปทั่วทุกส่วนของสมอง ซึ่ง สาร norepinephrine นี้จะกระตุ้นการทำงานของเซลล์ประสาท และ […]

-เรารู้จักโรคซึมเศร้า คือ ภาวะที่จิดใจหดหู่ ไม่อยากทำอะไร หงุดหงิด กระวนกระวาย นอนไม่หลับ จนถึงอยากฆ่าตัวตาย …. ในทางการแพทย์ปัจจุบัน เรารู้ว่า โรคนี้รักษาให้หายได้ … ควรปรึกษาแพทย์ -ทางการแพทย์ เราพบว่า โรคซึมเศร้า สัมพันธ์กับการเสียสมดุลของสารเคมีในสมอง โดยเฉพาะ Serotonin พบว่า ที่ปลายประสาท เวลาเซลล์สมองพูดคุยกัน ไม่มีสารเคมี Serotonin เพียงพอ ในการสื่อสาร ให้เซลล์ รู้จัก หรือเข้าใจ ข้อมูล กันตามปกติ ในกระบวนการรักษา โรคซึมเศร้า แพทย์สามารถให้ยา ที่ไปช่วยให้ มีสารเคมี Serotonin ที่ปลายประสาทเพิ่มขึ้น ด้วยกลไกหลายอย่าง เช่น ไปยับยั้ง enzyme ที่สลาย Serotonin ไปเป็นสารอื่น หรือ ลด อัตราการดูดซีมของ Serotonin กลับเข้าไปที่ปลายประสาท เพื่อให้  Serotonin  ยังคงอยู่ที่บริเวณปลายประสาทนานขึ้น (ทำให้เหมือนมีมากขึ้น

-ในอดีต เราเคยเชื่อว่า เซลล์สมองหลังอายุ 25 ปี จะไม่เพิ่มจำนวน มีแต่เสื่อมลง … แต่ในปัจจุบัน ความรู้ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ ยืนยันแล้วว่า เซลล์สมองของเรา สามารถมีการพัฒนาได้ต่อเนื่อง ตลอดช่วงอายุไข … ถึงแม้จำนวนเซลล์สมองไม่ได้เพิ่มขึ้น แต่ การพูดคุย เชื่อมโยงระหว่างเซลล์สมองสามารถสร้างจุดเชื่อมโยงให้มีมากขึ้น และ ประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นได้ต่อเนื่อง … มาดูกันครับ ว่าเกิดอะไรขึ้นในสมองของเราครับ -เซลล์สมองของเรา ทำงาน โดยอาศัย การคุยกัน ระหว่างเซลล์ที่ทำหน้าที่รับผิดชอบกันคนละส่วน เช่น ส่วนรับรู้ภาพ รับรู้เสียง ส่วนประมวลผล ส่วนตัดสินใจ ส่วนสั่งการ ส่วนควบคุมอัตโนมัติ ส่วนสัญชาตญาณ เป็นต้น เซลล์จะทำงานได้ ดี จะต้องมีการนำข้อมูล จากส่วนต่างๆ มาเป็นข้อมูลในการทำงาน ยิ่งมีข้อมูลมาก ก็ยิ่งทำงานได้ ดังนั้น การเชื่อมกันระหว่างเซลล์ ถ้ามีมาก ก็จะดี ….การเชื่อมโยงระหว่างเซลล์ประสาท มีขารับข้อมูล (Dendrite) และ ขาส่งข้อมูล (Axon) 

–เวลามีความเครียด เรามักจะไม่มีความสุข … งานวิจัยพบว่า เมื่อเราเห็นอกเห็นใจผู้อื่น หรือมีเมตตา สมองจะเครียดน้อยลง ตัดสินใจง่ายขึ้น และ มีความสุขมากขึ้น … และ สมองเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เราสามารถฝึกสมองให้ เห็นอกเห็นใจผู้อื่น หรือ มี เมตตาได้ ด้วยการทำซ้ำๆ … มีการศึกษาทางการแพทย์ สนับสนุนความรู้นี้ครับ -มีการศึกษาในอาสาสมัคร จำนวน 41 คน ถูกสุ่มให้ ฝึกบทเรียน ที่พร่ำสอน ให้เห็นว่าการเห็นอกเห็นใจดียังไง กับ กลุ่มที่รับบทเรียน ว่า ต้องดู ต้องสงสัย อย่า ให้อะไรผ่านไปง่ายๆ กลุ่มละเท่าๆกัน โดยนัดอาสาสมัคร มา 3 ครั้ง … ครั้งแรกอธิบาย การทดลอง พร้อมกับ ในฝึกเข้าเครื่อง ตรวจคลื่นสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (fMRI) เพื่อดูการทำงานของสมองส่วนต่างๆ … ครั้งที่ 2 หลังจาก ครั้งแรก

–ความล่าช้า หมายถึง อันตรายและความไม่ยุติธรรม .. ไม่ว่า ความล่าช้านั้น จะเกิดจากอะไร จงใจ หรือ เพราะความด้อยประสิทธิภาพ ล้วนส่งผลให้เกิดอันตราย และ ความไม่ยุติธรรม … ลองมาดูธรรมชาติของร่างกาย เป็นตัวอย่างครับ -หากขาเราเจ็บ เดินข้ามถนนได้ช้า ก็อาจจะถูกรถชน … เวลาเจอน้ำร้อน หรือเหยียบตะปู หากเรารู้สึกช้า เราก็ถูกน้ำร้อนลวก และ ถูกาตะปูตำเข้าลึก … เวลามีฝุนผงลอยมา หากเปลือกตาปิดลงช้า หรือ หลับตาช้า ผงก็เต้าตา .. เวลาเห็นอาหาร หากรอให้อาหารตกถึงท้องค่อยหลั่งกรด กว่าจะได้ย่อยอาหาร ก็จะแน่นท้องอยู่นาน …. แต่ร่างกายเรา ธรรมชาติของร่างกาย จัดให้มีระบบที่มีประสิทธิภาพ ที่ทุกอย่างไม่ต้องรอสมองสั่งการ เห็นรถรีบจ้ำ เจอของร้อนชักมือหนี มีฝุ่นรีบหลับตา เจอะตะปู รีบชักเท้าหนี เห็นอาหาร กระเพาะรีบหลั่งกรดเลย … ระบบทุกอย่าง มีช่องทางลัด ที่เราเรียกว่า reflex หรือ

-เคยสงสัยไหมครับ หากเราเล่น จ๊ะเอ๋ เวลาเด็กๆ ร้องงอแง ไม่ว่าเชื้อชาติไหน เด็กจะหยุดร้อง และ ยิ้ม และ หัวเราะทุกครั้ง (หากไม่เกี่ยวกับ ความไม่สบายตัว) -มีอะไรอยู่เบื้องหลัง การเล่น จ๊ะเอ๋ ที่อธิบายได้ด้วยความรู้ทางการแพทย์… สิ่งนี้ เป็นสิ่งพื้นฐาน อย่างหนึ่งของการทำงานของสมองเรา … การเล่น จ๊ะเอ๋ มีองค์ประกอบที่สำคัญ คือ เคยเห็น ไม่เห็น และ กลับมาเห็น … วงจร 3 จังหวะนี้ ตอบโจทย์เรื่อง จินตนาการ ของมนุษย์ เพราะ เมื่อมีการทำซ้ำ ในจังหวะหรือขณะที่เราไม่เห็น สมองของเราจะมีจินตนาการว่าจะได้เห็น ในลำดับถัดไป และสิ่งที่เห็นเป็นสิ่งที่เราจำได้ หรือ ศัพท์ทางเทคนิค ที่เรียกว่า value-directed remembering (VDR) คือ การได้มองเห็น หรือได้รับรู้ สิ่งที่เราเคยรู้จัก เราจะให้คุณค่ากับมันเป็นพิเศษ และ เมื่อเราจังหวะของการกางมือออก

-ผมลอง post ใน Facebook ถามความเห็น เพื่อนๆ ว่า “ระหว่าง รถติดไฟแดง กับ รถติดไม่มีไฟแดง อันไหนจะดีกว่า” เพราะว่า เจอสภาพรถติดที่ดูน่าเบื่อมาก ต่างคนต่างแทรกเอาตามใจ .. ผลปรากฏ ไปในทิศทางเดียวกัน คือ ส่วนใหญ่เห็นว่า มีไฟแดงดีกว่า เพราะอย่างน้อยก็รู้ว่า จะมีเวลาที่ถึงคิวที่เราได้ไป … เชื่อว่าทุกท่านคงจะคิดแบบเดียวกัน -เลยขอชวนคิดต่อ เพราะ ว่ามี อาจารย์ ให้ความคิดเห็นว่า “รถไม่ติด” … ซึ่ง ชวนให้คิดดีมากครับ เพราะ ทุกคน อยากที่จะรถไม่ติดด้วยกันทั้งนั้น ไม่ว่าตัวเรา หรือ คนอื่น … ในยามที่จราจรไม่คับคั่ง รถไม่ติด เราเองก็อยากวิ่งบนเส้นทางที่ไม่มีไฟแดง เพราะไปได้เรื่อยๆ ยามกลางคืน ที่รถน้อยมาก แต่ต้องมาจอดรอไฟแดง บางคนก็รู้สึกหงุดหงิด เสียเวลา… แต่ในทางกลับกัน เวลารถติด เราอยากให้มี ไฟแดงมากกว่า เพราะ

-พอได้ยินข่าว เรื่อง การตัด ก้อนในร่างกายเราออกมา และ พบว่าในนั้น มี ผม มีขน มีฟัน อยู่ ก็ชวนให้หวาดเสียว คิดถึงเรื่อง คุนไส หรือ เรื่องทางไสยศาสตร์ กันเลยทีเดียว … แต่พอเจอหมอ หมกก็บอกวา เป็น Dermoid cyst (เดอร์มอย์ด ซีส) … ไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจสำหรับหมอเลย หมอบอกว่า เจอได้ ไม่มีอันตราย .. มันเป็นยังไงนะครับ -อันดับแรง Dermoid cyst ไม่ใช่มะเร็ง แต่เป็นเนื้องอกอย่างหนึ่ง ที่พบได้ตามที่ต่างๆของร่างกาย มักจะพบใกล้กลางลำตัว และ อาจจะพบได้บ่อยบริเวณศีรษะ และ รังไข่ … ลองมาทำความเข้าใจกันหน่อยว่า  Dermoid cyst เกิดได้อย่างไร -ตอนที่หลังจากปฏิสนธิ จากการรวมตัวของของ สารพันธุกรรมของ พ่อ และ แม่ เซลล์ทีเกิดใหม่

–คนมีคุณธรรม หรือ การกระทำที่มีคุณธรรมหรือไม่ เป็นอันที่ยากจะบอก … และ ในคนเดียวกัน บางครั้ง ก็อาจจะมีการกระทำที่เรียกว่า มีคุณธรรม บางครั้ง ก็อาจจะไม่มี … ในการกระทำเดียวกัน บางสถานการณ์อาจจะเรียกว่า มีคุณธรรม บางสถานการณ์ อาจจะเรียกว่า ไม่มีคุณธรรม … หรือ ในเหตุการณ์เดียวกัน บางคนอาจจะบอกว่า มีคุณธรรม ขณะที่อีกคนหนึ่งบอกว่า ไม่มีคุณธรรม … มีความแตกต่าง ผันแปร ไปตาม บริบทของ สถานที่ สภาพแวดล้อม เจตนา พื้นหลังทางสังคม และ วัฒนธรรม….. บอกยากจริงๆ ว่า อย่างไหนเรียกว่ามี “คุณธรรม” -การมีคุณธรรม ย่อมต้องดีแน่ เพราะ คุณธรรมค้ำจุนโลก ช่วยให้สังคม เดินหน้า เคลื่อนที่ต่อไปได้อย่างปกติสุข ลดความขัดแย้ง หรือ ปัญหา … เช่น มีคนทำอาหาร แจก

ในยุคที่คนห่วงสุขภาพ ลดน้ำหนัก และมองหาการออกกำลังกาย อาจจบด้วยข้อความที่ว่า ไม่ได้ออกกำลังกาย เพราะวิ่งไม่ไหว ปวดเข่า .. มาดูครับว่า ความจริงเป็นเช่นไร ในสามัญสำนึก เรามักจะรู้สึกว่า การวิ่งน่าจะเผาผลาญพลังงานได้มากกว่าการเดิน เพราะเห็นคนวิ่งแล้วเหงื่อออก แถมยังมี ชมรมวิ่งเพื่อสุขภาพ จัด event กันมากมาย ดังนั้น ภาพในความรู้สึก ในสื่อ ทำให้เราเข้าใจว่า ถ้าจะเผาผลาญพลังงานเพื่อลดน้ำหนัก เพื่อสุขภาพ ต้องวิ่ง ถึงจะดี แต่จากข้อมูลการใช้พลังงาน (ดังรูป) ซึ่งเป็นการวัดการใช้พลังงานต่อ ชั่วโมงของคนหนัก 130 ปอนด์ (60 กิโลกรัม) จะพบว่า การเดินเร็วที่ ความเร็ว 5 ไมล์/ชั่วโมง (8 กิโลเมตร/ชั่วโมง) จะใช้พลังงานเท่ากัน ใน 1 ชั่วโมง เท่ากับการวิ่งที่ความเร็วเดียวกัน ถ้าดูจากกราฟ จะพบว่า การวิ่งที่ความเร็วเพิ่มขึ้นใช้พลังงานมากขึ้น ใน 1 ชั่วโมง … ข้อความนี้