การแพทย์

-เราอาจจะเข้าใจผิด คิดว่า เวลาถูกกดทับหน้าอก ทำให้หายใจไม่ออก แต่ กดท้องทำให้หายใจลำบากกว่าครับ -คนที่ใส่ stay รัดหน้าท้องบางคนถึงกับหน้ามืดเป็นลม … คนตั้งท้อง มักจะนอนหงายไม่ค่อยสบาย เพราะ หายใจไม่เต็มปอด … คนที่ผ่าตัดหน้าท้องมา ปวดแผล หายใจได้ไม่เต็มที่ มักจะวิงเวียนศีรษะ …. คนที่มีน้ำในช่องท้อง ท้องมาน จะอึดอัดมาก .. เหล่านี้ ล้วนแต่เป็นเหตุการณ์ที่เราพบเห็นได้ และ ทำให้รู้ว่า การกดแน่นที่ท้องมีผลกับ การหายใจด้วย … ลองมาดูความรู้กันนะครับ -การหายใจของเรา คือ ปอดจะขยายตัว เพื่อรับ ออกซิเจน และ แลกเอา คาร์บอนไดออกไซด์ ออกไปกับลมหายใจ เพื่อให้ร่างกาย และ สมอง มีออกซิเจนไปใช้ได้อย่างเพียงพอ ตอนขยายตัว จะเหมือน การดูดเอาลมเข้าไป ตอนหดตัวคือการบีบเอาลมออกมา .. ในการหายใจปกติ แต่ละครั้ง จะมีลมเข้าออก ประมาณ 0.5-1.0 […]

-เพื่อนถามว่า เดี๋ยวนี้ เห็นโฆษณา เทคโนโลยี สามารถผ่าตัดเปลี่ยนปอด เปลี่ยนตับ เปลี่ยนไต ที่เรียกว่า ปลูกถ่ายอวัยวะ เอา อวัยวะจากคนอื่น มาใส่แทนที่อวัยวะของผู้ป่วย ที่ทำงานได้ไม่เต็มที่ เป็นข่าวที่มีให้เห็นได้เป็นปกติ ทันสมัย …. ในกรณีแบบนี้ ถ้าคนเป็นมะเร็งปอด หรือ มะเร็งตับ จะผ่าตัดเอา ปอด หรือ ตับที่เป็นมะเร็งออกไป และ เอาปอด หรือ ตับคนอื่นมาแทน เป็นการรักษาจะได้ไหม… ชวนมาฟังความรู้ทางการแพทย์เกี่ยวกับเรื่องมะเร็งกับการผ่าตัดปลูกถ่ายอวัยวะกันครับ -ปกติเวลาเราปลูกถ่ายอวัยวะ เราจะเลือก อวัยวะของคนที่รับ กับคนที่ให้ ให้มีลักษณะทางพันธุกรรมที่ใกล้เคียงกันที่สุด โดยการตรวจ Human leukocyte antigen (HLA) ที่มีลักษณะเดียวกันหรือใกล้กัน เหมือนเราตรวจหมู่เลือด A B O เพราะ หากเราได้รับเลือด หรือ อวัยวะที่อยู่ในคนละหมู่ของ HLA หรือ หมู่เลือด A B O

หลายคนที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย คงเคยเจอกับเหตุการณ์แบบนี้ คือ พอไปออกกำลังกาย เช่น เดิน วิ่ง ตีแบด เตะบอล ฯลฯ พอกลับไปบ้าน ก็ปวดเมื่อยไปทั้งตัว และ เป็นแบบนี้ไปหลายวัน … มาดูซิครับว่า เกิดอะไรขึ้นในร่างกายของเรา ปกติกล้ามเนื้อของเรา สามารถทำงานได้ ในขีดความสามารถที่จำกัดประมาณหนึ่ง เพราะ พอเริ่มใช้งาน จะใช้พลังงานสำรองในกล้ามเนื้อ (เหมือนมีแบตเตอรี่พลังงานอยู่ในกล้ามเนื้อ) เป็นการทำงานแบบไม่ใช้ออกซิเจน (anaerobic) … และจากนั้น ก็จะเอาออกซิเจน มาแลกเปลี่ยน เอาของเสียในกล้ามเนื้อออกไป และ เติมพลังงานใหม่เข้ามาให้พร้อมใช้ (เหมือนเสียบปลั๊กไฟฟ้า ชาร์ตแบตเตอรี่) … และ กล้ามเนื้อทุกมัด จะรองรับแรงดึง หรือ การออกแรงได้ประมาณหนึ่ง เพราะในการเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อแต่ละครั้ง จะมีการดึงส่วนที่เล็กที่สุดของกล้ามเนื้อง ที่เรียกว่า sarcomere เข้าหากัน เวลา ดึง ก็เกิดการหดตัวของ sarcomere เวลาปล่อย ก็คลายตัว สลับกันอยู่อย่างนี้ … การทำงานของ

-มีความเชื่อว่า เราควรจะมีการล้างลำไส้เป็นระยะ (Detox) ซึ่งที่จริงทางการแพทย์ เวลาจะต้องส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ ก็ต้องมีการล้างลำไส้ให้สะอาด เพื่อให้เวลาส่องกล้องจะได้ไม่ต้องมีอุจจาระมาบดบัง แต่การล้างลำไส้ในทางการแพทย์ เพื่อส่องกล้องตรวจ ใช้การกิน เพื่อล้างลำไส้ ไม่ได้ใช้การสวนล้าง แบบที่มีการปฏิบัติกันอย่างแพร่หลาย … อยากชวนมาทำความเข้าใจ เกี่ยวกับ การสวนล้างลำไส้กันครับ -ปกติ ทางเดินอาหาร ก็เป็นช่องทาง ของอาหารตั้งแต่ กินเข้าไป จนกระทั่งขับถ่ายออกมา เป็นช่องทางที่ต่อเนื่องกัน จาก ปาก หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็กส่วนต้น ลำไส้เล็กส่วนปลาย ลำไส้ใหญ่ และ ทวารหนัก … แต่ละส่วน เมื่ออาหารผ่านไป ก็จะกระบวนการในการบริหารจัดการกับอาหารเหล่านั้น ตั้งแต่ การบดเคี้ยวให้เล็กลงที่ปาก บดย่อยและ เติมน้ำย่อยเพื่อสลายอาหารให้เป็นอนุขนาดเล็กที่กระเพาะอาหาร คลุกเคล้าอาหารกับน้ำดี และดูดซืมสารอาหาร เข้าสู่ร่างกาย ที่ลำไส้เล็ก และ การรวบรวมกากอาหารที่เหลือ เพื่อขับออกมาเป็นอุจจาระ ที่ลำไส้ใหญ่​ … ทั้งหมดนี้ เป็นเรื่องของธรรมชาติครับ … ถ้าเปรียบเทียบ ก็จะเหมือนถนน

หลายคนอาจจะเคยทำแบบนี้ เมื่อยคอ ก็สะบัดคอจนมีเสียงดับ กร๊อบ หรือ ดัดนิ้วมือจนมีเสียงเป๊าะๆ  ทำแล้วรู้สึกสบาย เลยทำบ่อยๆ … ไม่ดีนะครับ เสียงดัง กร๊อบ หรือเสียง เป๊าะๆ ที่ได้ยิน เกิดจากการเสียดสีกันของเยื่อบุข้อต่อ ที่ขบกัน และทำให้มีเสียง ถ้าเทียบกับ เวลาเรานั่งรถยนต์ที่โช๊คอัพ ไม่ค่อยดี เวลารถวิ่งผ่านลูกระนาดตามถนน ขึ้นและลง เราจะได้ยินเสียง เอี๊ยดๆ อย่างไร อย่างนั้นเลยครับ … ข้อต่อของร่างกายเราทุกข้อ ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ จะมีเยื่อบุข้อ ที่เรียกว่า Synovial membrane ซึ่งภายในช่องว่างระหว่างเยื่อบุข้อจะมีน้ำหล่อลื่นอยู่ ซึ่งทั้งเยื่อบุข้อต่อ และ น้ำหล่อลื่น ทำให้เราเวลาขยับข้อต่างๆเพื่อเคลื่อนไหว จะง่ายและสะดวก ไม่เจ็บ เวลาที่ข้อต่างต่างเริ่มเสื่อม จะเกิดปรากฏการณ์ 2 อย่าง คือ เยื่อบุข้อต่อ ยืดออก หย่อน และ น้ำในข้อน้อยลง (เราได้ยินหมอพูดบ่อยๆ เกี่ยวกับข้อเข่า คือ น้ำในข้อน้อยลง)

เรามีคนรู้จัก หรือคนในครอบครัว ที่เป็นเบาหวาน กันเกือบทุกคน … และ เราก็เห็นคนเหล่านั้น ส่วนใหญ่ เดินไป เดินมา ทำงานได้ ใช้ชีวิตได้เหมือนคนปกติ รู้แต่ว่า เวลาไปตรวจเลือด ไปหาหมอ หมอก็มักจะบอกให้คุมน้ำตาลในเลือด ให้กินยา ให้คุมอาหาร … หน้าตาของหมอเบาหวานส่วนใหญ่ ซีเรียส แต่ เราก็ไม่เห็นคนเป็นเบาหวานเป็นอะไรเลย ไม่รู้จะ ซีเรียสกันไปทำไมให้มากมาย … มาลองดูข้อเท็จจริงกันหน่อยครับ ว่าทำไม หมอเบาหวานถึง ซีเรียสกับเรื่องเบาหวานนัก น้ำตาลสูงในเลือด ก่อเรื่องวุ่นวายให้กับร่างกาย และ ทำให้หมอๆ เป็นห่วงคนไข้ที่เป็นเบาหวาน …น้ำตาลสูง สร้างปัญหาผ่านเป้าหมายหลัก ที่เสียหายจากเบาหวานเพียงอย่างเดียว คือ ผนังหลอดเลือดครับ … น้ำตาลในเลือดสูง สร้างความเสียหายให้กับหลอดเลือดครับ … มีการศึกษาเรื่องนี้อย่างชัดเจน หลอดเลือดทั่วร่างกาย โดยเฉพาะ หลอดเลือดฝอย ซึ่ง เป็นส่วนปลายสุดที่นำอาหารไปเลี้ยงเนื้อเยื่อ จะมีโครงสร้าง ที่เป็นเซลล์เยื่อบุชั้นบางๆ คลุมที่ด้านในผนังหลอดเลือด (คล้ายกับเยื่อบุกระพุ้งแก้มที่คลุมในช่องปาก แต่เยื่อบุผนังหลอดเลือด

-ยุคนี้เราจะได้ยินคนพูดถึง หลังคด หรือ หมอบอกว่ากระดูกสันหลังคด บ่อยๆ เพราะ เวลาไปหาหมอเรื่องปวดเมื่อย เริ่มมีการนำเอาประเด็นเรื่องโครงสร้างของร่างกาย ที่หมอตรวจพบว่า มีการโค้งงอของแนวกระดูกสันหลัง อาจจะเป็นรูป ตัว S เมื่อมองดูจากด้านหลัง และ ส่งผลให้มีการปวดตึงต้นคอ สะบัก หายใจติดขัด ปวดเอว ฯลฯ -ซึ่งภาวะผิดปกตินี้ เป็นภาวะผิดปกติ ที่เกิดขึ้นจริง และ มีผลกับร่างกายของเรา และ การทำงานของส่วนต่างๆของร่างกายเราจริง … ธรรมชาติของร่างกาย เวลามีอาการเจ็บ หรือ ล้าของ อวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่ง อวัยวะหรือกล้ามเนื้อส่วนอื่น ก็จะมาทำงานเพื่อชดเชย เพื่อให้เกิดสมดุล และหาก ความล้า ความเจ็บนี้ สืบเนื่องกันไปหลายจุด ก็จะมีการเกร็งตัวของ กล้ามเนื้อไปด้านใดด้านหนึ่ง เช่น สะบักซ้ายตึง คอด้านขวาก็ต้องดึงให้ตึงขึ้น เพื่อให้ ศีรษะยังคงตั้งตรงอยู่ เอว ด้านขวา ก็ต้อง เกร็งขึ้นเพื่อให้ลำตัวตั้งตรงอยู่ จึงมองเห็นเป็นรูป ตัว S อย่างที่พูดกันว่า

-คนไข้ที่เป็นมะเร็งมักจะถามหมอว่าเป็นมะเร็งระยะอะไร .. หลายคนกว่าจะมาเจอหมอ ก็เป็นมะเร็งระยะที่ 4 หรือ ระยะแพร่กระจาย .. หรือบางครั้ง ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งระยะต้นๆ รักษาหายไปสักพัก มีการแพร่กระจายของโรคไปยังอวัยวะอื่น ไม่ว่าจะเป็น ตับ ปอด กระดูก หรือ สมอง ทางการแพทย์ก็เรียกรวมกันว่ามะเร็งระยะแพร่กระจาย หรือ มะเร็งระยะที่ 4 –หลายๆคน เข้าใจผิด เรียกมะเร็งระยะแพร่กระจาย หรือ ระยะที่ 4 ว่าเป็นมะเร็งระยะสุดท้าย (terminal stage cancer) แต่นั่นก็มีที่มาที่ไปครับ เพราะว่า ในการแบ่งระยะของมะเร็ง มี 4 ระยะ (บางครั้งก็มี 5 ระยะ หรือ เพิ่มระยะ 0 ซึ่งเป็นระยะที่ยังไม่ลุกลามผ่านเยื่อบุผนังของเยื่อบุผิว … non invasive ซึ่งบางครั้ง บางอวัยวะก็ไม่เรียกว่าเป็นมะเร็ง)… ในการบอกระยะของมะเร็ง จะช่วยแพทย์และผู้ป่วยในการเข้าใจความรุนแรงของโรค และ วางแผนการรักษาที่เหมาะสม ไม่มากเกินไป

-ผมมีแพทย์ พยาบาล และคนรู้จักหลายคน ที่สามารถลดน้ำหนักได้ มากกว่า 20 กิโลกรัม โดยไม้องใช้ยาลดความอ้วน -น้ำหนักเกินเป็นเรื่องของความเคยชิน -ความรู้ทางการแพทย์เกี่ยวกับน้ำหนักเกินที่ควรรู้และจำเป็นมีดังนี้ 1) การมีน้ำตาลในเลือด สมองชอบ เพราะ ถ้าขาดน้ำตาล สมองจะเครียด และ ล้า 2) เมื่อน้ำตาล (แป้งและน้ำตาล) เหลือใช้ จะถูกเปลี่ยนเป็นไขมัน 3) ไขมันจะถูกเก็บสะสม ในเซลล์ไขมัน ซึ่ง บวม และ พองออกได้หลายเท่าตัว 4) เมื่อพื้นที่เก็บไขมันเริ่มเต็ม เซลล์ไขมันชนิด ไขมันขาว (white fat) จะเพิ่มจำนวนขึ้น 5) เวลาลดน้ำหนักจะทำให้เซลล์ตัวเล็กลง แต่จำนวนเซลล์ไม่ลดลง ดังนั้น จึงพร้อมที่จะบวม และ พองขึ้นมาใหม่ 6) การลดน้ำหนักจนเซลล์ไขมันลดลง ต้องรอให้เซลล์ตาย ซึ่งต้อใช้เวลามากกว่า 6 เดือน 7) หากมีน้ำตาล และ ไขมัน ร่างกยจะใช้น้ำตาลก่อน

-เราคงเคยเห็นบางคน ที่หลังกินอาหารแล้วต้องเข้าห้องน้ำถ่ายอุจจาระเลย แบบว่ากินปุ๊บ ปวดท้องถ่ายปั๊บ … ถึงกับถูกแซวว่า ลำไส้สั้นจัง กินปุ๊บถ่ายปั๊บ -เรื่องที่ว่าเป็นเรื่องจริงทางสรีรวิทยา ของระบบอัตโนมัติในร่างกายเราครับ (gastro-colic reflex) มีการศึกษานำเครื่องวัดแรงดันและการบีบตัวของลำไส้ ใส่เข้าไปในลำไส้ใหญ่ของอาสาสมัคร และ วัดการเคลื่อนไหวและแรงบีบตัวของลำไส้แต่ละส่วน ตั้งแต่ลำไส้ใหญ่ส่วนต้น(ด้านขวาของช่องท้อง) ส่วนกลาง (ใต้ลิ้นปี่) และส่วนปลาย (ด้านซ้ายของช่องท้อง) จนถึงส่วนของไส้ตรงและทวารหนัก (ส่วนล่างก่อนจะขับถ่ายออกมา) เพื่อศึกษา รูปแบบการเคลื่อนที่ของกากอาหาร ว่าถูกลำไส้บีบตัวและ พากากอาหารจากด้านขวา เคลื่อนที่มาจนถึงการขับถ่ายออกทางทวารอย่างไร … ในการศึกษา พบว่า การบีบตัวของลำไส้จะมีการบีบตัวทั้งแบบ บีบสั้นๆ บีบแรงๆ บีบต่อเนื่องเป็นจังหวะ และ บีบแรงสุดๆยาวๆนานๆ ซึ่งพบว่าการบีบตัวเป็นจังหวะ เป็นการพากากอาหารให้ค่อยๆ เคลื่อนที่ไป เพื่อกากอาหารเหล่านั้น จะมีเวลาสะสมรวมกันเป็นก้อนอุจจาระ แต่ เวลาบีบตัวแรงสุดๆ ยาวๆ นานๆ เป็นการบีบเหมือนตอนจะถ่ายอุจจาระ … จากภาพแผนภูมิจะเห็นว่าหลังจากการกินอาหารเข้าไป จะมีการบีบตัวของลำไส้ใหญ่เพิ่มขึ้น และ มีการบีบตัวแบบแรงสุดๆ ยาวๆ นานๆ เกิดขึ้นด้วย