การแพทย์

-เวลาไปกินอาหารตามร้าน เราจะพบเห็น คนเติมเครื่องปรุง ทั้ง น้ำปลา น้ำตาล กันเป็นประจำ จน ทำให้เราเคยชิน หรือ คุ้นลิ้น เรียกว่า ติดหวาน ติดเค็ม จนเรารู้สึกว่า เป็นเรื่องปกติ … มีคำกล่าวกันว่า กินเค็มเสี่ยงโรคไต … วันนี้ นำข้อมูลการศึกษาทางการแพทย์เกี่ยวกับเรื่องนี้ มาเล่าสู่กันฟังครับ -การศึกษาข้อมูลสุขภาพ ในประชากร กลุ่มใหญ่ อายุ 37-73 ปี  ที่อาศัยใน สหราชอาณาจักร อังกฤษ สก็อตแลนด์ และ เวลล์  เริ่มต้นรวบรวมข้อมูล ตั้งแต่ปี คศ, 2006 ถึง 2010 เริ่มต้นจำนวนกว่า 5 แสนคน ติดตามผู้ป่วย จนถึงปี 2022-2023 มีการติดตามมัธยฐานที่ 11.8 ปี ในระหว่างนี้ มีผู้ป่วยที่พบ โรคไต (eGFR < […]

-เมื่อวานนี้ มีคนไข้มะเร็งเต้านมที่ผมรักษามาตรวจติดตาม หลังการรักษาไป 2-3 ปี ทุกอย่างปกติ .. แต่ลูกสาวผู้ป่วยเล่าว่า จากการมาตรวจเมื่อปีที่แล้ว ผมได้แนะนำให้ผู้ป่วย ตรวจคัดกรองหามะเร็งลำไส้ด้วย ด้วยวิธีการส่องกล้องตรวจ  ผู้ป่วยจึงทำตามคำแนะนำไปนัดตรวจส่องกล้องลำไส้ … ลูกสาวที่ติดตามไปด้วย เลยขอตรวจด้วย โดยที่ไม่มีอาการใดๆ ปรากฎว่า ลูกสาวพบติ่งเนื้อ ที่ตัดชิ้นเนื้อตรวจพบว่าเป็นมะเร็งลำไส้ จึงได้รับการรักษา ผ่าตัดไปเรียบร้อย และเนื่องจากเจอเร็ว จึงสามารถตัดเนื้อร้ายออกได้หมด และ ตัดต่อลำไส้ให้สามารถขับถ่ายได้ตามปกติ … ถ้าหากไม่ได้รับการตรวจคัดกรอง และ รู้เมื่อมีอาการ โอกาสรักษาหายก็จะน้อยลงไปมาก แถมยังอาจจะต้องเปิดลำไส้ให้ขับถ่ายทางหน้าท้อง เนื่องจากเป็นมาก ไม่สามารถต่อลำไส้ให้ขับถ่ายตามปกติ … โชคดีของลูกสาวคนไข้ของผมมากๆ เลยครับ -มะเร็งลำไส้ เจอได้บ่อยเป็นอันดับต้นๆ ของมะเร็ง ที่พบกัน และ หากเราทำการตรวจคัดกรอง โอกาสพบมะเร็ง ลำไส้ตอนที่ยังเป็นน้อยๆ และ รักษาหายได้ …เซลล์มะเร็งลำไส้ จะมีการค่อย กลาย จากติ่งเนื้อในลำไส้ กลายเป็น ติ่งเนื้อผิดปกติ (atypia) และกลายเป็นมะเร็งในที่สุด

-ทุกวันนี้ เราใช้กล้องถ่ายรูป มี mode หน้าชัดหลังเบลอ แล้วรู้สึกว่าภาพสวยดี … ในชีวิตจริง เวลามองในที่มืด ก็เป็นแบบเดียวกันครับ คือ บริเวณที่มองเห็นชัด เป็นช่วงแคบ ๆ (ไม่ได้เห็นทุกส่วนทั้ง ใกล้ และ ไกลชัดเจนหมด) จะเห็นชัดเฉพาะบางบริเวณ และ หากจะมองให้ชัดจะต้องมีการปรับเพ่งสายตา -คนที่ถ่ายรูป จะเข้าใจเรื่องนี้ดี เกี่ยวกับ หน้าชัดหลังเบลอ ซึ่ง มีศัพท์ เทคนิคว่า Depth of field หรือ ภาษาไทย เรียกว่า ความชัดลึก … ในที่ ๆ แสงน้อย หากเราจะต้องการมองภาพให้ชัด จะต้อง ปรับขยาย รูม่านตา(iris) หรือ ในกล้องถ่ายรูป ก็คือ aperture หรือช่องแสง ให้กว้างขึ้น เพื่อให้มีแสงเข้าไปมากขึ้น … ผลที่ตามมาจาก ภาวะ ม่านตาที่ขยายกว้าง เวลามองในที่มืด

-ข่าวเครื่องบิน สิงคโปร์ แอร์ไลน์ ตกหลุมอากาศ ขอลงจอดฉุกเฉินที่สนามบินสุวรรณภูม ร่วมกับมีผู้เสียชีวิต 2 คน บาดเจ็บ อีกจำนวนหนึ่ง  … เป็นข้อเท็จจริงที่บอกเราว่า มาตรการความปลอดภัยนั้นสำคัญมาก -หลายคน เวลาขึ้นเครื่องบิน ขณะที่พนักงานสาธิตเรื่อง ความปลอดภัย ก็อาจจะรู้สึกว่า เสียเวลา เพราะ เห็นมาหลายครั้งแล้ว และ คำเตือนว่า ให้คาดเข็มขัดขณะที่นั่งประจำที่ บางที ก็ละเลย คิดว่าไม่เป็นไร .. แต่อุบัติเหตุ เกิดได้ตลอด และ เป็นเรื่องที่เราไม่ได้คาดคิด ไม่ได้เตรียมตัว เวลาตกหลุมอากาศ แบบรุนแรง ก็เหมือนคนตกตึก หลายๆชั้น ซึ่งแรงกระแทกรุนแรงมาก ถ้าดูจากภาพถ่าย สภาพห้องโดยสาร ก็จะรู้ว่า เหมือนเราถูกโยนลงมาจากตึก 5 ชั้น 10 ชั้น ยังไงยังงั้น … คนที่ขาดเข็มขัดนิรภัยบนเครื่อง ก็รอดไป –ทางการแพทย์ก็เหมือนกัน มาตรการด้านความปลอดภัยนั้น เข้มข้นมาก การตรวจสอบรายชื่อผู้ป่วย ตรวจสอบซองยา

-เส้นผมแต่ละเผ่าพันธุ์ ไม่เหมือนกัน โดยธรรมชาติ คนเอเชียมักจะผมตรง คนยุโรปผมหยิกหยักศก คนอาฟริกา จะผมหยิกติดหนังศีรษะ … แต่ทุกวันนี้ คนผมตรง ก็ทำให้หยิก คนผมหยิก ก็ยืดให้ตรง ตามใจชอบ … รู้ไหมครับ ว่า ธรรมชาติ ทำไมต้องมี ผมตรง ผมหยิก หรือ ไม่มีผม -สมมุติฐานคือ เส้นผม แต่ละชนิดแต่ละทรง สามารถป้องกันแสงแดด และ ระบายความร้อน ได้ดีต่างกันแค่ไหน เวลาผมเปียก ผมแห้ง หรือ มีลมพัด และไม่มีลม -มีการศึกษา โดย วัดอุณหภูมิที่หนังศีรษะ เปรียบเทียบในคนไม่มีผม (หัวล้าน) และ ใส่ วิกผมตรง วิกผมหยิกหยักศกโปร่งๆ และผมหยิกติดแน่นหนังศีรษะ โดยวัดความแตกต่างของอุณหภูมิ ระหว่างตอนตั้งต้น และเมื่อได้รับ แสงส่องที่ศีรษะ (แทนแสงแดด) ได้รับแรงลมเป่า เบาๆ ปานกลาง และ แรง

-ปัญหาเล็บขบ เป็นปัญหาที่ดูเหมือนไม่ใหญ่ ไม่ถึงชีวิต แต่ก็สร้างความรำคาญ และ สร้างปัญหา ในการดำรงชีวิตพอสมควร…. เล็บขบ เจอบ่อยสุดที่หัวแม่เท้า -เล็บขบ มีสาเหตุหลายอย่าง มักจะเกิดจาก ขอบเล็บด้านข้างกดเข้ากับเนื้อเยื่อของนิ้วเท้า ซึ่งบางคนบอกว่า เกิดจากการตัดเล็บสั้นเกินไป แต่ นั่นก็เป็นเพียง 1 ในสาเหตุทั้งหมด … คนที่มีปัญหาความแข็งแรงของผิวหนัง ขาดอาหาร เป็นเบาหวาน มีความเสี่ยงที่จะเป็นเล็บขบได้ง่ายกว่าคนทั่วไป และ อีกปัญหาหนึ่ง ที่ทำให้มีเล็บขบ บ่อย คือ ลักษณะของเล็บ ที่งุ้มเข้าข้างในทำให้ เนื้อเล็บ (เล็บงุ้ม) จิกเข้ากับเนื้อของนิ้วมากกว่าปกติ มีการเสียดสี และ กระทบกระทั่งมากกว่าปกติ จนเป็นแผลและอักเสบ –เล็บงอน พบได้บ่อย ในคนที่ใช้นิ้วเท้ากดกับพื้นและ ออกแรงมากๆ ซึ่ง ในอดีต พบในกลุ่ม คนลากรถ –เล็บงุ้ม(Pincer nail)  ก็เป็นสิ่งที่พบได้พอสมควร … เล็บงุ้ม พบได้ในกรณีที่ไม่มีการลงน้ำหนักที่นิ้วเท้า หรือ การลงน้ำหนักน้อย คนที่

-อาการปวดหลัง ปวดเอว พบกันได้บ่อยมาก ทุกเพศ ทุกวัย … บางคนเป็นกะทันหัน บางคนเป็นเรื้อรัง … ในกรณีที่เป็นกะทันหัน การกินยา จะได้ผลดี แต่บ่อยครั้ง ที่กินยาแล้วก็ไม่หายขาด ซึ่งการกินยาแก้ปวดต่อเนื่องกันเป็นเวลานานๆ มีผลเสียแน่นอน ทั้งกับ กระเพาะ และ ไต -มีการศึกษามากมายเกี่ยวกับการรักษาอาการปวดหลัง ทั่วโลก และ พบว่า ในกรณีที่ปวดหลังแบบเฉียบพลัน การใช้ยาได้ผลดี กว่า  การบริหารกล้ามเนื้อ แต่ ในกรณีที่เป็นเรื้อรัง การบริหารกล้ามเนื้อ จะช่วยให้อาการดีขึ้นได้อย่างชัดเจน -การบริหารกล้ามเนื้อเพื่อรักษาอาการปวดหลัง จำเป็นต้องบริหารกล้ามเนื้อลำตัว ทั้งด้านหน้า และ ด้านหลัง เพราะว่า การเสียสมดุล ของ กล้ามเนื้อและ ด้านหลังทำให้มีการบิดงอ ของกระดูกสันหลัง ซึ่ง ทำให้กล้ามเนื้อหลังบางมัดต้องทำงานหนัก จึงบาดเจ็บง่าย และ กลายเป็น ภาวะปวดหลังเรื้อรัง… ดังนั้น จึงมีความจำเป็นต้องเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหน้าท้อง Rectus abdominis (six pack)

-ได้ยินเพื่อนบ่นเรื่องถ่ายลำบาก และ หลายคน ก็มีปัญหาถ่ายไม่ออก … หนึ่งในปัจจัย ที่มีส่วนเสริมในการขับถ่ายอุจจาระ  คือ ท่านั่ง ครับ -ในสมัยก่อน ส้วมจะเป็น โถแบบนั่งยองๆ ติดพื้น แต่ปัจจุบัน เพื่อความสะดวกสบาย จึงเปลี่ยน เป็น โถชักโครกแบบนั่งกันเป็นส่วนใหญ่ …. ซึ่ง โถแบบนั่ง นั่งสบาย แต่ถ่ายไม่สบายเท่า โถนั่งยองๆครับ …. ดูตัวอย่าง ใน หมา แมว เวลาถ่าย ก็จะคู้ตัว งอ โก่ง เอาขาแนบลำตัว แล้วหย่อนก้นลง ซึ่ง ท่านี้ เป็น ท่าที่ถูกต้องตามหลักสรีรวิทยาครับ -ลำไส้ใหญ่ของเรา จะชดกันอยู่ในช่องท้อง และ ม้วนเป็นวง (ตีวง) ก่อนจะกลายเป็น ไส้ตรง ที่มาเชื่อมตรงตำแหน่งรูทวารหนัก เพื่อให้เวลาขับถ่าย มีแรงเบ่งดันอุจจาระออกมาครับ …ก่อนถึงรูทวารหนัก จะมีกล้ามเนื้อเชิงกราน กั้นอยู่ ชื่อ Pubococcygeus

-เป็นที่แน่นอนว่า เครียดทำให้ผมขาว -นอกจากการเปลี่ยนแปลงตามวัย ที่ทำให้ผมขาว ยังพบว่า ฮอร์โมนบางตัว ที่เกี่ยวกับความเครียด เช่น corticosteroid อาจจะเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงระบบโปรตีนในเส้นผม ทำให้ผมบางลง และ กลายเป็นสีขาว … แต่เร็วๆนี้ มีการศึกษาพบว่า ตรงบริเวณโคนผม หรือ รากผม มี ปลายประสาทอัตโนมัติ กลุ่ม adrenergic หรือ ซิมพาเทติก อยู่ ซึ่งเราอาจจะสังเกตเห็นได้ว่า บางทีเวลาเสียวจะมีขนลุกซู่ตั้งขึ้น หรือ แม้แต่ในนก หรือนกยูง ที่เวลาลำแพนขนจะตั้งขึ้น หรือในสิงโตเวลาแสดงพลังจะมีขนรอบแผงคอพองขึ้นเป็นสง่า ปลายประสาทซิมพาเทติกนี้สามารถกระตุ้น ให้ เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดสีของเส้นผม (McSCs) เคลื่อนที่เข้าไปในส่วนของเส้นผมที่จะงอกใหม่ได้ … ในภาวะปกติ การกระตุ้นมีไม่มาก จำนวน เซลล์ต้นกำเนิด ก็จะค่อยๆ พัฒนา และเพิ่มจำนวน และ ทยอยเข้าไปในเส้นผม -แต่ในภาวะเครียด หรือ ตกใจ หรือ ตื่นเต้น หรือ หวาดกลัว

-เป็นเรื่องจริงครับ ที่ เครียดมาก ทำให้ ผมขาว -มีการศึกษา ในคนที่มีผม สองสี (ดำปนหงอก) จำนวน 14 คน อายุเฉลี่ย 35 ปี นำเส้นผมมาตรวจดูปริมาณเม็ดสี ในแต่ละช่วงเวลาของเส้นผม …..เส้นผมจะงอกใหม่ขึ้นเรื่อยๆ ดังนั้น ยิ่งห่างโคนผมเท่าไหร่ จะยิ่งเป็นเวลาในอดีตเท่านั้น ยิ่งใกล้โคนผม จะยิ่งเป็นเวลา ในปัจจุบัน …. จากนั้น จึงสอบถาม ความเครียด ตามลำดับเวลาในอดีต โดยให้คะแนนความเครียด ตั้งแต่ 0 – 10 โดยเครียดมากสุดเป็น 10 ถ้าไม่เครียดเลยให้คะแนน 0 นำกลุ่มที่มีเส้นผม เปลี่ยนจากสีดำ เป็นสึขาว และ มีช่วงที่เปลี่ยนจากสีขาว เป็นสีดำ (ผมที่งอกใหม่ล่าสุดเป็นสีดำ) นำมาเทียบกับระดับความเครียดที่เกิดขึ้น -พบว่า ช่วงที่มีความเครียดสูงขึ้น และ ยังสูงอยู่ เส้นผมค่อยๆ เปลี่ยนจากสีดำเป็นสีขาว (เปลี่ยนจากปลายผมสีดำ เป็นส่วนกลางของเส้นผม สีขาว) และพอหายเครียด