สังคม

-ข่าวเรื่องที่เด็กนักเรียน เสียชีวิตเพราะติดอยู่ในรถโรงเรียน เป็นความสูญเสียที่รุนแรง ที่น่าจะป้องกันได้ เป็นสถานการณ์เดียวกันกับที่เกิดในวงการแพทย์ ที่มีการผ่าตัดผิดข้างผิดคน .. ทั้ง 2 กรณี มีลักษณะที่คล้ายคลึงกัน คือ คนไข้ที่ถูกวางยาสลบแล้ว ไม่สามารถบอกทีมผ่าตัดได้ว่า ผิดข้าง หรือ ผิดคน หรือไม่รู้แม้แต่ว่าเขาผ่าตัดอะไรอยู่ .. เด็กนักเรียนก็เหมือนกัน หากนอนหลับอยู่ในรถ ก็ไม่สามารถบอกคนขับรถได้ว่าตัวเองนอนหลับอยู่ หรือยังไม่ได้ลงจากรถ … กว่าจะรู้ตัวก็ผ่าตัดไปแล้ว หรือ กว่าจะรู้ตัว ก็ล็อครถไปแล้ว -ทางการแพทย์เจอปัญหาแบบนี้ มานาน และได้มีการศึกษา ทดลอง หาวิธีการต่างๆในการป้องกันไม่ให้เกิด จัดเป็นความรับผิดชอบต่อชีวิตคน และ รับผิดชอบต่อการสูญเสีย ดังนั้นปัจจุบันปัญหาดังกล่าวหายไปเกือบหมด เพราะมีวิธีปฏิบัติที่เป็นมาตรฐาน ที่เรียกว่า mark site และ time out -ก่อนหน้านี้ ปัญหาการผ่าตัดผิดข้าง มักจะเกิด ในตอนยุ่งๆ เกิดเมื่อมีคนไข้หลายคนที่ต้องผ่าตัด เกิดเพราะศัลยแพทย์และทีมศัลยแพทย์มีความมั่นใจในตัวเองสูง … กรณีตัวอย่าง คือ ในสถาบันการแพทย์ชั้นนำในอเมริกา มีศัลยแพทย์ระบบประสาทมือหนึ่ง

-ในยุคน้ำมันแพง เห็นหลายคนบนถนนขับรถช้าๆ คิดว่า ขับรถช้าๆ แล้วกัน จะได้ประหยัดน้ำมัน ซึ่งไม่เป็นความจริงครับ … -จากข้อมูลการใช้นำมันของเครื่องยนต์ ในการขับรถช้าจะใช้เกียร์ต่ำ ซึ่ง สิ้นเปลืองน้ำมันมากกว่า เกียร์สูง เพราะ เกียร์สูง การใช้พลังงานในการหมุนแกนของเครื่องยนต์ที่เท่ากัน จะหมุนวงรอบของเพลาล้อได้จำนวนรอบมากกกว่า จึงได้ระยะทางมากกว่า ด้วยพลังงานหรือน้ำมันที่ใช้เท่ากัน … จากรูป จะเห็นว่า ในขณะที่ความเร็วต่ำๆ (ใช้เกียร์ต่ำ) เปลืองน้ำมันมากกว่า และ อีกอย่าง เมื่อความเร็วต่ำ ก็ใช้เวลาในการเดินทางมากกว่า กว่าจะไปถึงที่หมาย นั่นหมายถึง ระหว่างนั้น รถก็ใช้น้ำมันไปตลอดเวลาที่ติดเครื่องอยู่ … จะเห็นว่า รถติด เปลืองน้ำมันมากกว่า –การขับรถเร็ว ก็เปลืองน้ำมัน เพราะ หากต้องพยายามทำรอบให้ได้ความเร็วสูงๆ ก็จะต้องเร่งน้ำมัน และใช้น้ำมันมากขึ้น สิ่งที่ทำให้เกิดการสิ้นเปลืองน้ำมันมากคือ การเปลี่ยนความเร็วอย่างรวดเร็ว … เร่งความเร็วขึ้นอย่างรวดเร็ว จะใช้น้ำมันมากขึ้นในการสู้กับความเฉี่อย และ หากต้องเบรค หรือ ลดความเร็ว อย่างรวดเร็ว ก็เสียพลังงานที่เราใช้ในการทำความเร็วก่อนหน้านั้น ไปโดยไม่เกิดประโยชน์

-เราเคยสงสัยไหมว่าทำไมนักเรียนที่จบจากโรงเรียนที่ร่วมงานฟุตบอลจตุรมิตร จึงเป็นคนทำงานร่วมกับคนอื่น และสร้างงานระดับใหญ่ๆได้ดี –กิจกรรมแปรอักษร เป็นกิจกรรมที่เราเห็นคู่กันกับงานฟุตบอลจตุรมิตร และ งานวันลูกเสือแห่งชาติ ซึ่งแต่ละโรงเรียน เอาจริงเอาจังกับกิจกรรมเหล่านี้มาก … ในการแปลอักษรแต่ละครั้ง จะมีคนที่เข้าร่วม หลักหลายร้อย และ เชื่อว่า เด็กนักเรียนเกือบทุกคนในโรงเรียนเหล่านี้ ได้ผ่านการแปรอักษรกันมาแล้วทั้งนั้น -คนที่ได้เข้าร่วมการแปรอักษร จะได้เรียนรู้ และเห็น สัมผัส ประสบการณ์จริงของการทำงานเป็นทีม ของการทำงานในองค์กร โดยไม่ต้องเข้า classroom เป็นการเรียนจากชีวิตจริง ประสบการณ์ตรง …. คนทุกคนมีความสำคัญ คนทุกคนมีหน้าที่ เพราะถ้าทุกคนที่อยู่บน อัฒจรรย์ เปิดหน้า plate ไม่ตรงตาม Code ที่เขียนไว้ ภาพที่ได้ออกมาจะแหว่ง .. ถ้าทุกคน ไม่ยกหรือ เปลี่ยน plate พร้อมกัน ก็จะไม่สวยงาม… ระหว่างการแสดงหน้า plate ซึ่งผู้ชมเห็นภาพอยู่ อีกด้านหนึ่งต้องทำหน้าที่เตรียม plate ถัดไป โดยไม่ให้ภาพเดิม ยุกยิก…. ทุกคนต้องรู้ว่า ภาพถัดไปที่จะแสดงเป็นภาพไหน

(S424) November 1, 2022 #ไม่ใส่หมวกกันน๊อคเป็นเรื่องของผม -เวลาเตือนคนให้ใส่หมวกกันน๊อค ตอนขับหรือซ้อนท้ายมอเตอร์ไซด์ เจอตอบกลับมาว่า “เรื่องของผม ชีวิตผม” แล้วก็ขับรถเลยไป … มันก็จริงนะ ถ้าเขาจะคิดอย่างนั้น เป็นสิทธิส่วนบุคคล… แต่… -คนที่พูดแบบนี้… ลองนึกดูว่า เขารู้ไหมว่า การใส่หมวกกันน๊อค ขณะขับหรือซ้อนมอเตอร์ไซด์ เป็นเรื่องถูกต้อง เป็นเรื่องที่ต้องทำ … ผมเชื่อว่าคนพูด รู้ และ เข้าใจเรื่องนี้เป็นอย่างดี … เพียงแต่ ด้วยสารพัดเหตุผล เรื่องราวส่วนตัว ทำให้เขาละเลย และ ไม่ทำ… และ เมื่อถูกเตือน ก็แสดงออกมาในรูปแบบที่เราได้ยินคือ “เรื่องของผม ชีวิตผม” -เมื่อวานนี้ระหว่างขับรถมาโรงพยาบาล ผมเห็น คนที่เป็นพยาบาล ถึงแม้จะผมยาว แต่เวลาซ้อนท้าย มอเตอร์ไซด์ ก็ใส่หมวกกันน๊อค  … อีกหนึ่งคนที่เป็นใส่หมวกกันน๊อค ดูการแต่งตัวแล้วเป็นแม่บ้าน… ผมนึกชมเชยคนเหล่านั้น และ ชื่นชมว่า เขาเป็นคนที่มีทัศนคติที่ดี บุคลากรทางการแพทย์

-อาจารย์ ณัฐ อาจารย์ที่เก่งทางดนตรีมาก ที่เคยคุมวง ดุริยางค์ ถวายงานหลายครั้ง เล่าให้ฟัง ในงานมุทิตาจิต อ ประสิทธิ์ คณบดี ศิริราช ว่า ครั้งหนึ่ง ขณะที่ อาจารย์ ณัฐ กำลัง พยายามอย่างหนัก ในการคิดถึง การแก้ไข โน้ตเพลง ตัวหนึ่ง ก่อน ที่จะต้องใช้บรรเลง ในงานวันมหิดล ปีหนึ่ง และ กำลังง่วนอยู่ กับการพยายามทำว่า จะแก้ไขอย่างไรดี -อาจารย์ประสิทธิ์ เดินมาทักทาย และ จับสังเกต ได้ จึงถามอาจารย์ ณัฐ ว่าทำอะไรอยู่ เมื่อได้ทราบความแล้ว … อาจารย์ประสิทธิ์ ก็ให้ทัศนะที่ อาจารย์ ณัฐ ประทับใจ คือ “บางครั้งถึงเวลาพอ ก็ต้องพอ”  และ สรุปแล้ว วันนี้ โน้ต ตัวนั้น ก็ไม่ได้ถูกแก้ไข

-บุหรี่ไฟฟ้า ปัจจุบัน  มีกลิ่นหอมหวาน สตอรเบอรี่ วนิลา ฯลฯ น้ำดื่ม ผสม กั… ก็มีรสหวานอร่อย ขนม ขบเคี้ยวหลายชนิดก็เช่นกัน -สิ่งเหล่านี้ ล้วนถูกตกแต่ง ให้ดูไม่มีพิษ ไม่มีภัย ให้รู้สึกว่า เหมือนสินค้าอื่นๆ ทั่วไป ที่กินได้ ใช้ได้ ปลอดภัย ประมาณนั้น ขณะที่ข้อเสีย ไม่ได้ถูกบอกกล่าว .. และ โชคไม่ดี ที่ข้อเสียหลายอย่าง ไม่ได้ปรากฏให้เห็นในทันที เมือนกับ ยาพิษ หลายอย่าง กินแล้ว อวัยวะภายใน ก็ค่อยๆ พังเสียหาย ไม่ได้เกิดผลในทันที … ของที่เกิดผลในทันที เรารู้ได้ ระวังตัวได้ และ หลีกหนีให้ห่างจากมันได้ เช่น น้ำยาล้างห้องน้ำ กินปุ๊บ หลอดอาหารพังปั๊บ เราก็จะเตือนกัน ระวังกัน และ พอมีข่าวให้เห็น เราก็กลัว … แต่ของที่ใช้แล้ว

-ในสังคมทุกวันนี้ เราได้ยิน คำว่า Bully จนเข้าใจความหมายของมัน ทั้งที่เป็น คำศัพท์ ฝรั่ง .. การแกล้งคน ล้อเลียนคน เอาจุดต่างๆ ของเขามาล้อเล่น ทำให้เขาได้อาย และ เสื่อมเสีย … ความรุนแรงเกิดขึ้นจนถึง คนที่ถูก bully ต้องย้ายสังคมตัวเองไปอยู่ที่อื่น ซึมเศร้า หรือ อาจจะหนักถึง ฆ่าตัวตาย –คำว่า Bully มีความหมายตรงตัว คือ การทำให้คนอื่นกลายเป็นวัวกระทิง เหมือนในประเทศสเปน ที่มีการล่อวัวกระทิง เอาผ้าสีแดงมาโบกไปมา ให้คิดว่า เป็นศัตรู แล้ว วัวก็วิ่งไส่ พอทำอะไรไม่ได้ ยิ่งโกรธหัวฟัด หัวเหวี่ยง ก็ยิ่งแสดงอาการดุดัน และ วิ่งอย่างสเปะสปะ ไร้ทิศทาง…. คนที่เอาเรื่องของคนอื่น ที่จริงบางส่วน ไม่จริงบางส่วนมากพูด หรือ มาสื่อ เพื่อให้เจ้าตัวได้อาย เพราะ เป็นการกระทบ ความเป็นตัวตนอขงคนๆนั้น เหมือน ยั่ว

–ในพรหมวิหาร 4 เรามักจะรู้สึกว่า อุเบกขา เป็น หัวข้อธรรมะที่ไม่เข้าพวก … แต่แท้จริงแล้ว ข้อ อุเบกขานี้ เป็น ธรรมะที่ลึกซึ้ง -อุเบกขา ไม่ใช่ การวางเฉย ที่ไม่ทำอะไรเลย …เมื่อรู้จักธรรมะข้อนี้ใหม่ๆ มักจะได้ยินคนอ้าง อุเบกขา และ บอกว่า ไม่ทำโน่น ไม่ทำนี่ เหมือนมีข้ออ้างว่า จะไปม่ทำละ จะวางอุเบกขา … แต่แท้จริงแล้ว อุเบกขา ถูกจัดไว้ เป็นธรรมข้อสุดท้าย ใน พรหมวิหาร 4 …. นั่นคือ ปฏิบัติทั้ง เมตตา กรุณา มุทิตา แล้ว จึงจบด้วยอุเบกขา -เวลามีเมตตา มีความกรุณา คิดอยากให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ อยากให้เขามีสุข อยากให้เขามีชีวิตรอด และ กรุณาช่วยให้เขาพ้นทุกข์ ช่วยให้เขามีสุข ช่วยให้เขามีชีวิตรอด โดยไม่ได้หวังสิ่งตอบแทน เมื่อเห็นเขามีสุข พ้นทุกข์ มีชีวิตรอด

-พูดเรื่อง เมตตา และ กรุณาไปแล้ว … ถึงคราว ที่ต้องชื่นชม ผลลัพธ์แห่งกรรมดี “มุทิตา” ชื่นชม และ ยินดี เมื่อรู้ว่า ความเมตตา และ กรุณา เกิดผล ให้ ตัวเรา คนที่เรารัก คนที่เราไม่รักไม่เกลียด คนที่เราไม่ชอบ คนที่เราเกลียด มีความสุข มีความสำเร็จ พ้นจากทุกข์ และ เอาตัวรอดได้ … มุทิตา เป็นพลังบวก ที่หล่อเลี้ยง ให้เรามีกำลังใจในการทำดี มีกำลังใจ ในการเกิดเมตตา และ สร้าง กรุณา -มีมุทิตา จะลด ความอิจฉา ซึ่ง ทำให้เราซึ่งเป็นคนอิจฉา มีทุกข์ การเห็นคนอื่นหมดทุกข์และได้ดี เป็นการเติมพลังยืนยันว่า ความดีมีอยู่จริง ได้ดีมีอยู่จริง ดังนั้น ไม่ต้องไปอิจฉา เพราะความเมตตา กรุณาของเราจะส่งให้เกิดความดี และ เราจะได้ยินดีกับทั้งตัวเรา คนที่เรารัก

-เรารู้แล้วว่า การมีเมตตา คือ การเข้าใจว่า คนอื่นก็ ไม่อยากมีทุกข์ อยากมีสุข อยากมีชีวิตรอดเหมือนตัวเรา เราจึงมีเมตตาเขา –เมตตาเป็น มโนกรรม แต่เมื่อแปลงจาก มโนกรรม เป็นการกระทำ ไม่ว่าจะ กายกรรม หรือ วจีกรรม ทั้ง การกระทำและ คำพูด ก็คือ กรุณา … กรุณาที่ดี ที่แท้จริง ต้องมี เมตตาอยู่ข้างหลัง เป็น กรุณาที่มาจากใจ ไม่ใช่เสแสร้ง ไม่ใช่ ทำเพื่อหวังผล … การมีกรุณา คือ ช่วยให้คนที่เรามีเมตตาให้ ได้รับผลของความเมตตาของเรา คือ พ้นทุกข์ มีสุข และ มีชีวิตรอด –ถ้าขาดเสียซึ่งกรุณา ความมีเมตตา ก็จะเหมือนขาดความภูมิใจ ภูมิใจที่ได้ช่วย ได้ให้ ได้สงเคราะห์ ให้ เมตตา (ซึ่งดีอยู่แล้ว) เป็นจริง แปลง เมตตา