-เราคงเคยได้ยินเรื่อง “โยโย่” เอ็ฟเฟกต์ คือ คนที่ลดน้ำหนักตัว แต่พอหยุดการควบคุมน้ำหนัก ก็จะกลับไปอ้วนเหมือนเดิม หรือ มากกว่าเดิม เหมือนตุ้มนาฬิกา หรือ เหมือนเล่น โยโย่ …. เหตุผลที่อยู่เบื้องหลังของเรื่องนี้ คือ เวลาลดน้ำหนักตัว ส่วนที่เล็กลง คือ ขนาดของเซลล์ไขมัน ที่เคยตัวโต จะเล็กลง แต่ จำนวนเซลล์ไขมันในร่างกาย ไม่ได้ลดน้อยลงตามไปด้วย มีจำนวนเท่าเดิม ดังนั้น หากมีการกินอาหาร และ มีการสะสมไขมัน เซลล์ไขมันเหล่านั้นที่มีอยู่ในร่างกายของเรา จะกลับมาโตขึ้นได้ดังเดิม จึงกลับไปอ้วนเหมือนเดิม … มาดูการศึกษาเรื่องนี้ ว่ามีความจริงอย่างไรครับ
-การศึกษา นี้ ทำขึ้นในประมาณปี 1970 หรือประมาณ 55 ปี ที่แล้ว โดยใช้ อาสาสมัคร ของคนที่ติดคุก อายุระหว่าง 20-30 ปี จำนวน 7 คน โดย 5 คน เป็นกลุ่มทดลอง และ 2 คน เป็นกลุ่มควบคุม … ในระยะเริ่มแรก ได้มีการควบคุมการให้อาหารเหมือนๆกัน นาน 6 สัปดาห์ พร้อมกับตรวจร่างกาย และ ตัดเนื้อเยื่อไขมัน 3 ตำแหน่ง คือที่ หน้าท้อง สะโพก และ ท้องแขน ไปตรวจวัดขนาดของเซลล์ไขมัน และ นำจำนวนเซลล์ไขมัน ไว้เปรียบเทียบ จากนั้น กลุ่มทดลอง จะได้รับอาหาร ที่ทำให้อ้วน และ ลดกิจกรรมต่างๆลง นาน 3-4 เดือน และคงช่วงที่น้ำหนักสูงสุดนาน 10 สัปดาห์ ทำการเจาะเนื้อเยื่อไขมันเพื่อเปรียบเทียบ และ จากนั้น ก็คุมอาหาร และ ลดน้ำหนักของกลุ่มทดลองลงมา และ สิ้นสุดด้วยการเจาะเนื้อเยื่อไขมันเพื่อตรวจอีกครั้ง … ในอาสาสมัคร ที่เป็นกลุ่มควบคุม จะเจาะเนื้อเยื่อเพื่อตรวจเพียง 2 ครั้ง คือ ตอนต้น กับตอนท้าย …. การศึกษาที่ต้องเจาะเนื้อเยื่อเพื่อตรวจหลายครั้งหลายตำแหน่ง แบบนี้ ในปัจจุบัน ไม่น่าจะทำได้แล้ว แต่ ก็มีการวัดทางอ้อมอื่นๆ เพื่อดูการเปลี่ยนแปลง .. นำการศึกษานี้ มาให้ดู เพราะ ว่า เป็นการนำเนื้อเยื่อไขมันจริงๆ มาวัดกัน ให้เห็นการเปลี่ยนแปลงครับ
-ผลการศึกษาพบว่า น้ำหนักตัว ในกลุ่มทดลองที่เพิ่มขึ้น เป็นการเพิ่มน้ำหนักของส่วนที่เป็นไขมัน และ เมื่อคุมน้ำหนัก น้ำหนักของส่วนที่เป็นไขมันก็ลดลงมาเท่าเดิม … ขณะที่ อ้วนขึ้น พบว่า น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น เกิดจาก ไขมันที่สะสมในเซลล์ไขมัน ทำให้ เซลล์ไขมัน มีขนาดใหญ่ขึ้น ซึ่งใหญ่ขึ้น เกือบเท่าตัว โดยที่จำนวนเซลล์ไขมันไม่เปลี่ยนแปลง และ เมื่อน้ำหนักลดลง น้ำหนักไขมันที่หายไป คือ น้ำหนักของเซลล์ไขมันที่มีขนาดลดลง กลับมาที่ระดับเดิม โดยที่จำนวนเซลล์ไม่ได้ลดลงเลย …. การละน้ำหนักตัว ไม่ทำให้เซลล์ตาย ยังคงมีเซลล์จำนวนเท่าเดิม ซึ่งหากมีการกินอาหารจำนวนมากเข้าไป เซลล์ก็จะกลับมาโตขึ้น และ ก็จะอ้วนขึ้นได้เหมือนเดิมครับ
-ตรงนี้จึงบอกเราว่า คนที่อ้วนแล้วลดน้ำหนัก จะต้องดูแลต่อเหนื่อง เพราะว่า อ้วนแล้ว เซลล์ไขมันมีมากแล้ว ก็จะอ้วนเลย ไม่หายไปครับ … ตอนต่อไป มาดูว่า แล้ว เซลล์ไขมัน แต่ละคน มีมากมีน้อย จะเริ่ม อ้วน ตั้งแต่ตอนไหนครับ