-ในช่วงส่งท้ายปีเก่า ก็เป็นช่วงที่เราจะทบทวนเรื่องราวต่างๆที่ผ่านมา และ มองไปข้างหน้า … อายุที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ บอกเราว่า สิ่งต่างๆ ที่ผ่านเข้ามาในชีวิต เป็นต้นทุนสำหรับการรับมือสิ่งที่จะเกิดในอนาคต
-เชื่อว่า หลายคน คงเคยตั้งคำถามว่า “เกิดมาทำไม” และมักจะลงเอย แบบไม่มีคำตอบ หรือ เมื่อมีคำตอบ พอถามใหม่ ก็อาจจะเปลี่ยนไป และ คำตอบแต่ละคนไม่เหมือนกัน แต่ที่แน่ๆ คือ เรามีชีวิตอยู่ … ไม่ว่าเราจะเกิดมาทำไม แต่เราก็มีชีวิตอยู่ เราไม่ใช่ อิฐ หิน ปูน ทราย น้ำ หรือ อากศธาตุ ไม่ใช่ ตึกรามบ้านช่อง เก้าอี้ ภูเขาหรือทะเล ที่ไม่มีชีวิต
–สิ่งไม่มีชีวิต ก็มีอยู่จริง บางครั้งก็เคลื่อนที่ได้ เปลี่ยนรูปได้ แต่ทั้งหมด เกิดจากการกระทำของแรงจากภายนอกทั้งนั้น ไม่ได้กำหนดจากตัวมันเอง ซึ่งผิดกับสิ่งมีชีวิต ไม่ว่า พืช หรือ สัตว์ หรือ แบคทีเรีย ไวรัส … การเปลี่ยนแปลง การเคลื่อนที่ ล้วนกำหนดจากตัวมันเอง ไม่ว่ามันจะเคลื่อนที่เองได้หรือไม่ แต่ก็มีคุณสมบัติของตัวเองเป็นตัวกำหนด
-ความรู้ ความก้าวหน้าทางการแพทย์บอกให้เรารู้ว่า การกำหนดต่างๆเหล่านี้ มีตั้งแต่ระดับ อวัยวะ จนถึงระดับเซลล์ และ ระดับที่เล็กกว่า เซลล์ ที่เป็น gene ที่รับสัญญาณต่างๆ และ ส่งสัญญาณต่อ ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในเซลล์ จึงเกิดเป็นเรื่องราวต่างๆ เกิดชีวิต และ การเปลี่ยนแปลง หรือการเคลื่อนที่ของชีวิต
-สิ่งไม่มีชีวิต ก็มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา แต่จะการกระทำของสิ่งอื่น ส่วนสิ่งมีชีวิต ก็มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา แต่นอกจากการถูกกระทำของสิ่งอื่นแล้ว ยังมีการกระทำที่เกิดจากชีวิตนั้นเอง … ซึ่งการกระทำทุกอย่าง จะส่งผลกลับมาที่ชีวิตนั้น และ เป็นตัวกำหนดการกระทำถัดไป … ชีวิต หากไม่มีการรับรู้ หรือ รับ Feedback ก็จะไม่เกิดการกระทำขึ้น ก็จะไม่เกิดชีวิต … ชีวิตที่ตายแล้ว หยุดการรับ Feedback จึงหมดสภาพของการมีชีวิต
-ทุกชีวิต ทุกเวลาของชีวิต คือ การรับ Feedback และ นำ Feedback นั้น มากำหนดการตอบสนองต่อสิ่งที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะจากการกระทำจากภายนอก หรือ จากการกระทำที่เกิดจากชีวิตตนเอง
-ปีใหม่นี้ ชวนให้มองว่า Feedback เป็นเรื่องธรรมดาของชีวิต เป็นสิ่งที่ทำให้เรามีชีวิต ไม่รังเกียจ การรับ Feedback และ ไม่รีรอที่จะให้ Feedback ครับ